Кіріспе
Амтрак қызметі Ванкувер, Британдық Колумбиясы және Юджин, Орегон арасында.
Амтрак Каскадтар – Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы жолаушылар пойызының маршруты, Амтрак Вашингтон және Орегон штаттарымен серіктестікте жүзеге асырады. Атауы, маршрут бойымен өтетін Каскад тауларынан алынған. 752 км (467 миль) ұзындықтағы маршрут Британдық Колумбиясының Ванкувер қаласынан басталып, Вашингтон штатының Сиэтл және Орегон штатының Портленд қалалары арқылы Орегон штатының Юджин қаласына дейін созылады. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, күніне жеті рейс осы маршрут бойынша жүзеге асырылады: Ванкувер – Сиэтл бағыты бойынша бір рейс, Ванкувер – Сиэтл – Портленд бағыты бойынша бір рейс, Сиэтл – Портленд бағыты бойынша үш рейс және Сиэтл – Портленд – Юджин бағыты бойынша екі рейс. Маршруттың толық ұзындығын қамтитын бірде-бір пойыз жоқ. Ванкуверге немесе Юджинге тікелей қатынамайтын пойыздар үшін Amtrak Thruway автобус қызметтері арқылы байланыс ұсынылады. Сонымен қатар, Amtrak Thruway қызметтері теміржол маршрутында орналаспаған Британдық Колумбия, Айдахо, Орегон және Вашингтон штаттарындағы басқа да бағыттарға қосылыс ұсынады. 2017 қаржы жылында Каскадтар Амтрак жүйесіндегі ең көп сұранысқа ие сегізінші маршрут болды, жылдық жолаушылар ағыны 810 000-нан асты. 2018 қаржы жылында пойыз билеттерінен түскен кірістің үлесі 63% құрады. 2021 қаржы жылында уақтылы орындалу көрсеткіші 58,7% болды.
Алдыңғы қызмет
Сиэтл мен Портленд арасындағы жолаушылар пойызы қызметі – Каскадтар дәлізінің бастауы – 1925 жылдан 1970 жылға дейін Солтүстік Тынық мұхиты, Ұлы Солтүстік және Юнион Тынық мұхиты теміржолдарының бірлескен серіктестігі ретінде жүзеге асырылды, бұл үш теміржол өздерінің Сиэтл-Портленд бағыттарында билеттерді өзара қабылдады. 1970 жылы Ұлы Солтүстік және Солтүстік Тынық мұхиты Бурлингтон Солтүстікке біріктірілгеннен кейін, жаңадан құрылған серіктестік 1971 жылы Амтрак құрылғанға дейін Сиэтл-Портленд қызметін жалғастырды. Ванкувер, Британ Колумбиясы мен Сиэтл арасындағы қызмет Ұлы Солтүстік / Бурлингтон Солтүстік Халықаралық арқылы, ал Портленд пен Юджин арасындағы қызмет Оңтүстік Тынық мұхиты арқылы қамтамасыз етілді.
Амтрак дәуірі
Амтрак 1971 жылғы 1 мамырда жекеменшік теміржолдардан қалааралық жолаушылар пойыздарын басқаруды өз мойнына алды. Коридордың Сиэтл–Портленд бөлігіндегі алғашқы қызмет күніне үш рет баратын үш пойыз болды – Сан-Диегоға дейін жүретін бір ұзақ қашықтықтағы пойыз және Burlington Northern-нан мұраланған екі қалалық пойыз. Юджинге қарай қызмет болған жоқ, ал Канада шекарасына дейін қызмет мүлдем болған жоқ. Пойыздар 1971 жылғы қараша айына дейін атаусыз болды, содан кейін екі қалалық пойызда Маунт-Рейнир және Пьюгет-Саунд деп, ал ұзақ қашықтықтағы пойыз Coast Starlight деп аталды. Ванкуверге жолаушылар пойызы қызметі 1972 жылғы 17 шілдеде Сиэтл–Ванкувер Тынық мұхиты халықаралық бағытының ашылуымен қайта жаңғыртылды, ол күмбезді вагондармен (қысқа қашықтық үшін ерекше) жүріп өтті. Бұл пойыз Амтрактың алғашқы халықаралық қызметі болды. 1980 жылғы 3 тамызда коридор Портлендтен Юджинге дейін кеңейтілді, соның нәтижесінде Willamette Valley қосылды, ол Орегон штатының қаржылық қолдауымен күніне екі рет жүріп тұрды. Бұл Сиэтл–Портленд коридорында үш пойызды қалдырды: аймақтық Маунт-Рейнир және ұзақ қашықтықтағы Pioneer және Coast Starlight. Қызмет деңгейі 13 жыл бойы өзгеріссіз сақталды.
1990 жылдардағы кеңейу
1994 жылы Amtrak Сиэтл-Портленд бағытында алты айлық сынақ жүргізуді бастады. Amtrak бұл қызметті «Солтүстік-Батыс Talgo» деп атады және сынақ аяқталғаннан кейін бағытта екінші, дәстүрлі пойызды (Mount Rainier-ді толықтырып) қосатынын мәлімдеді. Тұрақты қызмет 1994 жылдың 1 сәуірінде басталды. Алдағы уақытты ескере отырып, Amtrak Ванкуверден Юджинге дейін көрмелік сапар жасады. Amtrak 30 қазанда «Солтүстік-Батыс Talgo» пойызын «Mount Adams» пойызымен алмастырды. Сонымен қатар, Орегон штаты мен Amtrak 1995 жылдың маусымына дейін Mount Rainier пойызын Юджинге дейін ұзартуға келісті, Орегон 1,5 миллион долларлық субсидияның үштен екі бөлігін төледі. 1995 жылдың 26 мамырында Канадаға пойыз қатынай бастады, сол кезде «Mount Baker International» пойызы Ванкувер мен Сиэтл арасында жүре бастады. Вашингтон штаты 1994 жылғы демонстрациялық үлгіге ұқсас Talgo жабдығын жалға алды. 1995 жылдың қазан айында Mount Rainier пойызы «Cascadia» деп қайта аталды; жаңа атау пойыздың Орегон мен Вашингтон штатындағы бірлескен жұмысын көрсетеді. 1998 жылдың көктемінде Сиэтл-Портленд бағытында үшінші пойыз жалға алынған Talgo жабдықтарымен басталды, ол тоқтатылған алыс қашықтықтағы «Pioneer» пойызын алмастырды. Басқа Сиэтл-Портленд/Юджин пойыздары да Talgo пойыздар жиынтығын пайдалана бастады, ал Сиэтл-Ванкувер пойызы дәстүрлі жабдықты қолданды. Ванкувер бағытына Talgo жабдығы дайындалуына байланысты, Amtrak 1998 жылдың көктемінде барлық төрт пойызға уақытша «Тынық мұхитының Солтүстік-Батысы» брендін енгізді, жеке атауларын алып тастады.
Амтрак каскадтары
Amtrak жаңа Amtrak Cascades брендін 1998 жылдың күзінде жариялады; жаңа жабдық желтоқсан айында пайдалануға берілді. Толыққанды Cascades бренді 1999 жылдың 12 қаңтарында, Talgo пойыз вагондарының орындықтарының дизайнына қатысты алты апталық кешігуден кейін қолданысқа енгізілді. Amtrak 2000 жылдың соңында Юджин қаласына тағы бір пойыз бағытын ұзартты. 1990 жылдардың ортасынан бастап 2008 жылдың 12 мамырына дейін Amtrak жүйелік кестесінде Сиэтл қаласының Кинг-стрит станциясынан Ванкуверге қарайтын пойыздарда толық қызмет көрсететін асхана болды. Оңтүстік бағытындағы Портлендке қарайтын пойыздарда 1999 жылдың 16 мамырына дейін толық қызмет көрсететін асхана қызметі ұсынылды. 2004 жылы Rail Plus бағдарламасы іске қосылды, ол Sound Transit компаниясының Sounder қалалық теміржолы мен Amtrak арасында Сиэтл мен Эверетт арасындағы кейбір Cascades пойыздары үшін бірлескен билеттер алуға мүмкіндік берді. Бұл бағыттың дамуы жалғасты, 2006 жылы тағы бір Портленд-Сиэтл пойызы қосылды, ал 2009 жылдың 19 тамызында Ванкувер, Британдық Колумбия және Портленд арасындағы күткен толық қызмет басталды, бұл Сиэтлде ауысу қажеттілігін жойды. Бұл пилоттық жоба ретінде жүзеге асырылды, оның мақсаты – бұл бағытта тұрақты түрде қызмет ететін пойыздың пайдалылығын анықтау болды. Канаданың федералды үкіметі Amtrak компаниясынан екінші күнделікті пойыз үшін шекаралық бақылау шығындарын төлеуді талап еткендіктен, пойызды 2010 жылдың 31 қазанында тоқтату жоспарланған. Алайда, Вашингтон штаты мен Канаданың өкілдері қызметті жалғастыру мүмкіндігін талқылады, нәтижесінде Канада үкіметі бұл төлемді толығымен алып тастады. 2017 жылдың 18 желтоқсанында Сиэтл мен Портленд арасында тағы екі бағыт қосылды: әр қаладан ерте таңғы және кешкі рейс, бұл екі қала арасында бір күндік іссапарларды жүзеге асыруға мүмкіндік берді. Жаңа кесте бойынша қызмет көрсетудің алғашқы күнінде Вашингтон штатының Такома қаласының оңтүстігіндегі Дюпонт қаласының жанында пойыз рельстен шығып кетті. Қызмет бұрынғы кесте бойынша, қосымша бағыттарсыз қайта жаңартылды.
COVID-19 пандемиясы
2020 жылдың наурыз айында Amtrak Cascades қызметі Сиэтлдің солтүстігіне қарай тоқтатылды, себебі COVID-19 пандемиясына жауап ретінде Канада-АҚШ шекарасы арқылы қажетсіз сапарлар шектелді. Амтрак экипаждары 2022 жылдың ақпан айында Сиэтл мен Ванкувер (Британ Колумбиясы) арасында сынақ сапарларын жасады, ал 2022 жылдың 26 қыркүйегінде осы екі қала арасындағы қызмет қайта жаңартылды. Портленд пен Ванкувер арасындағы қозғалыс 2023 жылдың 7 наурызында жаңартты, бұл COVID-19 пандемиясына дейін болған Сиэтл-Ванкувер бағытындағы екінші рейс болды. Сиэтл-Портленд бағытындағы қызмет 2023 жылдың 11 желтоқсанында күндізгі алты рейске дейін ұлғайтылды, осымен 2017 жылы іске қосылуы жоспарланған Сиэтл мен Портленд арасындағы екі қосымша рейс қосылды.
Жүргізуші
2008 жылы жалпы жолаушылар саны 774 421 адамды құрады, бұл 1993 жылы қызмет басталғаннан бері ең жоғары жылдық көрсеткіш. 2009 жылы жолаушылар саны 740 154 адамға дейін төмендеді, бірақ 2010 қаржы жылында 836 499 жолаушыға дейін 13%-ға өсті. 2016 жылы жолаушылар саны қайта өсті және 2017 жылы және одан кейін Point Defiance Bypass құрылысы аяқталғаннан кейін өсуді жалғастырады деп күтілді. Алайда, 2017 жылы Вашингтондағы пойыздың құлауынан кейін жолаушылар саны қайтадан төмендеді, ал COVID-19 пандемиясы 2020 жылы Амтрак желісіндегі жолаушылар санын күрт азайтты.
| Жыл | Жолаушылар саны | Жылдық өсім | Жылдық өсім (%) |
|---|---|---|---|
| 2023 | 669 820 | +279 572 | 71,6% |
| 2022 | 390 248 | +208 748 | 115,0% |
| 2021 | 343 497 | +459 398 | 57,2% |
| 2019 | 802 895 | +3 226 | 0,4% |
| 2018 | 806 121 | +3 929 | 0,5% |
| 2017 | 810 050 | +17 569 | 2,2% |
| 2016 | 792 481 | +41 333 | 5,5% |
| 2015 | 751 148 | +31 371 | 4,0% |
| 2014 | 782 519 | +29 443 | 3,6% |
| 2013 | 811 962 | +33 137 | 3,9% |
| 2012 | 845 099 | +7 170 | 0,8% |
| 2011 | 852 269 | +15 970 | 1,9% |
| 2010 | 836 299 | +74 689 | 9,8% |
| 2009 | 761 610 | +12 921 | 1,7% |
| 2008 | 774 531 | +97 766 | 14,4% |
| 2007 | 676 765 | +46 769 | 7,4% |
| 2006 | 629 996 | +6 096 | 1,0% |
| 2005 | 636 092 | +33 033 | 5,5% |
| 2004 | 603 059 | +13 316 | 2,3% |
| 2003 | 589 743 | +5 397 | 0,1% |
| 2002 | 584 346 | +23 965 | 4,3% |
| 2001 | 560 381 | +30 163 | 5,7% |
| 2000 | 530 218 | +77 884 | 17,2% |
| 1999 | 452 334 | +27 196 | 6,4% |
| 1998 | 425 138 | +75 377 | 21,6% |
| 1997 | 349 761 | +45 195 | 14,8% |
| 1996 | 304 566 | +17 910 | 6,2% |
| 1995 | 286 656 | +106 447 | 59,1% |
| 1994 | 180 209 | +86 148 | 91,6% |
| 1993 | 94 061 | — | — |
Қаржыландыру
Маршрутты қаржыландыру Орегон және Вашингтон штаттары тарапынан жеке-жеке жүзеге асырылады, ал Портлендтегі Юнион станциясы екеуінің арасындағы шегаралық нүкте болып табылады. 2006 жылдың 1 шілдесінен бастап Вашингтон штаты Сиэтл мен Портленд арасында күніне төрт рет баратын-қайтатын жолдарды қаржыландырады. Вашингтон сондай-ақ Сиэтл мен Британ Колумбиясының Ванкувер қаласы арасында күніне екі рет баратын-қайтатын жолдарды қаржыландырады. Орегон штаты Юджин мен Портленд арасында күніне екі рет баратын-қайтатын жолдарды қаржыландырады. Жеті пойыз жиынтығы жартылай тұрақты жұмыс циклдарымен ұйымдастырылған, бірақ ешбір пойыз әрқашан бір маршрутпен жүрмейді.
Жергілікті серіктестіктер
Вашингтон және Орегон штаттарының көлік департаменттері бірлесіп «Каскадтар» қызметін қаржыландырғандықтан, қоғамдық көлік агенттіктері мен жергілікті муниципалитеттер түрлі жеңілдіктер ұсына алады, оның ішінде қосымша билет купондары. FlexPass және Вашингтон университетінің UPass билеттерінің иелері барлық тұрақты «Каскадтар» бағыттарында 15% жеңілдік алады (жеңілдік коды өзгеріп отырады). Бұл бағдарламаларға қатысатын жұмыс берушілер өз қызметкерлеріне тарату үшін шектеулі мөлшерде тегін қосымша билет купондарына ие болады. Sound Transit RailPlus бағдарламасы жолаушыларға Эверетт пен Сиэтл арасындағы жұмыс күндері «Каскадтар» пойыздарын Sounder қалалық пойызының бағасымен пайдалануға мүмкіндік береді. «Каскадтар» қызметі сонымен қатар Sounder қызметі үшін Sound Transit жүргізіп жатқан жолдарды жаңартудан, әсіресе Point Defiance Bypass жобасынан да пайда көреді.
Қатысушы қызметтер
Каскадтар дәлізін Amtrak Thruway автобустары да қамтиды, олар Вашингтон штатының үкіметінен жартылай қаржыландырылады және MTRWestern компаниясына тапсырыс беріледі. Амтрак 2023 жылдың тамызында Каскадтар бағытындағы қызметінде алғашқы аккумуляторлық электр автобусын іске қосты.
Ұсынылған өзгерістер
WSDOT темір жол кеңсесінің ұзақ мерзімді жоспарына сәйкес, Сиэтл мен Портленд арасында күніне 13 рейс, ал Сиэтл мен Беллингем арасында 4-6 рейс жасау жоспарлануда, олардың төртеуі Ванкуверге дейін созылады. Amtrak Cascades ұсынылып отырған Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы жоғары жылдамдықты теміржол дәлізінің бойымен қатынайды; жаңартулар жоғары жылдамдықты қызметке қол жеткізуге бағытталған. WSDOT мәліметінше, қазіргі маршруттың "жүздеген қисындары" және "жерді сатып алу және жаңа маршрут салу құны" жаңартуларды тым қымбатқа айналдырады, нәтижесінде ең көп дегенде 110 миль/сағ (177 км/сағ) жылдамдыққа жетеді. Жобаға 7 миллион АҚШ доллары тұратын Дельта қаласында 11000 фут (3353 м) ұзындығындағы қосымша жол салынуы кірді; құрылыс 2007 жылы басталды және аяқталды. 2008 жылдың желтоқсанында WSDOT орта мерзімді жоспарды жариялады, онда ұзақ мерзімді жоспарда көзделген орта деңгейдегі қызметке жету үшін қажетті жобалар егжей-тегжейлі сипатталды. 2009 жылы Орегон Юджин мен Портленд арасындағы Cascades маршрутымен қатар орналасқан, пайдаланылмаған Орегон электр теміржолын қайта жаңарту үшін 2,1 миллиард долларлық федералды грантқа үміттенеді. Бірақ ол грантты алмады. Оның орнына, жолаушылар пойыздарының санын арттыру және жылдамдықты жоғарылату үшін балама маршруттарды талдау жұмыстары жүргізілді. 2015 жылы жобалық команда көптеген жаңартулармен қазіргі маршрутты ұсынылатын балама ретінде таңдады. Егер балама маршрут салынса, сапар уақыты 15 минутқа – 2 сағат 35 минуттан 2 сағат 20 минутқа дейін қысқарады және Юджиннен Портлендке дейінгі күндізгі пойыздардың саны 2-ден 6-ға дейін артады. 2013 жылы Сиэтл мен Портленд арасындағы сапар уақыты 1966 жылғы деңгейде қалып қойды, ең жылдам пойыздар сапарды 3 сағат 30 минутта аяқтады. WSDOT орта мерзімді жоспарда талқыланған жобалар үшін жоғары жылдамдықты теміржолға арналған стимулдық қаражаттан 800 миллион доллардан астам алды, өйткені бұл дәліз ARRA аясындағы қаражат алуға лайықты бекітілген жоғары жылдамдықты дәліздердің бірі болып табылады. Стимулдық қаражатты жұмсау мерзімі 2017 жылдың қыркүйегіне дейін белгіленген. Жетекшілік кеңесінің бұл мәселені 2015 жылдың желтоқсанында мақұлдауы, содан кейін 2016 жылы 1-ші деңгейлі экологиялық әсерді бағалау есебінің жобасы жарияланып, тыңдаулар өткізілуі, 2017 жылы Жетекшілік кеңесінің ұсынылатын балама маршрутын бекітуі, содан кейін 1-ші деңгейлі экологиялық әсерді бағалау есебінің қорытындысын жариялауы және 2018 жылы шешімді қабылдау туралы құжатты алуы жоспарланған. Егер қаражат табылуы мүмкін болса, құрылыс жұмыстарын бастамас бұрын жобалау және инженерлік жұмыстар жүргізілуі керек.
2017 жылғы шілдедегі жолдан шығу
2017 жылдың 2 шілдесінде 506 пойыз Вашингтон штатының Такома қаласынан оңтүстік-батысқа қарай Чемберс-Бэй көпіріне жақындағанда рельстен шығып кетті. Поезд көпірге жақын "Дайындалу" сигналын (келесі сигналға дейін тоқтауға дайын болу керектігін көрсететін) өткеннен кейін, белгіленген жылдамдық шегінен асып келе жатқан еді. Көпір көтеріліп, ашық тұрған кезде, "дерельс" деп аталатын құрылғы қосылды, ол пойыздың суға құлауын болдырмау үшін оны алдын ала рельстен шығарып тастауға арналған. Оқиғаның түпкі себебі – инженердің жағдайды бағалау қабілетін жоғалтуына байланысты адамдық қателік болды. Инженер көпірдің ашық екенін көрген соң тоқтауға тырысқандықтан, оқиға кезінде жылдамдық төмен болғандықтан, тек жеңіл жарақаттар алды. Пойыздың құрамына Орегон DOT-қа тиесілі Talgo VIII жиынтығы кірді, ол жөндеу үшін Висконсин штатының Милуоки қаласындағы Talgo зауытына жіберілді және 2018 жылдың сәуірінде қызметке қайта оралды.
2017 жылғы желтоқсандағы жолдан шығу
2017 жылдың 18 желтоқсанында Point Defiance Bypass-те алғашқы рейс жасағанда, Amtrak Cascades 501 жолаушылар пойызы Вашингтон штатының Дупонт қаласының жанында рельстен шығып, үш жолаушы қаза тапты. Ұлттық көлік қауіпсіздігі жөніндегі кеңес (NTSB) сол күні өткен баспасөз конференциясында оқиға деректерін жазу құрылғысының көрсеткіштерін хабарлады, онда пойыздың жылдамдығы көрсетілген, ал аймақтағы жылдамдық шектеуі болды. Позитивті пойызды басқару (PTC) технологиясы – пойыз жылдамдығын реттеуге және машинистің қателіктерін болдырмауға арналған жүйе – бұл желіге орнатылған еді, бірақ алдын ала хабарламалар бойынша, ол қосылмаған. WSDOT компаниясы PTC толыққанды іске қосылғанға дейін қызметті қайта бастамайтынын мәлімдеді. (Лейквудқа қатынайтын Sounder қатынайтын қызметі тоқтатылмады.) Қызметті 2019 жылдың басында қайта бастау жоспарланған. PTC 2019 жылдың наурызында Байпаста іске қосылды, ал NTSB есебі сол жылдың мамыр айында жарияланды. Каскадтар қызметі Байпаста 2021 жылдың 18 қарашасында, рельстен шығудан шамамен төрт жыл өткен соң қайта басталды.