Кіріспе
Күзілмей қалған айнымалының ықтималдық үлестіріміне арналған ескі термин. Ықтималдық теориясында кері ықтималдық – байқалмай қалған айнымалының ықтималдық үлестіріміне арналған ескі термин. Бүгінгі таңда байқалмаған айнымалыны анықтау мәселесі (қай әдіспен болса да) инференциялық статистика деп аталады, кері ықтималдық әдісі (байқалмаған айнымалыға ықтималдық үлестірімін беру) – Бейес ықтималдығы деп аталады, байқалмаған айнымалы берілген деректердің үлестірімі ықтималдық функциясы (ол өзінен-өзі параметрдің ықтималдық үлестірімін бермейді), ал деректер мен алдын ала үлестірілімі ескерілген байқалмаған айнымалының үлестірімі – артқы үлестірілім болып табылады. «Кері ықтималдық» термині Де Морганның 1837 жылғы еңбегінде Лапластың ықтималдық әдісіне сілтеме жасай отырып пайда болады (Байес әдістерін тәуелсіз түрде ашып, танымал еткен 1774 жылғы еңбек және 1812 жылғы кітап), бірақ бұл еңбектерде «кері ықтималдық» термині кездеспейді. Фишер бұл терминді «кері ықтималдықтың түбіртектік парадоксы» деп аталатын, нақты бағалауға тиіс шамамен және бағалау әдісімен алынған нақты мән арасындағы шатасудың себебі ретінде пайдаланады. Кейін Джеффрис Бейс пен Лапластың әдістерін қорғауда бұл терминді қолданады. «Бейес» термині, «кері ықтималдықты» ығыстырған, 1950 жылы Рональд Фишермен енгізілді. Кері ықтималдық, әртүрлі интерпретацияланған, ХХ ғасырдың басында Рональд Фишер, Джерзи Нейман және Эгон Пирсонның жиіліктік тәсілді дамытуына дейін статистикадағы басым көзқарас болды. Жиіліктік тәсілдің дамуынан кейін бұл тәсілдерге қарама-қарсы «жиіліктік» және «Бейес» терминдері пайда болды және 1950 жылдары кеңінен таралды.
In probability theory, inverse probability is an old term for the probability distribution of an unobserved variable. Today, the problem of determining an unobserved variable (by whatever method) is called inferential statistics, the method of inverse probability (assigning a probability distribution to an unobserved variable) is called Bayesian probability, the distribution of data given the unobserved variable is the likelihood function (which does not by itself give a probability distribution for the parameter), and the distribution of an unobserved variable, given both data and a prior distribution, is the posterior distribution. The development of the field and terminology from "inverse probability" to "Bayesian probability" is described by
The term "inverse probability" appears in an 1837 paper of De Morgan, in reference to Laplace's method of probability (developed in a 1774 paper, which independently discovered and popularized Bayesian methods, and a 1812 book), though the term "inverse probability" does not occur in these. Fisher uses the term in , referring to "the fundamental paradox of inverse probability" as the source of the confusion between statistical terms that refer to the true value to be estimated, with the actual value arrived at by the estimation method, which is subject to error. Later Jeffreys uses the term in his defense of the methods of Bayes and Laplace, in The term "Bayesian", which displaced "inverse probability", was introduced by Ronald Fisher in 1950. Inverse probability, variously interpreted, was the dominant approach to statistics until the development of frequentism in the early 20th century by Ronald Fisher, Jerzy Neyman and Egon Pearson. Following the development of frequentism, the terms frequentist and Bayesian developed to contrast these approaches, and became common in the 1950s.
Егжей-тегжейлер
Қазіргі терминдерде, бақыланатын x шамасының бақыланбайтын θ айнымалысына шартты ықтималдық үлестірімі p(x|θ) берілген жағдайда, "кері ықтималдық" – бұл кейінгі үлестірім p(θ|x), ол ықтималдық функциясына (ықтималдық үлестірімінің кері айнылымы) және алдын ала үлестіріміне тәуелді. p(x|θ) үлестірімі тікелей ықтималдық деп аталады. Кері ықтималдық мәселесі (18-ші және 19-шы ғасырларда) – эксперименттік ғылымдарда, әсіресе астрономия мен биологияда эксперименттік деректерден параметрді бағалау мәселесі болды. Мысалы, навигация мақсатында аспандағы жұлдыздың орнын (белгілі бір уақытта, белгілі бір күні) бағалау мәселесін қарастыруға болады. Деректерді ескере отырып, нақты орнын бағалау қажет (мүмкін, орташалау арқылы). Бұл мәселе қазір инференциалдық статистиканың бір бөлігі деп есептеледі. "Тікелей ықтималдық" және "кері ықтималдық" терминдері 20-шы ғасырдың ортасына дейін қолданыста болды, содан кейін "ықтималдық функциясы" және "кейінгі үлестірім" терминдері кеңінен таралды.