Кіріспе
І ғасырдағы Яһудея билеушісі Ирод Агриппа II (; б.з. 27/28 ж.), ресми түрде Маркус Юлий Агриппа деп аталды және кейде Агриппа деп қысқартылады, ол Ирод әулетінің соңғы билеушісі болды. Римнің қарауында Яһудеядан тыс аумақтарда билік жүргізді. 66 жылы яһудилердің көтерілісінен сескеніп, Агриппа II Иерусалимнен қашып кетті және Рим-яһуди соғысының бірінші кезеңінде римдік жаққа қолдау көрсетті.
Herod Agrippa II (; AD 27/28), officially named Marcus Julius Agrippa and sometimes shortened to Agrippa, was the last ruler from the Herodian dynasty, reigning over territories outside of Judea as a Roman client. Agrippa II fled Jerusalem in 66, fearing the Jewish uprising and supported the Roman side in the First Jewish–Roman War.
Ерте өмір
Ирод Агриппа II – бұрынғы және көбірек танымал Ирод Агриппаның ұлы, Береника, Мариамне және Друсиланың (Рим прокураторы Антоний Феликстің екінші әйелі) інісі. Ол император Клавдийдің сарайында тәрбиеленді, әкесі қайтыс болған кезде оның жасы он жетіге толмаған еді. Сондықтан Клавдий оны Римде қалдырып, Яһудея провинциясының прокураторы ретінде Куспий Фадусты жіберді. Римде ол Клавдийге яһудилерді қолдайтынын, ал самариялықтар мен Иудея провинциясының прокураторы Вентидий Куманусқа қарсы екенін айтты, оның соңғы кезде аймақтағы кейбір алабалықтардың себебі болғаны ойланды.
Билік басына түсу
48 жылы Халкис патшасы Ирод қайтыс болғаннан кейін, оның кішкентай сириялық Халкис патшалығы Агриппаға берілді, ол Иерусалимдегі ғибадатхананы қадағалау және бас діни қызметкерді тағайындау құқығымен, бірақ тек тетрарх ретінде. 53 жылы Агриппа Халкис тетрархиясынан бас тартуға мәжбүр болды, бірақ алмасу шарты бойынша Клавдий оны бұрын Филипп басқарған территориялар, атап айтқанда, Итурея, Трахонит, Батанея, Гауланит, Ауранит және Панеас, сондай-ақ Абиладағы Лисаниас патшалығы бойынша патша титулымен билеуші етіп тағайындады. 57 жылы Халкис тетрархиясы оның туысы Аристобулға берілді. Яһуди тарихшысы Иосиф Флавий Агриппаның өз әпкесі Береникамен заңсыз қарым-қатынаста болғаны туралы әңгімелерді қайталайды. 55 жылы император Нерон Агриппаның аймағына Ғалилеядағы Тиберия және Тарихея қалаларын, сондай-ақ Ливия (Иулиас) қаласын және Пераядағы оған жақын он төрт ауылды қосты. Жаңа Өсиет бойынша, Пауыл елші өзінің ісін шамамен 59 немесе 60 жылы Кесария Маритимада Агриппа мен оның әпкесі Берениканың алдында қорғады. Агриппа Иерусалимді және басқа қалаларды, әсіресе Финикиядағы грек мәдениетіне бой алған Берит (Ежелгі Бейрут) қаласын әсемдеуге көп қаражат жұмсады. Оның соңғысына көрсеткен ықыласы оны өз халқының арасында танымал етпеді, ал бас діни қызметкерлерді тағайындау және қызметтен алудың өзгермелі тәсілі оны дінлес достарының арасында ұнатпады.
Agrippa expended large sums in beautifying Jerusalem and other cities, especially Berytus (ancient Beirut), a Hellenised city in Phoenicia. His partiality for the latter rendered him unpopular amongst his own subjects, and the capricious manner in which he appointed and deposed the high priests made him disliked by his coreligionists.
Яһудилер мен Рим соғысы кезінде
Агриппаның билігінің он жетінші жылында (Неронның билігінің 12-ші жылымен сәйкес, яғни 65/66 жылдары), Агриппа елдестерінің Римге қарсы күресуге бейім екенін көргенде, Риммен соғысқа бармауға тырысты. Бұл Рим прокураторы Гессий Флордың жасаған қорлаулары мен зорлықтарына байланысты болды. Олар Антония бекінісінен Иерусалим ғибадатханасына дейінгі галереяларды бұзып, римдік сарбаздардың еврей мерекелерінде күзет тұруын тоқтатты және Римге тиіс салық төлеуден бас тартты. Агриппа халықты шақырып, оларға уақытша болатын әділетсіздіктерге шыдауға және Рим үстемдігіне бағынуға кеңес берді. Бірақ, Агриппа өз халқының көтерілісін тоқтатуға күш жеткізбеді. Сирияның римдік губернаторы Цестий Галл көтерілісті басу үшін Яһудея арқылы өткен бір мереке күнінде, еврей күштері тарапынан жеңіліске ұшырады. 66 жылға қарай Иерусалим халқы Агриппа патшасын және оның қарындасы Берениканы Иерусалимнен қуды.
Өлім
Константинополь патриархы Фотий I-нің мәлімдемесіне сәйкес, Агриппа жетпіс жасында, Траянның билігінің үшінші жылы, яғни 100 жылы баласыз дүниеден озған. Алайда, тарихшы Иосиф Флавийдің жазбалары мен оның патшалығынан қалған заманауи эпиграфиялық деректер бұл күнді күмәнді етеді. Қазіргі ғылыми қоғамның пікірінше, ол 93/94 жылға дейін қайтыс болған. Ол Ирод әулетінен шыққан соңғы билеуші болды.