Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қоспа компоненттерін фазалық ауысу арқылы бөлу әдісі, сәулелік емдеу хаттамасы.
Method of separating components of a mixture via phase transition
the radiation treatment protocol
Фракциялау – бұл бөлу процесі, онда қоспаның (газдар, қатты заттар, сұйықтар, ферменттер немесе изотоптар, немесе суспензия) белгілі бір мөлшері фазалық ауысу кезінде құрамы градиент бойынша өзгеретін бірнеше кішірек мөлшерлерге (фракцияларға) бөлінеді. Фракциялар жеке компоненттердің нақты қасиеттерінің айырмашылығына сүйене отырып жиналады. Фракциялаудың ерекшелігі – жиналған фракциялардың саны мен әрбір фракцияның қажетті тазалығы арасындағы ең тиімді арақатынасты табу қажеттігі. Фракциялау бір ретте қоспадан екінен астам компонентті бөліп алуға мүмкіндік береді. Осы қасиеті оны басқа бөлу техникаларынан ерекшелендіреді. Фракциялау ғылым мен техниканың көптеген салаларында кеңінен қолданылады. Сұйықтар мен газдардың қоспалары қайнау температурасының айырмашылығына сәйкес фракциялық дистилляция арқылы бөлінеді. Компоненттерді фракциялау бағаналық хроматографияда да стационарлық және жылжымалы фазалар арасындағы байланыс айырмашылығы арқылы жүзеге асырылады. Фракциялық кристалдану және фракциялық қатыру кезінде химиялық заттар белгілі бір температурада ерігіштігінің айырмашылығына сәйкес фракцияланады. Жасушалық фракциялау кезінде жасуша компоненттері масса айырмашылығы бойынша бөлінеді.
Fractionation is a separation process in which a certain quantity of a mixture (of gasses, solids, liquids, enzymes, or isotopes, or a suspension) is divided during a phase transition, into a number of smaller quantities (fractions) in which the composition varies according to a gradient. Fractions are collected based on differences in a specific property of the individual components. A common trait in fractionations is the need to find an optimum between the amount of fractions collected and the desired purity in each fraction. Fractionation makes it possible to isolate more than two components in a mixture in a single run. This property sets it apart from other separation techniques. Fractionation is widely employed in many branches of science and technology. Mixtures of liquids and gasses are separated by fractional distillation by difference in boiling point. Fractionation of components also takes place in column chromatography by a difference in affinity between stationary phase and the mobile phase. In fractional crystallization and fractional freezing, chemical substances are fractionated based on difference in solubility at a given temperature. In cell fractionation, cell components are separated by difference in mass.
Биологиялық талдаумен басқарылатын фракциялау
Табиғи шығу тегіндегі таза химиялық агентті оқшаулаудың әдеттегі протоколы – биологиялық белсенділікке бағытталған фракциялау арқылы, физика-химиялық қасиеттерінің айырмашылығына сүйене отырып, алынған компоненттерді кезең-кезеңмен бөлу және биологиялық активтілігін бағалау, одан кейін бөлу және талдаудың келесі айналымы. Мұндай жұмыс көбінесе, белгілі бір шикі экстракт нақты бір *in vitro* сынақта "активті" деп табылғаннан кейін басталады.
A typical protocol to isolate a pure chemical agent from natural origin is step by step separation of extracted components based on differences in their bioassay guided fractionation physicochemical properties, and assessing the biological activity, followed by next round of separation and assaying. Typically, such work is initiated after a given crude extract is deemed "active" in a particular in vitro assay.
Қан фракциялануы
Қанды фракциялау – қанды оның негізгі құраушыларына бөлу процесі. Қан фракциялау дегеніміз, әдетте центрифуга (центрифугация) арқылы бөлу процесі, нәтижесінде қанның үш маңызды құрауы анықталады: плазма, лейкоциттер қабығы және эритроциттер (қан жасушалары). Бұл бөлінген құраушыларды талдауға және көбінесе одан әрі бөлуге болады.
The process of blood fractionation involves separation of blood into its main components. Blood fractionation refers generally to the process of separation using a centrifuge (centrifugation), after which three major blood components can be visualized: plasma, buffy coat and erythrocytes (blood cells). These separated components can be analyzed and often further separated.
Тамақ
Фракциялау тамақ дайындау мақсатында да қолданылады, себебі кокос майы, пальма майы және пальма ядросының майы фракцияланып, әртүрлі тұтқырлықтағы майлар өндіріледі, оларды әртүрлі қолдануға болады. Бұл майлар көбінесе дистилляцияның орнына фракциялық кристалдануды (температурадағы ерігіштігіне қарай бөліну) қолданады. Манго майы – манго майын өңдеу барысында алынатын май фракциясы. Сүтті сүт ақуызы концентратын немесе сүт негізгі ақуыздары фракциясын алу үшін де фракциялауға болады.
Fractionation is also used for culinary purposes, as coconut oil, palm oil, and palm kernel oil are fractionated to produce oils of different viscosities, that may be used for different purposes. These oils typically use fractional crystallization (separation by solubility at temperatures) for the separation process instead of distillation. Mango oil is an oil fraction obtained during the processing of mango butter. Milk can also be fractionated to recover the milk protein concentrate or the milk basic proteins fraction.