Француздық Рона аймағының шараптары

Кіріспе

Шарап аймағы

Оңтүстік Франциядағы Рона шарап аймағы Рона аңғарында орналасқан және әртүрлі Appellation d'origine contrôlée (AOC) атаулары бойынша көптеген шараптар өндіреді. Аймақтың өнім көлемі бойынша ең ірі атауы Côtes du Rhône AOC болып табылады. Рона әдетте екі бөлікке бөлінеді: шарап жасаудың ерекше дәстүрлері бар Солтүстік Рона (француз тілінде Rhône septentrional деп аталады) және Оңтүстік Рона (француз тілінде Rhône méridional). Солтүстік бөлігінде Сира жүзімінен қызыл шараптар жасалады, кейде 20%-ға дейін ақ жүзім қосылады, ал Марсан, Руссан және Вионье жүзімінен ақ шараптар өндіріледі. Оңтүстік бөлігінде қызыл, ақ және розе шараптарының алуан түрі жасалады, көбінесе бірнеше жүзімнің қоспасынан, мысалы, Шатонеф-дю-Пап сияқты.

Тарих

Бұл аймақта алғашқы өсірілген жүзімдіктер шамамен б.з.д. 600 жылы отырғызылған болуы мүмкін. Солтүстік Ронадағы екі ең маңызды жүзім сортының (Сира және Вионье) тегі бұрынғыда түрлі болжамдарға түскен. Кейбіреулер гректердің персиялық Шираз қаласынан Сира жүзімін әкелгенін айтқан. Басқалары жүзімнің гректер персиялық патша Кир I-ден қашқаннан кейін 50 жылдан соң келгенін жорамалдаған. Тағы біреулер жүзімнің Сицилиядағы Сиракуза қаласынан келгенін, римдіктердің шамамен 280 жылы оны және Вионье жүзімін алып келгенін ұсынған. Алайда, кең ауқымды ДНК-тылдау және жүзім шаруашылығы зерттеулері Сираның Рона аймағында пайда болғанын нақты дәлелдеді. Римдіктер бұл аймақты тастап кеткеннен кейін, аймақтың шараптарына деген қызығушылық мүлдем жойылды. Рона 13 ғасырда Папалар мен олардың зор сатып алу мүмкіндіктері Авиньонға көшіп келгенде қайтадан көзге түсті, сол кезде шарап өндірісі күрт өсті. Шараптар осыншалықты көп саудаланып, Бургундия герцогы Бургундиядан тыс шараптарды импорттау мен экспорттауға тыйым салды. 1446 жылы Дижон қаласы Лион, Турнон және Вьеннен келген барлық шараптарға тыйым салды, оларды "très petits et pauvres vins" – өте нашар және аз көлемді шараптар деп атады. Côtes du Rhône атауы орта ғасырлардағы мемлекеттік басқарудан шыққан және Гар департаментіндегі ауданның ескі аты (Côte сөзі 's' әрпісіз). 1650 жылы шараптың шығу тегін қорғау және жалған өнімдерге қарсы күресу үшін бірқатар ережелер қабылданды. 1737 жылы Франция королі Людовик XV қайта сатуға арналған барлық шарап шелектеріне C. D. R. белгісін қою туралы жарлық шығарды. Бұл Ронаның батыс ("оң") жағалауындағы Тавел, Рокмаур, Лирак және Шюсклан аймақтарындағы шараптар еді. 100 жылдан соң "сол жағалаудағы" шараптар да C. D. R. анықтамасына енгізілді. Өз шараптарын өндірмейтін жүзімдік иелері жүзімдерін көбінесе Cellier des Dauphins сияқты шарап өндіру кооперативтеріне тапсырады немесе оларды 51 саудагердің (шарап өндірушілер мен саудагерлер) біріне сатады, олар оларды өнеркәсіптік деңгейде араластырып, таратып, экспорттайды. Бүкіл Рона аймағында жыл сайын шамамен 4 миллион гектолитр шарап өндіріледі, оның жартысынан астамы Côte du Rhône және Côte du Rhône Villages аталымдарымен жіктеледі. Солтүстік Ронаның беделді аталымдары Рона шарап өндірісінің 5% -дан азын құрайды.

The first cultivated vines in the region were probably planted around 600 BC. The origins of the two most important grape varieties in the northern Rhone (Syrah and Viognier) have in the past been subject to speculation. Some suggested that the Greeks were responsible for bringing the Syrah grape from the Persian city of Shiraz. Others that the grape came 50 years later when Greeks fled from the Persian king Cyrus I. Yet others suggested the grape came from the Sicilian city of Syracuse, whence circa 280 AD the Romans brought it and the Viognier grape. However, extensive DNA typing and viticultural research has established beyond doubt that Syrah originated in the Rhône region itself. When the Romans left the area interest in the wine of the region disappeared. Rhône reappeared in the 13th century when the Popes and their considerable purchasing power moved to Avignon, at which time the production of wine expanded greatly. The wines were traded to such a degree that the Duke of Burgundy banned import and export of non Burgundian wines. In 1446 the city of Dijon forbade all wines from Lyon, Tournon and Vienne, arguing that they were "très petits et pauvres vins" – very small and miserable wines. The name Côtes du Rhône comes from public administration in the Middle Ages and was the name (Côte without 's') of a district in the Gard département. In 1650, to guard against forgeries a set of rules was passed in an attempt to guarantee the origin of the wine. In 1737 King Louis XV of France decreed that all casks destined for resale should be branded C. D. R. These were the wines from the area around Tavel, Roquemaure, Lirac and Chusclan on the western ('right') bank of the Rhône. Just over 100 years later, wines from the 'left' bank were included in the C. D. R. definition. Those vineyard owners which do not vinify their wines themselves deliver their grapes in bulk either to a winemaking cooperative, for example Cellier des Dauphins, or sell them to one of the 51 négociants (wine producers and merchants) who blend, distribute, and export on an industrial scale. The entire Rhône region produces around 4 million hl of wine each year, of which over half is classified under the Côte du Rhône and Côte du Rhône Villages appellations. The prestigious Northern Rhône appellations account for less than 5% of the total Rhône wine production.

Côtes du Rhône (Рон жағалауы)

Côtes du Rhône AOC – Ронаның солтүстік және оңтүстік аймақтарын қамтитын АОК. Әдетте, шарап одан да жоғары бағалы атауға лайық болмаған жағдайда ғана қолданылады. Сондықтан, Côtes du Rhône AOC-ның көбісі оңтүстік Ронада өндіріледі, себебі солтүстік аймақ жақсы танымал атаулармен қамтылған және жалпы жүзімдік алқабы тұрғысынан кішкентай. Бұл АОК-ты сонымен қатар, аймақтың әртүрлі бөліктерінен жүзімді көп көлемде сатып алып, бөтелкеге құйып, таратып, өнеркәсіптік деңгейде экспорттайтын коммерциялық шарап жасаушылар (негосианттар) да пайдаланады. Дегенмен, бұл оны аймақтың ең көп танылған, өндірілген және таратылған атауы етеді. Лаудон және басқа да ауылдардың маңындағы жүзімдіктерден алынған өнімдер Côtes du Rhône Villages AOC деп таңбалануы мүмкін. Қызыл Côtes du Rhône шарабының құрамында көбінесе Гренаш басым болады.

Басқа атаулар

Ронаның негізгі аймағынан тысқары орналасқан, бірақ әкімшілік тұрғысынан оның құрамындағы басқа атаулар: Clairette de Die AOC, Crémant de Die AOC, Grignan Les Adhemar AOC, Luberon AOC, Ventoux AOC, Côtes du Vivarais AOC. Бұл шараптар Прованс шараптарына көбірек ұқсайды. 2004 жылы Рона аймағына ресми түрде он жаңа атау қосылды, оның 9-ы Гарде, ал біреуі Воклюзде орналасқан. Олар негізінен Оңтүстік Рона шараптарымен салыстырылады, ал екі атау орманды қайта жаңарту және қалалық құрылыс салдарынан тоқтатылды. 2004 жылы бұрын Шығыс Лангедоктың бөлігі саналған Costières de Nîmes AOC да Рона шарап аймағына қосылды. Сол жылы INAO осы атаудың шараптарын бақылау жауапкершілігін Рона аңғарының аймақтық комитетіне жүктеді. Сира және Гренахтан жасалған Côtes du Rhône стиліндегі шараптардың жергілікті өндірушілері осы өзгерісті қолдады, себебі жергілікті шарап жасау дәстүрлері әкімшілік шекаралармен сәйкес келмеді, сондай-ақ, Рона шараптарының нарықтағы жоғары беделіне байланысты деп есептеледі. Шарап аймақтарының шекарасын өзгерту сирек кездесетін жағдай.

Басқа шараптар

Көптеген жеке шарап зауыттары шараптар, оның ішінде көпіршікті және нығайтылған шараптар, сондай-ақ жеке сортты шараптар, әсіресе Сира жүзімінен, тіпті бренді де өндіреді. Бұл шараптар көбінесе VDQS немесе AOC ережелеріне сәйкес келмейді. Олар әдетте тек өндіріс орнында сатылады. Бірнеше шарап зауыттары органикалық түрде өсірілген жүзімдерден шарап жасаса, егер олар сорттар, өсімдіктер арасындағы қашықтық, кесу және максималды өнімділік талаптарына сай келсе, AOC-ге қабылданады. Көптеген шарап шаруашылықтары мен кооперативтердің артық өнімдері Vin de Pays ретінде шығарылады, олар Vin de Pays du Gard, Vin de Pays de Vaucluse сияқты атаулармен сатылады немесе Еуропалық Одақтан шарап қоспаларын дайындаушыларға сатылады, сондай-ақ өз брендтерімен сату үшін ірі азық-түлік желілеріне таратылады. Ең төмен сапалы Vin de Table шараптары кейде шарап қорына түсіп, өнеркәсіптік спиртке қайта өңделеді.

Жіктеу

Ронда "Grand cru" немесе ұқсас терминдерді қолданатын ресми жіктеме жоқ, бұл Бордо мен Бургундиядан өзгеше. Дегенмен, Рон АӨК-тері арасында географиялық белгіленуі және атау практикалары бойынша айырмашылықтар бар, бұл оларды төрт ерекше санатқа бөледі: Côtes du Rhône тек аймақты көрсетеді және 171 коммунадағы бүкіл шарап өсіру аймағында қолданылуы мүмкін. Кейбір коммуналар үшін бұл жалғыз рұқсат етілген АӨК. Сондықтан, бұл Рон АӨК шараптарының ең төменгі санаттамасы. Côtes du Rhône Villages – 95 коммунаға рұқсат етілген АӨК, оның жүзім пісуіне қойылатын талаптары қарапайым Côtes du Rhône-ден жоғары. Осылайша, бұл жоғары санаттама. Әдетте, бұл аталымда ауылдың атын көрсетуге рұқсат берілмейді. 20 коммуна үшін Côtes du Rhône Villages пен ауыл атын бірге көрсетуге рұқсат етіледі, олардың сапасы көпшіліктен жоғары деп танылған. Cru – бұл 16 атаулы аталым, олар тек cru атауын көрсетеді, Côtes du Rhône емес. Оларға Hermitage, Côte Rôtie және Châteauneuf du Pape сияқты ең танымал Рон шараптары кіреді. Әр түрлі cru-лерді ажырататын ресми жіктеме жоқ, бірақ кейбір АӨК-тердің нарықтық бағасы басқаларынан әлдеқайда жоғары. Кейде, жеке жүзімдік атаулары (мысалы, Côte Rôtie аталымындағы La Landonne) этикеткаларда көрсетіледі. Көптеген өндірушілер мұны тек ең жақсы шараптар үшін жасайды, бірақ жүзімдіктермен таңбаланған шараптар басқа cru шараптарынан ресми жағынан ерекшеленбейді.