Кіріспе
12 ғасырдағы діни ұстаз Пётр Брюйский (Пьер Де Брюйский немесе Пётр де Брюйский деп те аталады; шамамен 1117 – 1131 жылдары) – ортағасырлық француз дін мұғалімі. Рим-католик шіркеуі оны ересиарх (ерестік қозғалыстың жетекшісі) деп атады, себебі ол нәрестелерді крещениелеуге, шіркеулер салуға, айқыштарға табынуға, трансбұтансиация доктринасына және өлгендер үшін дұға етуге қарсы болды. Шамамен 1131 жылы немесе сол жылдары ашуланған католик халық оны өлтірді. Пётр Брюй туралы мәліметтер екі дереккөзден алынған: Пётр Преподобныйдың оның ізбасарларына қарсы жазған трактаты және Пётр Абелардтың жазған бір бөлігі.
Peter of Bruys (also known as Pierre De Bruys or Peter de Bruis; fl. 1117 – c.1131) was a medieval French religious teacher. He was called a heresiarch (leader of a heretical movement) by the Roman Catholic Church because he opposed infant baptism, the erecting of churches and the veneration of crosses, the doctrine of transubstantiation and prayers for the dead. An angry Roman Catholic mob murdered him in or around 1131. Information on Peter of Bruys is derived from two extant sources, the treatise of Peter the Venerable against his followers and a passage written by Peter Abelard. and organ music.
Пётр Қасиетті туралы трактат
Пётр Брюйдің шабуылдаған трактатының алғы сөзінде Пётр Бағалы петробрусиандардың қателіктері деп санаған бес ілімін қорытындылады. Монбуйсьелік Пётр деп те аталатын ол абат әрі маңызды діни жазушы болды, сол заманғы көптеген ұлттық және діни лидерлердің құрметті тұлғасы, халықаралық деңгейде танымал ғалым еді. Бірінші "қателік" – "балалар түсіну жасына жетпеген кезде шомылдыру арқылы құтқарыла алмайды" дегенді жоққа шығаруы. Петробрусиандар пікірінше, өз сенімімен бірге шомылдыру ғана құтқарады, емес, басқа біреудің сенімі емес. Осы ой ортағасырлық шіркеудің іліміне, әсіресе Латын Батысында, Августин теологиясына қайшы келді, онда нәрестелер мен балаларды шомылдырудың түпкі күнәдан құтқарылудағы маңызды рөлі баса көрсетілді. Екінші қателік (біршама асыра сілтеп) – петробрусиандардың: "ғибадатханалар мен шіркеулер салудың қажеті жоқ" дегені. Петробрусиандардың сөзінше: "ғибадатхана салудың қажеті жоқ, себебі Құдайдың шіркеуі көптеген тастардың біріктірілуінен емес, жиналған сенушілердің бірлігінен тұрады". Пётр Бағалы атап көрсеткен үшінші қателік – петробрусиандардың "қасиетті айқыштарды сындырып, өртеп жіберуге бұйрық беруі, себебі Мәсіхті қорқынышты түрде азаптап, қатыгездікпен өлтірген нысан немесе құрал ешқандай құлшылыққа, құрметке немесе жалбарынуға лайық емес, оның азаптары мен өлімі үшін оны арсыздықпен қарау керек, қылыштармен тікелей кесіп, отқа жаққан жөн". Бұл теория Пётр Брюйдің шабуылдары кезінде кеңінен қабылданған доктрина болып саналды. Екі ғасырдан аспаған соң, 1215 жылы Төртінші Латеран кеңесі еухаристияның қажетті, православиелік католик түсіндірмесі ретінде транссубстанциацияны ресми түрде жариялады. Бесінші қателік – "тірі адалдардың өлгендер үшін жасаған құрбандықтарын, дұғаларын, қайыр-садақаларын және басқа да игі амалдарын мазақтап, олар өлгендерге ешқандай көмек көрсетпейді дейді. Тірілердің игі амалдары өлгендерге пайда әкелмейді, себебі олар осы өмірден кеткен соң олардың қадір-қасиеттері арта алмайды немесе азая алмайды, себебі осы өмірден кейін қадір-қасиеттерге орын жоқ, тек жазаға ғана. Өлген адам тірі кезінде алған нәрсені ешкімнен қайтарып ала алмайды. Сондықтан тірілердің өлгендерге жасаған жақсылықтары бекер, себебі олар өлімге ұшырап, барлық жанның жолынан өтіп, болашақ әлемге кірді және барлық қадір-қасиеттерін алып кетті, оларға ештеңе қосылмайды". Оның ілімдері Рим Католик шіркеуімен жиі сынға алынып, 1139 жылы өткен Екінші Латеран кеңесінде айтылды. Осыдан кейін екі секта да тарихи жазбалардан жоғалып кетті. Пётр Вальдоның немесе басқа да кейінгі діни тұлғалардың Пётр Брюйдің тікелей ықпалына ұшырағанына ешқандай дәлел жоқ. Оның Ескі және Жаңа өсиеттерге деген төмен көзқарасын Мартин Лютер немесе Джон Смит сияқты кейінгі протестант тұлғалары бөліспеді.