Кіріспе

Неміс ғалымы Иоганн Жозеф Хоффманн (16 ақпан 1805 – 19 қаңтар 1878) – жапон және қытай тілдерін зерттеген неміс ғалымы.

Өмірбаян

Хоффманн Баварияда, Вюрцбург қаласында дүниеге келді. Вюрцбургте білім алғаннан кейін 1825 жылы сахнаға шықты; бірақ 1830 жылдың шілдесінде неміс саяхатшысы Филипп Франц фон Зибольдпен (1796–1866) кездейсоқ кездескеннен кейін оның қызығушылығы Шығыс филологиясына ауысты. Зибольдтан жапон тілінің негіздерін үйренді, ал Зибольд өзімен бірге үйге әкелген қытай ұстазы Ко Чинг Чанның сабақтарынан пайдалану үшін, Ко Чинг Чан қытай тілінен басқа түсіне алатын жалғыз тіл – малай тілін өзі үйренді. Бірнеше жылдың ішінде ол Зибольдтың "Ниппон" еңбегінің аудармасын дайындады, ал оның жоғары сапасы көп ұзамай ересек ғалымдардың назарын аударды. Станислав Джулиен оны Парижге шақырды, және ол шақыруды қабылдауы мүмкін еді, себебі оның мен Зибольдтың арасында дау туындаған, егер Голландияның отарлық министрі М. Бод оны 1800 флорин (150 фунт) жалақымен жапон тілінің аудармашысы қызметіне тағайындамаса.

Шығармалары

Голландия билігі оған қосымша мойындық беруде кешікті; ал ол өзінің талаптарын сәтті қорғауға тым қарапайым адам болды. Ол Лондон Корольдік колледжінде қытай тілінен профессорлық қызметке ұсынылғаннан кейін ғана билік оны Лейденде профессор етіп тағайындады, ал король оған жылдық зейнетақы тағайындады. 1875 жылы ол Нидерланд Арыстаны орденімен марапатталды, ал 1877 жылы Берлин академиясының корреспондент мүшесі болып сайланды. 1878 жылдың 23 қаңтарында Гаагада қайтыс болды. Хоффманның ең маңызды еңбегі – 1839 жылы басталып, кейін Л. Серрюрье жалғастырған аяқталмаған жапон тілінің сөздігі. Бастапқыда қажетті шрифттерді алуға мүмкіндік болмады, сондықтан ол қаріп жасаумен айналысты, тіпті қажетті шрифттер алынғаннан кейін де қытай және жапон тілдеріне қатысты өздігінен жинақтаушы болып жұмыс істеуге тура келді. Оның жапон тілінің грамматикасы (Japanische Sprachlehre) 1867 жылы голланд және ағылшын тілдерінде, ал 1876 жылы ағылшын және неміс тілдерінде жарияланды. Оның басқа да еңбектерінің ішінде мыналарды атау жеткілікті: «Жапонияның Корей түбегімен және Қытаймен байланыстары», Nippon журналында, VII том; «Yo San fi Rok», «L'Art d'élever les vers à soie au Japon» – Уккаки Мурикуни (Париж, 1848); «Жапониядағы медицина» – Mittheil. d. deutsch. Gesellsch. für Natur und Völkerk. Ost Asiens (1873–1874) және «Жапондық зерттеулер» (1878).