Кіріспе

1978–2001 жылдарғы Испаниядағы Баск ұлтшыл коалициясы

Herri Batasuna (; ; HB) – Испаниядағы радикал солшыл Баск ұлтшыл коалициясы. Ол 1978 жылы құрылған және өзін аберцальдық, солшыл, социалистік деп сипаттап, Үлкен Баск елінің тәуелсіздігін қолдады. 2001 жылы Batasuna деп қайта құрылып, кейіннен Испания Жоғарғы Соты оны Еускади Та Аскатасуна (ETA) сепаратистік ұйымының саяси қанаты деп есептегендіктен тыйым салынды.

Тарих

Партия 1978 жылдың сәуір айында Испания конституциясына қатысты референдумда «Жоқ» деп дауыс беруді қолдау үшін біріккен солшыл ұлтшыл саяси топтардың коалициясы ретінде құрылды. Оның құрамына кіретін партияларды көрнекті баск ұлтшылы Телесфоро де Монзон 1978 жылы «Альсасуа үстелі» деп аталған жиналысқа шақырған болатын. Herri Batasuna-ның құрылтай съезі Сантьяго Бруардың Лекэитио қаласында өтті, ол сол кезде HASI (Herriko Alderdi Sozialista Iraultzailea немесе Революциялық Социалистік Халық партиясы) басшысы болды. Партия 1979 жылдың наурыз айында өткен алғашқы испандық жалпы сайлауда Баск елінде 150 000 (15%) және Наваррада 22 000 (9%) қосымша дауыс жинады. Осылайша, олар Испания Парламентіне үш орын жеңіп алды, бірақ оларды иеленбеді. 1980 жылы Баск Парламентіне өткен алғашқы сайлауда да осы жағдай қайталанды, онда HB 151 636 дауыс (16,55%) алып, 11 орынмен екінші саяси күш ретінде танылды. Олардың қатыспауы Карлос Гараикоэксеа басқаратын БНП-ның баск үкіметін құруына мүмкіндік берді. 1984 жылдың 20 қарашасында Бруарды GAL ұйымының екі мүшесі өлтірді. Бұл кісі өлтіру, Испания аумағында GAL өлім жасағы жасаған жалғыз қылмыс болуы мүмкін. 1989 жылы Мадридтегі қонақ үйде болғанда, тағы бір белгілі Herri Batasuna басшысы Жосу Мугуруза да неофашистік Bases Autónomas мүшелері тарапынан өлтірілді. Ол қаза болған кезде Испания Парламентінің депутаты болған.

Сайлау нәтижесі

Құрылғанынан бері Herri Batasuna Баск елі мен Наваррадағы барлық сайлауларға, сондай-ақ 1979-1996 жылдар аралығындағы Испанияның жалпы сайлауларына және 1987, 1989 және 1994 жылғы Еуропалық сайлауларға қатысты. 2000 жылғы Испанияның жалпы сайлауында партия сайлауға қатыспауды қолдады. 1998 жылдан 2001 жылға дейінгі сайлауларда ол Euskal Herritarrok коалициясының құрамына кірді. Herri Batasuna өкілдік алған көптеген институттарда қатысудан бас тартты, жергілікті қалалық әкімдіктерден басқа.

Испаниядағы жалпы сайлау

Жыл Дауыстар % Депутаттар Сенаты 1979 172,110 0,96 1982 210,601 1,00 1986 231,722 1,15 1989 217,278 1,06 1993 206,876 0,88 1996 181,304 0,72