Кіріспе

Альборан аралы (лат. Alboran Island) – Испанияның Альборан теңізіндегі шағын арал (Альмерия провинциясы), Батыс Жерорта теңізінің бір бөлігі. Марокко жағалауынан солтүстікке қарай және Испания материгінен шамалы қашықтықта орналасқан. Басты құрылыстар – 19 ғасырда салынған автоматты маяк, кішкентай зират және порт.

Сипаттама

Арал теңіз деңгейінен шамамен жоғары, ал ауданы шамамен құрайды. Аралдың солтүстік-шығыс жағында шағын Ла Нубе аралы (сөзбе-сөз, бұлт аралы) орналасқан.

Табиғат тарихы

Альборан – вулкандық тегі бар, Африка плитасы мен Еуразия плитасының қақтығысатын маңызды сейсмикалық аймақта орналасқан. 1899 жылы Альборан аралында жаңа магмалық тау жынысы табылды, ол аралдың құрметіне альборанит деп аталды. BirdLife International ұйымы аралды маңызды құс аймағы (IBA) деп таныды, себебі ол Аудуиннің шаяндарының көбейетін популяциясын, сондай-ақ көшіп бара жатқан әртүрлі құстардың түрлерін қамтамасыз етеді. Испан тілінде jaramago de Alborán деп аталатын Diplotaxis siettiana қабырға ракетасының түрі аралда ғана табиғи түрде өседі. 20 ғасырдың соңында ол көп жыл бойы жоғалып кеткен, бірақ 1999 жылы экс-ситу сақтау қорынан сәтті қайта орналастырылды. 2001 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы арал мен оның теңіз түбін Жерорта теңізінің ерекше қорғалатын маңызды аймағы деп жариялады.

Тарих

Арал Мұстафа бен Юсуф әл Махмуд эд Диннің (مصطفى بن يوسف المحمود الدين) күш ортасына айналды. Тунистік капер Осман сұлтанының қызметінде болды, ал оның шабуылдары соншалықты қатыгез болғандықтан, ол түрік тілінен "дауыл" деген мағына беретін Аль Борани (содан арал осылай аталды) деп танылды. 1540 жылы Альборан шайқасынан кейін арал испандықтардың иелігіне көшті. Австрия аристократы Людвиг Сальватор аралды барып көрді және 1899 жылы арал туралы суреттермен толық кітапты неміс тілінде жариялады. 1963 жылы испан армиясы аралды бақылау және қорғау мақсатында испан теңіз жаяу әскерлерінің тұрақты бөлімшесін құрды.

Әкімшілік

Арал 1540 жылдан бері Испанияның меншігінде, ал 19 ғасырдан бері Альмерия қалалық әкімдігіне қарасты.