Кіріспе

1996 жылы Джулиан Шнабельдің американдық фильмі. Джеффри Райт Бруклинде туған Баскиат суретшісінің рөлін сомдайды, ол граффити өнерінен бастау алып, кенепке коллаж стилінде суреттер жасайды. Дэвид Боуи Баскиаттың досы және ұстазы, поп-артист Энди Уорхол рөлін ойнайды. Басқа актерлер қатарында Гэри Олдман Шнабельдің өзінен жасалған кейіпкерде, Майкл Уинкотт ақын және өнер сыншысы Рене Рикард рөлінде, Дэннис Хоппер Бруно Бишофбергер рөлінде, Паркер Пози галерея иесі Мэри Бун рөлінде, сондай-ақ Клэр Форлани, Кристофер Уолкен, Уиллем Дафо, Кортни Лав, Татум О'Нил және Бенисио дель Торо «жинақталған кейіпкерлер» рөлінде түскен.

Сюжет

Фильм Баскияның өмірін аздап көркемдеп суреттейді. Томпкинс сквері саябағындағы картон қорапта тұрып, күрделі жағдайда өмір сүретін суретші, сексенінші жылдары Энди Уорхол, өнер сатушы Бруно Бишофбергер, ақын және сыншы Рене Рикард және суретші Альберт Миломен байланысының арқасында Нью-Йорк өнер әлемінде өрге көтеріледі. Фильм Баскияның өнер жолымен қатар, оның досы Беннимен бірге баратын кафеде официант қызметін атқаратын Джинамен болған даулы қарым-қатынасын көрсетеді. Олардың махаббаты Баскияның көшеде танысқан "Биг Пинк" атты әйелмен болған қарым-қатынасымен және оның героинге құмарлығымен қиындыққа ұшырайды. Ақырында Баскиат атақ-даңқының, Уорхолдың қазасының және есірткіге тәуелділігінің салдарынан жалғыздыққа беленеді. Фильм Баскияның 1988 жылдың 12 тамызында 27 жасында героиннің артық дозасынан қайтыс болғаны туралы мәтінмен аяқталады.

Кастинг

Фильм жарық көргеннен кейін Джеффри Райт: «Менің ойымша, менің ойыным тікелей қолданылды, сөзбе-сөз, және менің монтаждалуым да оның [Баскиаттың] тарихы қолданылғандай, тірі кезінде оған жасалғантай қолданылды. [ ] Джулиан оны тым бағынышты, тым құрбандыққа тартылған, тым пассивті және шын мәнінде қаншалықты қауіпті болғанын көрсетпеген етіп бейнеледі. Бұл Баскиатты шектеу туралы. Бұл – Баскиаттың естелігі арқылы өзін өркендету туралы». Боуидің Уорхол образын бұрынғы бейнелеулермен салыстыра отырып, Пол Моррисси (Уорхолдың көптеген фильмдерін түсірген режиссер) былай деді: «Боуи бәрінен де жақсы болды. «Баскиат» фильмін көргеннен кейін Эндиді күлкілі де қызықты деп ойлайсың, ал емес, жалған, мақтанқор емес. Басқалар оны солай көрсеткен». Ол сондай-ақ: «Боуи кем дегенде Эндиді білген. Олар бірге кештерге барған» деп атап өтті. Боуи фильмге түсіргенде Питтсбургтегі Уорхол мұражайынан Уорхолдың нағыз шашы, көзілдірігі мен күртесін алған. 70-ші және 80-ші жылдардың басында Уорхолдың «Интервью» журналын басқарған жазушы Боб Колачелло: «[Криспин] Гловер [нағыз] Эндиге ең жақын келді, [Жарред] Харрис Эндиге ең ұқсас сөйледі, ал Боуи Эндиге ең ұқсас көрінді. Боуиді тұңғыш рет түсірілім алаңында көргенімде, Энди қайта тірілгендей болды». 2018 жылы музыкант әрі актер Ленни Кравиц V Magazine журналына берген сұхбатында Шнабельдің оған Баскиат рөлін ойнауды ұсынғанын айтты. Кравиц: «Енді кері қарасам, мүмкін, мен сонда ойнауым керек еді», – деді. Шнабельдің досы Джозеф Гласко фильмде шағын актерлік рөлді орындады және дауыстауға қатысты. Ол фильм тамыз айында көрсетілуге тиіс болғанша, 1996 жылдың 31 мамырында қайтыс болды. Шнабель фильмтің соңғы титрлерінде Гласкоға арнады.

Кассалық жинақ

Баскиат 1996 жылдың 9 тамызында 6 кинотеатрда көрсетілімге шығып, алғашқы апта соңында $83,863 табыс әкелді. Фильмнің ішкі кірісі $3,011,195 құрады.

Сыни қабылдау

Фильм сыншылардан жағымды пікірлер алды. Rotten Tomatoes сайтында фильмге қатысты 30 шолу негізінде 67% рейтинг берілген, ал орташа бағасы 6.9/10 құрады. Metacritic 20 сыншының бағалауынша 100 балдық шкала бойынша 65 балл алды, бұл "жалпы алғанда жағымды пікірлер" екенін көрсетеді. Chicago Sun Times газетінен Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың арасында үш жарым жұлдыз берді, Шнабельдің бейнелеуінде Баскиаттың "тыныш, көбінесе сөзсіз тұлға, өз ойларын сирек айтатын және әңгіменің мәнін түсінбеуді жиі таңдайтын жас жігіт. Ол арманшыл, мейірімді және ойлы. Ішінде терең жарақаттар мен ашу бар" екенін айтты. The New York Times газетінен Джанет Маслин фильмді "батыл, назар аударатын, бірақ біршама әуесқой, стильді көрінетін, бірақ нағыз тереңдік беретін байланыс тіні жоқ фильм" деп сипаттады. Сан-Франциско хроникасынан Дэвид Бонетти режиссердің тәжірибесіздігіне байланысты фильмге жағымсыз пікір берді, "Шнабель дәстүрлі өркендеу мен құлдырау туралы әңгіме айтуды немесе көркем фильм жасауды шеше алмайды. Баскиаттың тарихын тура баяндауға жасаған тырысысы өзінің қарапайымдылығынан құлайды" деді. Los Angeles Examiner журналы да "Баскиат өзінің режиссерінің жеке мақсатына қызмет етпесе, ешнәрсеге қызығушылық танытпайды" деген пікір білдірді. Сондай-ақ, "Шнабельдің жазушы-режиссер ретіндегі жұмысы әріптестері Дэвид Саллдың ("Search and Destroy") және Роберт Лонгоның ("Johnny Mnemonic") дебюттік фильмдері сияқты толық сәтсіздікке ұшырамаса да, ол "Дағдылы гений" фильмінің қандай клишелерін жасағанын көру қызықты" делінген. Басқа жағымсыз пікірлер сияқты, бұл пікір де Жан Мишель Баскиат рөліндегі Джеффри Райттың актерлік шеберлігін жоғары бағалады, "Баскиаттың жалғыз нағыз шабыты - Нью-Йорк сахнасындағы "Ангельдер Америкада" спектаклі үшін Тони сыйлығын жеңіп алған Джеффри Райтті суретші ретінде таңдау болды. Осы стандартты рөлде де таланты көрінетін актер Райттың қабілеті Баскиаттың тағдырына қызығушылық тудырады" деді. Көркем әдебиеттердегі сыншылар Шнабельдің режиссер ретіндегі және суретші ретіндегі Шнабельдің бейнесіне қатысты, сондай-ақ фильмді көбірек қолжетімді ету үшін Шнабель енгізген Баскиат өмірінің фактілеріне енгізілген өзгерістерге көбірек назар аударды. "Америкадағы өнер" журналындағы өнер сыншысы Брукс Адамс былай деп жазды: "Баскиатты Баскиат емес, суретші Шнабельдің үлкен, жасырын автопортреті ретінде қарастыруға болады. Фильмде Баскиат пен Шнабельдің көптеген ортақ қызығушылықтары (басқалармен қатар пижама және серфинг) соншалықты көп кездеседі, фильмді "Менің Баскиатым" деп атаған дұрыс болар еді. Фильм авторлық көзқарасының арқасында Баскиатты жас, әдемі, өлімге кесілген, бірақ сонымен қатар трансцендентті қара нәсілді суретшінің мифін танымал етуде үлкен жетістікке жетті, сонымен қатар Шнабельді көп мүмкіндіктерге ие, Пикассо сияқты ақ нәсілді суретшінің мифін кеңейтеді және қайта жаңартады. Бірақ Шнабельдің мұндай фильм жасауы туралы барлық алаңдауға қарамастан, Баскиат таңқаларлық жақсы фильм болып шықты. Бұл сонымен қатар өнер туындысы".