Кіріспе
Француз велоспортшысы Лоран Жалабер (30 қараша 1968 жылы туған) – 1989 жылдан 2002 жылға дейін кәсіби жол жүрісі велоспортшысы болған. "Джажа" (шарапқа арналған сленг; ол кәсіби өмірінде де шарап ішуді жалғастырғандықтан, есімімен ұқсастығы үшін бұл лақап ат қалып қойды) деген лақап атымен танымал. Ол көптеген бір күндік жарыстарда және кезеңдік жарыстарда жеңіске жетті, ал 1995, 1996, 1997 және 1999 жылдары әлемдегі бірінші орынды иеленді. Ол ешқашан "Тур де Франс" жарысын жеңіп көрмеген, себебі биіктікте ауруға шалдыққан, бірақ 1995 жылы "Вуэльта а Эспанья" жарысын жеңіп алды. Ол көшбасшының жейдесімен қатар, сол жарыста спринтерлердің және альпинистердің жейделерін де жеңіп алды – үлкен турларда мұндай жетістікке қол жеткізген үшінші велоспортшы. Алессандро Петакки, Эдди Меркс, Джамолидин Абдужапаров және Марк Кавендишпен бірге ол үш үлкен турдың барлығында да ұпайлық есепте жеңіске жеткен бес велоспортшының бірі.
Laurent Jalabert (born 30 November 1968) is a French former professional road racing cyclist, from 1989 to 2002. Affectionately known as "Jaja" (slang for a glass of wine; when he continued drinking wine as a professional, the nickname stuck because of the similarity to his name), he won many one day and stage races and was ranked number 1 in the world in 1995, 1996, 1997 and 1999. Although he never won the Tour de France, where he suffered altitude sickness, he won the Vuelta a España in 1995; as well as the leader's jersey, he won the sprinter's jersey and climber's jersey in the same race — only the third rider to have done this in a Grand Tour. With Alessandro Petacchi, Eddy Merckx, Djamolidine Abdoujaparov and Mark Cavendish, he is one of only five riders to win the points classification in all three grand tours.
Өмірбаян
1989 жылы француздық "Toshiba" командасымен кәсіпқой болып, өзін тез арада батыл спринтер ретінде таныстырды. Ол Маноло Сайз басшылығымен испандық ONCE командасына өтті, онда бір күндік жарыстар мен турларда жеңіске жеткізе алатын жан-жақты спортшы ретінде қайта жаңарды. 1994 жылғы "Тур де Франс" жарысының Армантьердегі кезеңінде болған апат оқиғасы оқиғаны күшейтті. Бір полицей еңкейіп, бірнеше велошабаншы оған соқтығысты. Жалаберт ауаға ұшып, велосипеді қирады. Ол бетіне жарақат алды және әйеліне өз жүріс стилін өзгертуге уәде берді. Бұл көп уақыт алған жоқ. 1995 жылы "Вуэльта а Эспанья" жарысын, сондай-ақ ұпайлар мен таушылар бәйгесін жеңіп алды. 1997 жылы әлемдік уақыттық жарыс чемпионатында жеңіске жетті, ал 1998 жылы Франция чемпионы атанды. Ол 1998 жылғы "Тур де Франс" жарысынан испан командаларын допингке қатысты полиция тергеуіндегі велошабаншыларға қатысты қарапайымдыққа наразылық білдіріп, шығарып тастауды бастады. Бұл француз жанкүйерлерінің наразылығын тудырды және олардың ол кезде қайта жақын болуына жылдар кетті. 2001 жылы CSC командасына ауысты, онда 2001 жылғы "Тур де Франс" жарысында 14 шілдеде, Францияның ұлттық мерекесі Бастилия күнінде кезеңді жеңіп алды. Осы жылдың басында ол үйде болған оқиғада арқасын жарақаттаған еді. 2002 жылы "Тур де Франс" жарысында тау классификациясын жеңіп, Пиреней тауларында жеке қашқаннан кейін карьерасын аяқтады.
Үлкен турлар
Ол "Тур де Франс" жарысының бірнеше кезеңінде жеңіске жетті, спринтер ретінде "Тур де Франс" жарысының екі рет ұпайлар жіктемесінде және альпинист ретінде "Тур де Франс" жарысының екі рет таулар жіктемесінде жеңіске жетті. 1995 және 2001 жылдары Бастилия күніне орай өткен "Тур де Франс" жарысында жеңіске жетіп, француз жанкүйерлерінің жүрегінде орнықты. 1990 жылдары ол испандық көп күндік жарыстарда үстемдік құрды. Жалаберт пен Алекс Зюльле "Вуэльта а Эспанья" жарысында басқа командаларға үнемі қауіп төндіріп, кезеңдерді, жалпы есепті және ұпайлар жейдесін кезекпен жеңіп алды. ONCE командасының күші, Йохан Брюйнель және Нил Стивенс сияқты көмекшілердің болуының арқасында, олар жарыс басынан соңына дейін бақылауды сақтай алды. Эдди Меркс пен Тони Ромингерден басқа, Жалаберт 1995 жылғы "Вуэльта а Эспанья" жарысында үлкен тур деңгейінде трифектаға қол жеткізген жалғыз велосипедші болды, ол жалпы есепте, спринтерлер мен альпинистердің жіктемесінде жеңіске жетті. Жалаберт спорттық жомарттығымен танымал. 1995 жылғы "Вуэльта" жарысында ол көп шақырым бойы жеке қашып кеткен Telekom командасының Берт Диетцке, соңғы шақырымдарда оны ұстап алғанмен, Сьерра-Невада тауларындағы кезеңді жеңуге мүмкіндік берді. "Мен оны ұстай аламыз деп ойлаған жоқпын, ал оның құлауға дайын екенін көргенде оған аяныш сезім туды. Мен бәрін жеңіп алуға тырысамын деген қате пікірді жоңғым келді. Менің мақсатым – Испания туры", – деді Жалаберт. "Вуэльта" жарысы қыркүйекке ауысқаннан кейін, Жалаберт, соңғы рет көктемгі классикалық жарыстар мен "Париж-Ницца" сияқты көп күндік жарыстарға қатысып, көптеген кезеңдерде және жалпы есепте бірнеше рет жеңіске жетті.
Бір күндік жарыстар
Оның палмаресіне 1995 жылы Милан – Сан-Ремо және 1997 жылы Ломбардия туры кіреді. Ол сондай-ақ 1995 және 1997 жылдары La Flèche Wallonne, 2001 және 2002 жылдары Clásica de San Sebastián жарыстарын жеңіп алды. Оның палмаресінде велосипед спортынан әлем чемпионатының жол жарысы жоқ, бірақ 1992 жылы Италиялық Джанни Бугнодан кейін екінші орын алған. Ол 2001 және 2002 жылдары "Тур де Франс" жарысында ең белсенді шабуылдаған балуан ретінде марапатқа ие болды.
Зейнеткерлік
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Жалаберт Look велосипедтерінің консультанты болды және велосипедтердің жаңа желісін әзірлеуге үлес қосты. Ол France 2 және 3 ұлттық телеарналарында комментатор болып жұмыс істейді, көбінесе жарыс барысында мотоциклмен жанынан өтеді. 2005 жылы Жалаберт Нью-Йорк марафонын 2 сағат 55 минут 39 секундта аяқтады, 36 894 қатысушының арасында 391-ші орынды иеленді. Ол әйелі Сильви және балаларымен бірге Францияның оңтүстік-батысындағы Монтобан қаласының жанындағы Лафрансаизде тұрады. Оның ағасы Николас, ол көбінесе осымен бірге жарысқан, Лоран зейнеткерлікке шыққаннан кейін де жарысқа қатысып жүрді. Жалаберт сондай-ақ триатлонмен айналысады. 2007 жылдың қаңтар айында ол Ironman Switzerland жарысына қатысып, 9 сағат 12 минутта аяқтады. Судан 1:16 уақытта шықты, нәтижесінде жүзуден кейін 966-шы орынға ие болды. Велосипедте 4:39 уақыт көрсетіп, айтарлықтай прогресс жасады, бұл оған жүгіруге көшкенде жалпы есепте 91-ші орынға көтерілуге мүмкіндік берді. 3:11 уақытта өткен марафон оған қосымша 69 орынға көтерілуге және 1850 қатысушының арасында 22-ші орынды иеленуге жеткізді. Швейцариядағы жарыстан кейін ол Гавайидегі Кона қаласында өткен Ironman әлем чемпионатына қатысып, 9:19 уақытпен жалпы есепте 76-шы орынды иеленді. 2008 жылдың маусым айында Ниццада өткен Ironman France жарысында ол жалпы есепте 12-ші орынды иеленді, жүзу уақытын 1:06-ға дейін жақсартты және велосипедте екінші ең жылдам уақытты көрсетті. 2013 жылдың 11 наурызында Жалаберт Францияның Монтобан қаласының жанында велосипедпен келе жатқанда көлік соқтығып кетті. Жедел жәрдем оқиға орнына келгенде, ол есінен танып, сол қолы мен аяғының бірнеше сынықтары бар екені анықталды. Сол жылы Жалаберт француз Сенатына допинг мәселесі бойынша куәлік беруге шақырылды. Жалаберт мансабында допинг қолданғанын нақты мойындаған жоқ, сонымен қатар жоққа да шығарған жоқ: "Мен ешқашан заңсыз заттар қолданбадым деп сеніммен айта алмаймын. Зақым немесе басқа жарақаттар болған кезде қажет болған жағдайларда препараттарды қолдандым. ONCE командасында кешкі уақытта жарыстан кейін дәрігер біздің жазылуымызға көмектесетін, бірақ ол не екенін білмейміз. Дәрігерлермен өзара сенімге негізделген қарым-қатынас орнады, сондықтан біз көп сұрақтар қоймадық". Ол сондай-ақ Festina ісінен кейін спортты жаңа, таза бағытқа көшіруге көмектескім келетінін айтты. 2013 жылдың маусым айында L'Équipe басылымында 2004 жылы жүргізілген қайта тексерулер 1998 жылы Жалаберт берген сынамаларында ЭПО қолданылғанының дәлелдерін тапқаны туралы хабарланды. Алғашқыда тексерулер анонимді болған, бірақ 2013 жылғы Сенат тергеуі нәтижесінде тексерулер нақты жүргізушілермен байланыстырылды. ЭПО қолдану туралы осы айыптауларға байланысты Жалаберт Крис Фрумның 2015 жылғы Тур де Франстағы өнерін сынағанда екіжүзділікпен айыпталды.
Допинг қолдану
Оның есімі 1998 жылғы "Тур де Франс" кезінде алынған және 2004 жылы қайта тексеру кезінде ЭПО қолданылғаны анықталған допингтік тесттердің тізімінде болды, бұл тізім Франция Сенаты 2013 жылдың 24 шілдесінде жариялаған.