Кіріспе

Растық интеграция немесе жай ғана интеграция – жүйелі нәсілдік сегрегацияны тоқтату процесі, қауымдастықтарға кедергілерді жою, нәсіліне қарамастан тең мүмкіндіктер құру және тек нәсілдік азшылықты басым мәдениетке енгізуден гөрі, әртүрлі дәстүрлерден нәр алып, мәдениетті дамытуды қамтиды. Десегрегация көбінесе құқықтық мәселе, ал интеграция – көбінесе әлеуметтік мәселе.

Интеграция мен сегрегацияны ажырату

Моррис Дж. Макгрегор-младший өзінің "Қоралды күштерді интеграциялау 1940–1969" атты еңбегінде интеграция және десегрегация сөздері туралы былай деп жазады:

Соңғы жылдары көптеген тарихшылар осы ұқсас дыбысты сөздердің арасын ажырата бастады. Десегрегацияға, яғни елдегі «Джим Кроу» жүйесін жоюға ұмтылыс, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін он жыл ішінде одан да көп таралды. Ал профессор Оскар Хэндлин интеграцияның америкалық қоғамның барлық салаларында әлі де толық қабылданып қоймаған бірнеше аспектіні қамтитынын айтады. Бір жағынан, ол «қабілет, талғам және жеке пікірге негізделгеннен басқа, қарым-қатынасқа кедергі келтіретін барлық тосқауылдарды теңестіруді» білдіреді, яғни тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етуді. Бірақ екінші жағынан, интеграция азшылықты қоғамға кездейсоқ түрде таратуды талап етеді. Хэндлиннің сөзінше, мұнда жұмыс, білім, тұру орыны және т.б. салалардағы нәсілдік теңгерімге басымдық беріледі. Әскери құрылым бастапқыда қара нәсілділердің бөлініп кетуінің жабық қоғамда тек қана нәсілдік жіктелуден гөрі көбірек мағынаға ие екенін дұрыс түсінді. Ол өзінің нәсілдік мақсаттарын сипаттау үшін интеграция, теңдік және тең мүмкіндіктер терминдерін үнемі қолданды. Әскери құжаттарда десегрегация сөзі сирек кездеседі, тіпті көп хат алмасуы бар құжаттарда да. 1997 жылы өзін «60-шы жылдардағы (Сан-Франциско) түбегіндегі Азаматтық құқық қозғалысына қатысушы және афроамерикан» деп таныстырған Генри Орган «десегрегация» термині әдетте заңдық/заңнамалық салаға қатысты екенін, ал 1960 жылдары көптеген адамдар осы терминмен күрескен – нәсілге негізделген қоғамдық мекемелердегі кемсітушілікті заңдастыру екенін айтты. «Интеграция» термині керісінше, әлеуметтік салаға қатысты; ол әртүрлі түбірден шыққан, өзара әрекеттесуге ұмтылатын адамдарды білдіреді және білдіруі керек. Леонард Штайнхорн мен Барбара Дигс Браун өздерінің «Біздің теріміздің түсі» (1999) атты кітабында да десегрегация мен интеграция арасында ұқсас айырмашылық жасайды. Олар былай деп жазады: «Телевизия ақ американдықтарға қаралармен мағыналы, қайта-қайта байланыста болу сезімін сыйлады, тіпті олармен шын мәнінде қарым-қатынас жасамаса да. Біз бұл құбылысты виртуалды интеграция деп атаймыз, және бұл интеграция иллюзиясының – біз түстерге соқыр ұлтқа қарай бара жатырмыз деген сенімнің – бүгінгі Америкадағы нәсілдік қатынастарға үлкен әсер ететінінің басты себебі». Бұл кітапты либертариандық Reason журналында қарап, Майкл У. Линч олардың кейбір тұжырымдарын былай деп түйіндеді: «Қаралар мен ақтар бөлек өмір сүреді, білім алады, жұмыс істейді, дұға етеді, ойын-сауық көреді». Содан кейін ол былай деп жазады:

Менің ойымша, мәселе қоғамдық сфераларға, әсіресе коммерциялық сфераға қол жеткізудің көбінесе ақ қоғамның нормаларымен үйлесімді болуға байланысты. Егер қара балалардың көп бөлігі олармен жайлы сезінбесе, бұл олардың таңдауы емес: себебі олар осы нормалардан оқшауланған. Қара элитасының және жоғарғы орта таптың мүшелері үшін ақ американдықтарда табысты жұмыс күнінен кейін қара көрші-қолаңға зейнетке шығу бір нәрсе. Ал олардың қалыптасу жылдарын оларды оған дайындамаған немесе дайындай алмаған қоғамда өткізгендіктен коммерциялық сфераға кіре алмауы басқа нәрсе. [Гарвард университетінің әлеуметтанушысы Орландо] Паттерсон былай деп жазады: «Африкалық американдықтардың ең үлкен мәселесі – олардың басым мәдениеттің жасырын нормаларынан оқшаулануы, бұл барлық таптарға қатысты».

Жалпыға бірдей қабылданбаған айырмашылық

Интеграция мен сегрегация арасындағы айырмашылық кеңінен таралғанмен, ол баршаға бірдей қабылданбайды. Мысалы, "сот арқылы интеграция" туралы сілтемелерді Detroit News, PBS және тіпті Encarta сияқты көздерде кездестіруге болады. Осы көздер "сот бұйрығымен сегрегацияны жою" деген тіркесті де дәл осындай мағынада қолданады; тіпті Detroit News бір мақалада екі тіркесті де мағынасы бірдей қолданады. Егер екі термин шатастырылса, көбінесе интеграция сегрегацияны жоюдың тар, заңдық мағынасында қолданылады; ал сегрегацияны кең мәдени мағынада қолдануға өте сирек кездесесіз.