Кіріспе

Джон Фишер Бернс (4 қазан 1944 жылы туған) – британдық журналист және екі рет Пулитцер сыйлығының иегері. Ол 2015 жылдың наурызына дейін "Нью-Йорк Таймс" газетінің Лондон бюросының басшысы болды, онда халықаралық мәселелерді жариялаған. Бернс сонымен қатар PBS телеарнасында жиі пайда болады. Ол "американдық шетелдік тілшілердің деканы" деп аталады.

Өмір және мансап

1998-1999 жылдары ол Кембриджтегі Король колледжінде ислам тарихы мен мәдениетін зерттеген арнайы шақырылған ғалым болды. Ол француз және неміс тілдерінде де сөйлейді. Оның әкесі Оңтүстік Африкадан шыққан және Корольдік әуе күшінде қызмет еткен. 1970 жылдардың басында Бернс Канаданың “Глоб энд Мейл” газетіне жергілікті, ал кейін парламенттік тілші ретінде жазды. Осы кезеңде Бернс Макгилл университетінде саяси ғылымдар магистрі дәрежесін алды. 1971 жылы ол Мәдени революция кезінде Қытайдағы аз ғана батыс журналистерінің бірі ретінде Қытайға жіберілді. Бұл оның Канада Парламентінің алдында қысқа мерзімге тыйым салынуына себеп болды. Бернс 1975 жылы “The New York Times” газетіне қосылды, бастапқыда газеттің қалалық бөлімінде жұмыс істеді және содан бері газет үшін түрлі қызметтерде жазып келеді. Ол “Times” газетінің бірнеше шетелдік бюросына тағайындалды және басқарды. Ол және “Times” газетінің тілшілері Джон Дарнтон мен Майкл Т. Кауфман 1978 жылы Африканы қамтыған шетелдік репортаждары үшін Джордж Полк сыйлығын жеңіп алды. Бернс 1981 жылдан 1984 жылға дейін “Times” газетінің Мәскеудегі бюро меңгерушісі болды. 1986 жылы “Times” газетінің Пекин бюросының басшысы болған Бернс қытай үкіметі тарапынан тыңшылық күдігімен тұтқындалды. Тергеуден кейін айыптаулар алынып тасталды, бірақ Бернс елден қуылды. Бернс 1993 жылы Халықаралық репортаж бойынша Пулитцер сыйлығын “Сараевоның қирауы мен Босния және Герцеговинадағы соғыстағы варварлық қырқындарды батыл және жан-жақты жариялағаны үшін” алды. 1990 жылдардың басында Бернс Нью-Делидегі “New York Times” бюросын басқарды, ол Үндістан субконтиненті мен Ауғанстаннан Бірмаға дейінгі көршілес аймақтарға жауапты болды. Ол отбасымен бірге Нью-Делиде тұрды, бірақ Бернс жиі саяхаттап, Кабулға, Исламабадқа, Даккаға, Коломбоға және Катмандуға барып тұрды. Ол Ауғанстандағы оқиғаларды жақыннан бақылап, жариялады, нәтижесінде 1997 жылы екінші Пулитцер сыйлығын алды, бұл жолы “Талибанның Ауғанстанға орнатқан қорқынышты режимін батыл және көрегендікпен жариялағаны үшін”. Бернс 2003 жылы Ирак соғысына дейін Бағдадта болды және соғыс пен одан кейінгі оккупация туралы көп жазды. 2007 жылдың шілдесінде Бернс Лондондағы бюро басшысы лауазымына Алан Коуэллдің орнына келді. 2007 жылдың 30 қыркүйегінде Бернс Илья Париш Лавджой сыйлығымен қатар Колби колледжінен құрметті заң ғылымы докторы дәрежесін алды. 2008 жылдың қазан айында Ауғанстандағы Ресей елшісі Замир Кабуловпен сұхбаттасқанда Бернс Кабуловты КГБ оперативтігімен айыптады. Бернс PBS телеарнасына жиі қатысады, соның ішінде Чарли Роуз шоуында және Джим Лерермен бірге “The NewsHour” бағдарламасында Ауғанстан мен Ирактан спутник арқылы сұхбаттасты. 2009 жылдың қаңтарында Майкл Барон Бернсті “біздің заманымыздың ең ұлы шетелдік тілшілерінің бірі” деп атады. 2010 жылдың тамызында Чарли Роузбен сұхбаттасқанда Кристофер Хитченс Бернстің басшылығымен Сараевода жасаған саяхатын еске алып, оларға шабуыл жасалғанын айтқанда, Бернсті “біздің заманымыздың ең ұлы соғыс тілшісі” деп атады. 2015 жылдың 26 наурызында “The New York Times” Ричард III-тің жерлеуі туралы мақала Бернстің “New York Times” газетіндегі мансабын аяқтайтынын хабарлады.

Жеке өмір

Бёрнс 1972 жылы Джейн Пек Гнатқа үйленді. 1989 жылы олар ажырасты. 1991 жылы Бёрнс «Нью-Йорк Таймс» газетінің Бағдат бюросын басқаратын Джейн Скотт Лонгқа үйленді. Бёрнстің бірінші некесінен Джейми және Эмили есімді екі баласы бар, ал екінші некесінен Тоби деген бір өгей баласы бар.