Кіріспе

Телепаралелизм (телепаралельді гравитация деп те аталады) – Альберт Эйнштейннің электромагнетизм және гравитацияның бірыңғай теориясын алыс параллелизмнің математикалық құрылымына негіздеу әрекеті. Бұл теорияда кеңістік-уақыт қисықтықтан бос сызықтық байланыспен және динамикалық тетрадалық өріс арқылы анықталатын метрикалық тензорлық өріспен сипатталады.

Гравитациялық емес контексттер

Ғарыш-уақыт геометриясы кристаллдағы ақаулар құрылымымен тығыз байланысты. Дислокациялар бұрылыспен, ал дисклинациялар қисықтықпен сипатталады. Бұл ақаулар бір-біріне тәуелді емес. Дислокация дисклинация-антидисклинация жұбына эквивалентті, ал дисклинация – дислокациялар тізбегіне. Осы себепті Эйнштейннің тек қисықтыққа негізделген теориясын, тек бұрылысқа негізделген телепаралельді теория ретінде қайта жазуға болады. Сонымен қатар, Эйнштейннің теориясын қайта жазудың шексіз көптеген тәсілдері бар, бұл қанша қисықтықты бұрылыс арқылы қайта жазуға болатындығына байланысты, ал телепаралельді теория – мұндай тәсілдердің бірі ғана. Телепаралелизмнің тағы бір қолданылуы кванттық өріс теориясында кездеседі, атап айтқанда, жай геометриялық көптүрліліктердегі мақсатты кеңістігі бар екі өлшемді сызықты емес сигма модельдерінде, олардың қайта нормалау мінез-құлқы Риччи ағынымен реттеледі, ол бұрылысты қамтиды. Бұл бұрылыс Риччи тензорын өзгертеді, соның салдарынан телепаралелизм ("геометростазис") есебінен байланыс үшін инфрақызыл тұрақты нүкте пайда болады.