Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Химиялық қосылыстар тобы
Group of chemical compounds
Зиянды алкалоидтар – моноамин оксидаза ингибиторлары (МАОИ) ретінде әрекет ететін бірнеше алкалоидтар. Бұл алкалоидтар Peganum harmala (сонымен қатар Harmal немесе Syrian Rue деп аталады), сондай-ақ Banisteriopsis Caapi (Ayahuasca), темекі жапырақтары мен кофе дәндерінде кездеседі. Алкалоидтардың ішінде химиялық құрылымы ұқсас гармин, гармалин, гармалол және олардың туындылары бар, сондықтан оларды "зиянды алкалоидтар" деп атайды. Бұл алкалоидтар Амазония шаманизмінде қолданылуымен қызығушылық тудырады, онда олар басқа өсімдіктерден алынады. Гармин, бұрын телепатин және банистерин деп аталған, табиғи түрде кездесетін бета-карболин алкалоиді, құрылымы жағынан гармалинге ұқсас және Banisteriopsis caapi жүзімдігінде де табылады. Тетрагидрогармин B. caapi және P. harmala-да кездеседі. Доктор Александр Шульгин гарминнің гармалин ыдырауынан пайда болған өнім болуы мүмкін деген болжам жасады. Гармин мен гармалин – А моноамин оксидазасының (АМОА) қайтымды ингибиторлары (RIMAs). Олар серотонин және норадреналин сияқты моноаминдік қосылыстардың метаболизмін тежеу арқылы орталық нерв жүйесін ынталандырады. Peganum harmala-да зиянды алкалоидтардың концентрациясы шамамен 3% құрайды, бірақ сынақтар нәтижесінде 2–7% немесе тіпті одан да жоғары көрсеткіштер анықталды, себебі табиғи көздердің химиялық құрамы кең ауқымда өзгереді. Banisteriopsis caapi жүзімдігінде гарминнің концентрациясы 0,31–8,43%, гармалиннің 0,03–0,83% және тетрагидрогарминнің 0,05–2,94% аралығында болады. Аяуаскаға сананы өзгерту үшін кейде басқа психоактивті өсімдіктер қосылады, бірақ рецепттер әртүрлі келеді және ешқандай бір комбинация жиі қолданылмайды. Peganum harmala әдетте шай ретінде ішіледі немесе құрбандық ретінде қолданылады, және классикалық парсы әдебиетінде қасиетті құрметті тағам және дәрі ретінде еске алынады. Зиянды алкалоидтар жоғары дозаларда да аса психоделикалық емес, гипнагогиялық көріністермен қатар, құсу мен диарея басты әсер болып табылады. Зиянды алкалоидтар көптеген басқа өсімдіктерде де кездеседі, мысалы, Passiflora-да. P. incarnata жапырақтарында 0,005%, 0,12% және 0% зиянды алкалоидтар бар екені хабарланды.
Harmala alkaloids are several alkaloids that act as monoamine oxidase inhibitors (MAOIs). These alkaloids are found in the seeds of Peganum harmala (also known as Harmal or Syrian Rue), as well as Banisteriopsis Caapi (Ayahuasca), leaves of tobacco and coffee beans. The alkaloids include harmine, harmaline, harmalol, and their derivatives, which have similar chemical structures, hence the name "harmala alkaloids". These alkaloids are of interest for their use in Amazonian shamanism, where they are derived from other plants. Harmine, once known as telepathine and banisterine, is a naturally occurring beta carboline alkaloid that is structurally related to harmaline, and also found in the vine Banisteriopsis caapi. Tetrahydroharmine is also found in B. caapi and P. harmala. Dr. Alexander Shulgin has suggested that harmine may be a breakdown product of harmaline. Harmine and harmaline are reversible inhibitors of monoamine oxidase A (RIMAs). They can stimulate the central nervous system by inhibiting the metabolism of monoamine compounds such as serotonin and norepinephrine. The harmala alkaloids occur in Peganum harmala in concentrations of roughly 3%, though tests have documented anywhere from 2–7% or even higher, as natural sources tend to vary widely in chemical makeup. Harmala alkaloids are also found in the Banisteriopsis caapi vine, the key plant ingredient in the sacramental beverage ayahuasca, in concentrations that range between 0.31 and 8.43% for harmine, 0.03–0.83% for harmaline and 0.05–2.94% for tetrahydroharmine. Although other psychoactive plants are occasionally added to ayahuasca to achieve visionary states of consciousness, the recipes vary greatly and no single combination is common. Peganum harmala, normally consumed as a tea or used as an incense, is mentioned in classical Persian literature both as a sacred sacrament and as a medicine. The harmala alkaloids are not especially psychedelic, even at higher dosages, when hypnagogic visions, alongside vomiting and diarrhea, become the main effect. Harmala alkaloids are also found in many other plants, such as Passiflora. The leaves of P. incarnata have been reported variously to give 0.005%, 0.12%, and 0% harmala alkaloids.
Телепатиялық
Бастапқыда телепатин – Банистериопсис каапи өсімдігінің белсенді химиялық құрамы деп есептелген, ол аяуаска дайындаудағы маңызды ингредиент; Амазонияның қасиетті сусындасы. Бұл оқшауланған химиялық затқа осы ат оның жергілікті тұрғындар арасындағы аяуасканың әсерлері туралы хабарларға байланысты берілді, соның ішінде: яғуарлармен, жыландармен және әсем құстармен, сондай-ақ ата-бабалар рухтарымен ұжымдық байланыс немесе көрулер; болашақ оқиғаларды болжау қабілеті; және атауынан көрініп тұрғанындай, тайпа мүшелері арасындағы телепатиялық байланыс. Ол кезде бұл жаңа ашылған химиялық зат деп саналды, бірақ кейін телепатиннің бұрын Peganum harmala (Сирия руы) өсімдігінен табылған "гармин" екені анықталды.
Telepathine was originally thought to be the active chemical constituent of Banisteriopsis caapi, a key plant ingredient in the preparation of ayahuasca; a sacramental beverage from the Amazon. This isolated chemical was so named because of the reported effects of ayahuasca among the indigenous users, including: collective contact with and/or visions of jaguars, snakes, and jeweled birds, and ancestral spirits; the ability to see future events; and as the name suggests, telepathic communication among tribal members. It was assumed to be a newly discovered chemical at the time, however, it was soon realized that telepathine was already more widely known as "harmine" from its previous discovery in Peganum harmala (Syrian Rue).
Қолданылуы
Жоғарыда айтылғандай, кейбір harmala алкалоидтары диметилтриптамин (DMT) және басқа триптаминдерді қабылдауды жеңілдету үшін моноамин оксидазасының ингибиторы (MAOI) ретінде қолданылуы мүмкін; әдетте өздігінен галлюциноген ретінде қолданылмаса да, мұндай қолдану туралы хабарлар бар. Жоғары дозада ол құстырушы дәрі ретінде әрекет етеді. *Banisteriopsis caapi* өсімдігінен алынған harmala алкалоидтары Паркинсон ауруын емдеу үшін қолданылады. Бензодиазепин рецепторына кері агонист ретінде, harmala алкалоидтары жануарларға инъекция жасалған кезде тремордың (ET) модельдік нұсқасы ретінде қолданылады. Гармалинмен емделген егеуқұйрықтар 5–7 минуттан кейін күшті треморды бастан кешіреді. Тремор диагнозы қойылған адамдардың қанында harmala алкалоидтарының деңгейі жоғары екені анықталды. Harmala алкалоидтары темекіленген немесе буланған марихуанамен, сондай-ақ экстракт немесе шай түрінде ауызға алынған кезде өзара әрекеттеседі. Ақпарат аз, бірақ көбінесе пайдаланушылар марихуанаға ұқсас күшті әсерлерді, сондай-ақ галлюцинациялар, эгоның жоғалуы және эмоциялардың күшеюі сияқты жеңіл психоделикалық әсерлерді сезінеді, әсіресе үлкен дозаларда. Фенельзин сияқты MAOI-лерден айырмашылығы, гармин және гармалин қайтымды және таңдамалы болып табылады, яғни тирамин қамтитын тағамдарды тұтынудан туындайтын «ірімшік синдромы» қаупі олар үшін бұрынғыдан әлдеқайда төмен, бұл моноамин оксидазасы А ингибиторларымен байланысты қауіп, бірақ моноамин оксидазасы В ингибиторларымен емес. MAO A және MAO B тираминді ыдыратады, бірақ harmala алкалоидтарының үлкен дозалары MAO B-ге де әсер ете бастайды.
As mentioned above, some harmala alkaloids can be used as a monoamine oxidase inhibitor (MAOI) to facilitate the ingestion of dimethyltryptamine (DMT) and other tryptamines; while not generally used as a hallucinogen alone, there are reports of such use. In high doses, it acts as purgative. Harmala alkaloids from Banisteriopsis caapi have been used to treat Parkinson's disease. As a benzodiazepine site inverse agonist, harmala alkaloids are used as a model for essential tremor (ET) when injected to animals. Rats being treated with harmaline exhibit severe tremors after 5–7 minutes. Individuals diagnosed with essential tremor have been found to have elevated blood levels of harmala alkaloids. Harmala alkaloids interact with smoked cannabis when either smoked/vaporized, or taken orally as an extract or as a tea. Reports are scarce, but generally users experience more intense cannabis like effects, as well as mild psychedelic effects such as hallucinations, ego dissolution, and increased emotions, especially in large doses. Unlike MAOIs such as phenelzine, harmine and harmaline are reversible and selective meaning they do not have nearly as high a risk for "cheese syndrome" caused by consuming tyramine containing foods, which is a risk associated with monoamine oxidase A inhibitors, but not monoamine oxidase B inhibitors. Both MAO A and MAO B break down tyramine, but large doses of harmala alkaloids begin to affect MAO B as well.
Қатерлі ісік
Ерекшеленген гармин HL60 және K562 лейкемиялық жасушаларына цитотоксикалық әсер ететіні анықталды. Бұл әрекет бұрын байқалған P. harmala-ның осы қатерлі жасушаларға цитотоксикалық әсерін түсіндіруі мүмкін.
Isolated harmine was found to exhibit a cytotoxic effect on HL60 and K562 leukemic cell lines. This action might explain the previously observed cytotoxic effect of P. harmala on these cancer cells."