Александр Кэмпбелл Фрейзер: Шотланд теологы мен философы

Кіріспе

Шотланд теологы және философы (1819-1914)
Джордж Кресінің иегері

Александр Кэмпбелл Фрейзер (1819 жылдың 3 қыркүйегі – 1914 жылдың 2 желтоқсаны) – шотланд теологы және философы.

Өмір

Ол Аргиллдің Ардчатан қаласында, шіркеу пасторы Хью Фрейзердің және оның әйелі Мария Хелен Кэмпбеллдің ұлы болып дүниеге келді. Ол он екі баланың ең үлкені еді. Денсаулығының нашарлығына байланысты анасы оқытып, 14 жасында Глазго университетіне, профессор Джеймс Майлиннің басшылығымен дінтануды оқуға жіберді. Алайда, Глазго қаласы оған ұнаған жоқ және ол онда бір жыл ғана тұрды. Ол Эдинбург университетінде оқуын аяқтады және 1843 жылы Divinity Hall-дан бітірді. Бұл Шотландия шіркеуі үшін қиын жыл болды, және Фрейзер Тоқтаудан кейін Free Church-ке қосылуға шешім қабылдады. Ол 1844 жылы дін қызметкері болып тағайындалды және Эдинбургтің шетінде орналасқан Форт-Ферттегі Крэмондтың шағын приходының пасторы болды. Эдинбургте қалып, 1846 жылы New College-те логика профессоры ретінде сэр Уильям Гамильтонның орнын басып, 1856 жылға дейін осы қызметте қалды. Ол 1850 жылдан 1857 жылға дейін "North British Review" журналын редакциялады, ал 1856 жылы, бұрын Шотландияның Free Church дін қызметкері болғаннан кейін, Эдинбург университетінде логика және метафизика профессоры ретінде сэр Уильям Гамильтонның орнын иеленді. 1859 жылы ол университеттің өнер факультетінің деканы болды және бұл қызметте 30 жыл бойы тұрды. 1831 жылы сэр Уильям Гамильтон логика және метафизика кафедрасына тағайындалды, ал Фрейзер оның шәкірті болды. Ол өзі айтқандай: "Мен Гамильтонға басқа ешқандай ықпалдан да көбірек борышпын". Осы шамада ол Беркли мен Колриджді зерттеуді бастады және рухани ерік-жігерді жалпы себеп ретінде қарастыра отырып, бұрынғы феноменализмін тастады. "Биография" еңбегінде бұл "теистік сенім" толыққанды дамыған күйінде көрінеді (соңғы тарауға қараңыз), және бұл, ағылшын философиясының түпнұсқасы жасаған Кант этикасына жасалған ең жақын қадам ретінде ерекше маңызға ие. "Биографияның" философиялық қызығушылығынан басқа, бұл еңбекте 19-ғасырдың басындағы Лорн және Аргилшир қоғамы, Глазго және Эдинбург университеттерінің өмірі және "North British Review" журналының тарихы туралы құнды суреттер бар. 1858 жылы ол Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды, оны ұсынған Филип Келланд болды. 1902 жылдың маусым айында Дублин университетінен құрметті әдебиет докторы (D.Litt.) дәрежесін алды. 1907 жылы әйелі қайтыс болғанға дейін Лассваде маңындағы Хотордендегі үйінде тұрды. Содан кейін ол Эдинбургтің сәнді Вест-Эндедегі 34 Мелвилл көшесінде тұрды. Фрейзер әйелі Джемима Гордонмен (1819–1907) бірге Лассвадедегі шағын солтүстік зиратында, солтүстік шекараға қарай жерленген.

He was born in the manse at Ardchattan, Argyll, the son of the parish minister, Rev Hugh Fraser, and his wife, Maria Helen Campbell. He was the eldest of twelve children. Due to ill health he was educated by his mother then sent to Glasgow aged 14 to study divinity at the University of Glasgow under Prof James Mylne. However, he did not find Glasgow to his liking as a city and stayed there only one year. He completed his studies at University of Edinburgh, graduating at Divinity Hall in 1843. This was a tumultuous year in the Scottish church, and Fraser decided to join the Free Church following the Disruption. He was ordained in 1844 and became minister of the small parish of Cramond on the Firth of Forth just on the outer edge of Edinburgh. Remaining in Edinburgh he succeeded Sir William Hamilton as professor of logic at New College in 1846 and remained in this role until 1856. He edited the North British Review from 1850 to 1857, and in 1856, having previously been a Free Church of Scotland minister, he succeeded Sir William Hamilton as professor of Logic and Metaphysics at Edinburgh University. In 1859 he became Dean of the Faculty of Arts at the university and retained this role for 30 years. In 1831 Sir William Hamilton was appointed to the chair of logic and metaphysics, and Fraser became his pupil. He himself said "I owe more to Hamilton than to any other influence." It was about this time also that he began his study of Berkeley and Coleridge, and deserted his early phenomenalism for the conception of a spiritual will as the universal cause. In the Biographia this "Theistic faith" appears in its full development (see the concluding chapter), and is especially important as perhaps the nearest approach to Kantian ethics made by original English philosophy. Apart from the philosophical interest of the Biographia, the work contains valuable pictures of the Lam of Lorne and Argyllshire society in the early 19th century, of university life in Glasgow and Edinburgh, and a history of the North British Review. In 1858 he was elected a fellow of the Royal Society of Edinburgh his proposer being Philip Kelland. He received an honorary Doctorate of Letters (D. Litt.) from the University of Dublin in June 1902. Until his wife's death in 1907, he lived at a house in Hawthornden near Lasswade. Thereafter he lived at 34 Melville Street in Edinburgh's fashionable West End. Fraser is buried in the small northern cemetery at Lasswade with his wife, Jemima Gordon (1819–1907), against the north boundary.

Отбасы

1850 жылы Эдинбургтегі Сент-Катбертс шіркеуінде Уильям Дайстың қызы Джемима Гордон Дайсқа (1819-1907) үйленді.

Өнерге деген құрметі

Фрейзердің портреті, Джордж Рид PRSA салған, Эдинбург университетінің Ескі Колледжінде тоғыстырылған.