Кіріспе

Шикотан, сондай-ақ Шпанберг немесе Шпанберг деп те аталады, – Курил аралдарындағы Ресей Федерациясы Сахалин облысының Южно-Курильск ауданы басқаратын арал. Жапония оны Хоккайдо префектурасының Немуро субпрефектурасы құрамындағы Шикотан ауданы (色丹郡) деп талап етеді. Аралдың негізгі экономикалық қызметтері – балық шаруашылығы мен балық аулау, ал негізгі теңіз өнімдері – треска, краб және ламинария.

Аттар

Shikotan ағылшын тіліндегі атауы жапон және орыс тілдеріндегі атауларды да бейнелейді. Жапон тіліндегі атау айн тіліндегі Sikotan (немесе シコタヌ) сөзінен туындаған. Атау, айн тіліндегі "si" рефлексивті немесе көркемдеуші префиксі мен "котан" ("қоныс, ауыл") сөзін біріктіреді, ол айн тілінде Курил аралдарының әрқайсысын метафоралық түрде білдіреді. "Шпанберг" деген орысша атау, кейде ағылшын тілінде "Spanberg" деп аударылатын, 1738, 1739 және 1742 жылдары үш сапар жасаған Витус Берингтің лейтенанты Мартин Шпанбергтің құрметіне берілген. Бұл сапарлар Ресейдің Жапониямен дипломатиялық қарым-қатынасын алғаш рет орнатып, Курил аралдарына Ресейдің бақылауын күшейтуге көмектесті.

Тарих

Ресей 19 ғасырда Шимода шарты арқылы Жапонияның аралдағы егемендігін мойындады. 1885 жылы аралға қарасты Ханасаки ауданы Немуро провинциясынан бөлініп, Чисима провинциясына қосылды. 1945 жылдың қыркүйегінде, Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы күндерінде, сол кезде 1038 адам тұрған аралға 600 совет әскері шабуыл жасады. Бұл арал (Хабомаи аралдарымен бірге) 1956 жылы Совет Одағы екі ел арасындағы бейбіт келісімге қол қойылған жағдайда Жапонияға берілетініне келісті (мұндай келісімге ешқашан қол қойылған жоқ). 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдар аралығында Совет Одағы аралды ескі танктермен (атап айтқанда IS-2 және IS-3 ауыр танктерімен) нығайтты, оларды жағалау қорғаныс артиллериясы ретінде пайдалану үшін жерге көміп, бекітілген оқшау орындарға орналастырды. 1994 жылдың 4 қазанында болған жер сілкінісі мен цунами аралдың жағалауына ауыр зақым келтірді.

Танымал мәдениетте

2014 жылғы "Джованни аралы" аниме фильмі 1945 жылғы Кеңес Одағының Шикотанды басып алу кезінде онда тұрған жапон азаматтарының тағдырын көркемдеп баяндайды.