Кіріспе

Баск шары: Тасқа қарсы тері (ағылш. The Basque Ball: Skin Against Stone) – 2003 жылы түсірілген испандық деректі фильм, сценарийін және режиссурасын Жюлио Медем жасаған.

Шолу

Фильмнің айтылатын мақсаты – Баск елінде кейде зорлыққа дейін баратын түрлі саяси пікірлер арасында байланыс орнату. Осы үшін Медем сұхбаттарды монтаждап, тікелей келісімге келмейтін тараптар арасында диалог құрайды. Контекст жеткіліксіз болғандықтан, Баск мәселесін бұрыннан білмейтін көрермендер үшін фильмді түсіну қиын болуы мүмкін – бұл, әрине, испан көрермендеріне немесе мәселеге жақын адамдарға арналған туынды. Фильм сонымен қатар 1955 жылғы Орсон Уэллстің «Әлем айналасындағы саяхат» атты деректі фильмінің Баск елінде түсірілген бөлімдерінен де кадрлар қолданады, сұхбаттар мен хай-алай ойыншыларының түсірілімдерін үздіксіз алмастырып отырады.

Сын

Құжаттамалық фильмнің басты дауларының бірі – даудың екі негізгі тұлғасы, сол кездегі үкіметтегі Partido Popular партиясы мен ETA ұйымы сұхбаттасуға қатысудан бас тартқандығы. Алғашқысы тіпті Donostia San Sebastian халықаралық кинофестивалінің ұйымдастырушыларынан фильмнің қолайлылығын қайта қарастыруды сұрады. Бұл өз кезегінде, кейбір адамдарды оны толық емес құжаттамалық фильм деп атауға әкелді. Сонымен қатар, екі тарап та ашық сындарға ұшырады, ал Медем, баск халқынан болғандықтан, бір жағынан ETA-ны, екінші жағынан "испандық оккупацияны" қолдайды деп айыпталды. Шындығында, сұхбат берушілердің екеуі – Иняки Эзкерра мен Готзон Мора (екеуі де "Эрмуа" форумының зиялы қауымының мүшелері) Медемнен олардың сұхбаттарын қайтарып алуды талап етіп, оны Испанияның Граждандық гвардиясы мен полиция күштерін сазайман салып көрсеткені үшін, ал ETA мен оның жақтастарын құрбандықтар ретінде бейнелегені үшін кінәлады. Бұл наразылықтарға қарамастан, фильмнің жақын арада шығуына байланысты олардың сұхбаттары фильмде қалды. Дегенмен, олар 7 сағаттық DVD нұсқасына енбеді. Баск елінің тарихына тереңдей зерттейтін және испан тіліндегі кітапты қамтитын, 7 сағаттық монтаждалған видеоматериалдары бар үш дискілі арнайы DVD нұсқасы жарық көрді.