"Кейтидің қайғысы"

Кіріспе

1966 жылғы BBC телеспектаклі

"Кэти үйге кел" – 1966 жылы BBC теледидарында түсірілген, үйсіздік туралы әңгімелейтін телеспектакль. Оның авторы Джереми Сэндфорд, продюсері Тони Гарнетт, режиссері Кен Лоуч. 1998 жылы "Radio Times" журналының оқырмандары жүргізген дауыс беруде ол "ең үздік жекелеген теледрама" деп танылды, ал 2000 жылғы саладағы сауалнамада Ұлыбританияның ең жақсы екінші телебағдарламасы деп аталды. 16 қараша 1966 жылы BBC1 арнасында алғаш рет көрсетілген бұл туынды, шыншылдығымен көзге түсетін, деректі фильмдерге ұқсас стильде түсірілген. Спектакль BBC-нің "The Wednesday Play" антологиялық циклында көрсетілді, ол көбінесе қоғамдық мәселелерді қамтыды.

Сюжет

Пьеса жас жұп Кэти (Кэрол Уайт ойнады) мен Рег (Рэй Брукс) және олардың кедейлікке және баспанасыздыққа құлауы туралы айтады. Фильмнің басында Кэти ата-анасының ауылдағы тығыз үйінен шығып, қалаға автостоппен келеді, онда жұмыс табады және Регпен танысады, ол жақсы жалақы алатын жүк көлік жүргізушісі. Олар ғашық болып, үйленеді және балалы болуға рұқсат етілмейтін ғимараттағы заманауи пәтерді жалға алады. Кэти тез арада жүкті болады және жұмыстан кетуге мәжбүр болады, ал Рег жұмыста жарақат алып, жұмыссыз қалады. Кірістің жоғалтылуы және Шонның дүниеге келуі оларды пәтерлерін тастап кетуге мәжбүр етеді, және олар балалы отбасыларға рұқсат беретін тағы бір қолжетімді тұрғын үйді таба алмайды. Олар Регтің анасымен бірге тұрады, бірақ тығыз пәтерде олардың арасында шиеленіс туындайды. Мейірімді қарт үй иесі, миссис Элли, оларды біраз уақытқа жалға алады, осы уақытта Кэтидің тағы бір ұлы, Стиви дүниеге келеді. Миссис Элли тіпті оларға жалдау ақысын төлемеген кезде де тұруға рұқсат береді. Бірақ ол кенеттен қайтыс болады, ал оның немере інісі мен мұрагерінің өкілі есікте пайда болып, барлық қарызды талап етеді, оны олар төлей алмайды. Кэти мен Рег қайтадан үй іздейді, бірақ балалы отбасыларға рұқсат беретін ештеңе таба алмайды, сондықтан олар үнемі бас тартады. Осы уақытта Кэти үшінші баласын, Марлин есімді қызды дүниеге әкеледі. Жаңа үй иесі оларды сотқа береді, ал судья оларға қарсы шешім шығарады. Отбасы сот орындаушыларымен үйден шығарылады. Содан кейін отбасы лагерьде тұрған трейлерге көшеді, онда басқа бірнеше отбасылар да трейлерлерде тұрады, бірақ жергілікті тұрғындар лагерьке қарсы шығып, оны өртеп жібереді, нәтижесінде бірнеше бала қаза табады. Кэти, Рег және олардың балалары құлаған, тасталған ғимаратқа заңсыз түрде қоныстанады. Олар жергілікті кеңес арқылы лайықты тұрғын үй алуға тырысады, бірақ олардың жиі көшіп жүруі және басқа да тұрғын үй көмегін іздейтін көптеген адамдардың тізіміне байланысты оларға көмектеспейді. Кэти мен Рег уақытша бөлек тұруға шешім қабылдайды, сонда Кэти мен балалары күйеулеріне рұқсат етілмейтін шұғыл баспанаға көше алады. Рег жұмыс іздеп, аймақтан кетеді. Кэтидің жалғыздығы мен ашуы шегіне жетеді және ол баспана басшыларымен келіспейді, олар баспанада тұратын әйелдерге көбінесе суық және үкім шығарады. Рег кеткен кезде Кэтиге берілген баспана уақыты бітеді, және ол және оның қалған екі баласы (біреуін Регтің анасымен бірге тұруға жіберді) баратын жері болмайды. Олар теміржол станциясына барады, онда әлеуметтік қызметкерлер Кэтидің балаларын одан алып кетеді.

The play tells the story of a young couple, Cathy (played by Carol White) and Reg (Ray Brooks), and their descent into poverty and homelessness. At the start of the film, Cathy leaves her parents' overcrowded rural home and hitchhikes to the city, where she finds work and meets Reg, a well paid lorry driver. They fall in love, marry and rent a modern flat in a building that does not allow children. Cathy soon becomes pregnant and must stop working, and Reg is injured on the job and becomes unemployed. The loss of income and birth of baby Sean force them to leave their flat, and they are unable to find another affordable place to live that permits children. They move in with Reg's mother, until tensions develop between her and Cathy in the crowded flat. A kind elderly landlady, Mrs. Alley, rents to them for a while, during which time Cathy has another son, Stevie. Mrs. Alley even allows them to stay when they fall behind on the rent. However, she dies suddenly and an agent of her nephew and heir appears at the door demanding all the back rent, which they are unable to pay. Again Cathy and Reg go house hunting but are continually turned down as they can find nothing available that permits children. During this time Cathy gives birth to her third child, a girl they call Marlene. Their new landlord takes them to court and the judge rules against them. The family are evicted by bailiffs. The family then moves to a caravan parked in a camp where several other families are already living in caravans, but the local residents object to the camp and set it on fire, killing several children. Cathy, Reg and their children are forced into illegal squatting in a wrecked, abandoned building. They repeatedly try to get decent housing through the local council, but are not helped because of their many moves and the long list of other people also seeking housing assistance. Cathy and Reg decide to separate temporarily so that Cathy and the children can move into an emergency homeless shelter where husbands are not allowed to stay. Reg leaves the area to seek employment. Cathy's loneliness and frustration finally boil over and she becomes belligerent with the shelter authorities, who are often cold and judgmental towards the women living in the shelter. Cathy's allotted time at the shelter expires while Reg is away, and she and her two remaining children (one having been sent to live with Reg's mother) have nowhere to go. They go to a railway station, where Cathy's children are taken away from her by social services.

Өндіріс

Пьесаны Джереми Сэндфорд жазды, Тони Гарнетт продюсерлік етті, ал режиссерлік жасаған Кен Лоуч британдық киноның маңызды тұлғасына айналды. Лоуч көбінесе 16 мм пленканы жергілікті жерлерде пайдаланып, реалистік деректі стильді қолданды, бұл сол кездегі BBC драмасының көп бөлігінен өзгеше болды, оның көп бөлігі толығымен телестудияда түсірілді. Сол кездегі кәсіби одақ ережелері "Кэти үйге оралды" фильмінің шамамен он минуты осылай түсірілуіне мәжбүр етті, студияда электрондық камерамен түсірілген материалдар тележазбаға түсіріліп, қажеттілікке қарай фильмге тіркелді. Оператор Тони Ими болды, оның қолмен ұсталатын камераны динамикалық кадрлар мен жақын планға инновациялық түрде қолдануы "Кэти үйге оралды" фильміне ағымдағы оқиғалар репортажына ұқсас сезім мен сол кездегі британдық теледрамаларда сирек кездесетін реализмді сыйлады. Бұл кейбір консерваторлардың "техникалық тұрғыдан қабылдауға болмайды" деп есептейтін кадрларды жасады. Ими: "Мен «Доктор Финлейдің іс кітабы» мен «Мейгре» жобаларында жұмыс істегеннен кейін BBC стандартты өндірісінде тұңғырға кетіп қалдым. Кенеттен «Сәрсенбі ойыны» мен Кеннің жұмысы сол кездегі менің ойлауыммен үйлесетін жаңалық болды", - деді. Лоучтың натуралистік стилі пьесаның әсерін күшейтуге көмектесті. Көптеген сахналар импровизацияланған, ал кейбіреулерінде жұртшылықтың бейхабар мүшелері де болды, мысалы, соңғы сахнада Катидің балалары теміржол станциясында одан алынып жатыр (көшеден өткен ешкім араласпады).

Әсері

Фильмге қоғамның реакциясын ескере отырып, және Уилам Ширман мен Иэн Маклеод басқарған, үйсіздердің қиын жағдайын көрсеткен жарнамалық науқаннан кейін, 1967 жылы келесі жылы Crisis қайырымдылық қоры құрылды. Сәйкес келіп, алғашқы көрсетілімнен бірнеше күн өткен соң, үйсіздерге көмектесетін тағы бір қайырымдылық ұйымы – Shelter іске қосылды. Бұл фильм бағдарламамен байланысты болмаса да, "фильм жұртшылықты, бұқаралық ақпарат құралдарын және үкіметті тұрғын үй дағдарысының масштабына ескертті, соның арқасында Shelter көптеген жаңа қолдаушыларға ие болды". Дегенмен, Кен Лоучтың айтуынша, қойылымнан кейін болған халықтың наразылығына қарамастан, үйсіздік мәселесін азайтуда айқын нәтиже болмады, тек үйсіз әкелердің әйелдерімен және балаларымен жатақханаларда тұруына мүмкіндік беретін ережелер өзгерді. Шындығында, тұрғын үй саясаты он жылдан кейін ғана, 1977 жылғы "Тұрғын үй (Үйсіздер) туралы" заң қабылдануымен елеулі реформаланды.

Үй медиасы

2003 жылы британдық кино институты пьесаны VHS және DVD форматында Лоучтың аудио түсіндірмесімен және түпнұсқа өндіріс құжаттарымен бірге шығарды (BFI пьесаны көптеген рет көрсетті, соның ішінде 2011 жылғы Кен Лоуч кинофестивалінде). 2011 жылы 2 Entertain компаниясы пьесаны Лоучтың аудио түсіндірмесімен қайта шығарды. Лоучтың басқа фильмдерімен қатар, оны Лоучтың YouTube арнасында тамашалауға болады. Бұған қоса, ол 2011 жылғы Criterion Blu-ray және DVD нұсқасындағы «Kes» фильміне (Кен Лоучтың тағы бір фильмі) қосымша мүмкіндік ретінде қолжетімді.

Театрлық бейімдеу

Фильмнің 50 жылдығын мерекелеу үшін 2016 жылы Барбикан театрында "Кэти үйге кел" фильмі бойынша театрлық қойылым қойылды. Басты рөлдерде Эль Пейн Кэти рөлін, ал Денхолм Спурр Рег рөлін сомдады.