"Аризона Леди" операсы

Кіріспе

Эмерих Кальманның опереттасы. "Аризона Леди" – венгр композиторы Эмерих Кальманның екі актілі опереттасы. Либреттосын Альфред Грунвальд пен Густав Бир жазған. 1953 жылы Кальман қайтыс болған кезде аяқталмаған туындысын оның ұлы Чарльз Кальман аяқтады. Оқиға Лона атты сүйкімді венгр иммигранты, қазір ранчо иесі туралы. Ол күмәнді өткені бар ковбой Ройды жаңа ранчо бригадирі ретінде жұмысқа алады. Рой әйелге жұмыс істеуге құлшынбайды, бірақ оның жүлделі жарыс аттысы "Аризона Ледиге" қызығушылық танытады; екеуі сөзсіз ғашық болады, бірақ көптеген қиындықтар туындайды. Бұл туындының тұңғыш эфирі 1954 жылдың 1 қаңтарында Мюнхенде, ал сахналық тұңғыш көрсетілімі 1954 жылдың 14 ақпанында Берндегі Штадттеатрде өтті. "Аризона Ледидің" американдық премьерасын Билл Уолтерс қойды, ал 2010 жылдың шілдесінде Чикагодағы 773 сахнасында Чикаго фолькс опереттасы Джеральд Францен мен Херш Глаговтың жаңа ағылшын тіліне аудармасымен көрсетті. 2015 жылы "Аризона Операсы" қойылым ұйымдастырды, ал 2023 жылдың жазында Огайо жеңіл операсы оны бірнеше рет орындады.

Қысқаша мазмұны

1920 жылдары Аризонада, әкесі алтын іздеу үшін АҚШ-қа көшіп келген венгр әйелі Лона Фаррелл, қазір «Саншайн» ранчосын басқарады. Ол өзінің бригадирі Джим Слотхерді оны сүюге тырысқаны үшін жұмыстан босатады және шериф Гарри Салливанның алаңдаушылығына қарамастан, Колорадодан Рой Декстерді жалдайды. Салливан «Рой Декстер» шын мәнінде белгілі заңсыз Берт Мортон болуы мүмкін деп күдіктенеді. Бірақ Ройдың жұмысына бір шарт қойылады: ол Лонаға «махаббат» деген сөзді ешқашан айтпауы керек, өйткені ол осыдан қанағаттанды. Дегенмен, Лона мен Ройдың арасындағы тартыс басынан-ақ сезіледі. Рой әйелге жұмыс істеуге құштар емес, бірақ Лона мен оның марапатталған жарыс жылқысы Аризона Ледиге қызығады. Аризона Леди – Лонаның иесі болып табылатын жарысқа құштар бие, ал бригадирдің жұмысының бір бөлігі – оны Аризона штатының жәрмеңкесіндегі үлкен жарыста айдау. Рой Аризона Ледиді бағындырады, бірақ жарыс кезінде Джим Слотхер кесіп тастаған қысқыштарының салдарынан биенің үстінен құлайды. Жарысты бай Лопес Ибанезге тиесілі мексикалық «Кавальер» жеңіп алады. Жарысқа салынған тікелей ставканың нәтижесінде Лона енді шериф Салливанға келісім береді. Олардың нике тойында «Жәннат» барынан шақырылған биші Бонита Ройді Берт Мортон деп таниды, ал Аризона Леди ұрланғандығы туралы хабар келгенде Рой түрмеге қамалады. Осы уақытта жылжымалы дүкеннің иесі Нелли Неттлтон, ет өңдеуші миллионердің ұлы, жас Честер Кингсбериді кездестіреді. Оның әкесі оны жітілікке келтіру үшін «Саншайн» ранчосына жіберген. Олар ақша мәселелерімен және Неллидің әпкесі Магнолияның жасаған қиындықтарымен күреседі. Магнолия күйеуіне өзінің заңсыз баласының Неллиге тиесілі екенін айтады. Түрмеде Рой маскүнем саяхатшы Алгернон Галахед Бенчлимен танысады. Алгернон оны түрмеден және Мексика шекарасынан өтетін өзі қазған туннельге жетелейді. Олар шекарада орналасқан «Жәннат» барына барады. Сол жақта тыйым салынған, ал оң жақта Мексика және бостандық. Шериф келіп, Рой оған тапсыру үшін Аризонаға қайта оралатынын айтады, бірақ бұл үшін ол Лонамен жеке сөйлесу үшін он минут сұрайды. Ол өзінің шын аты «Рой Декстер» емес екенін, бірақ ол «Берт Мортон» да емес екенін түсіндіреді. Оның шын аты «Колорадо баласы», және ол ұзақ уақыттан бері әкесін өлтірген Берт Мортонды іздеп келеді. Шериф қайта кіріп, Ройге ол бос екенін, нағыз Берт Мортон болған Джим Слотхер мен аға Ибанез тұтқындалғанын және Аризона Леди табылып, қайтарылғанын айтады. Лона Ройды қалуын сұрайды, бірақ ол ешқандай төлем немесе сыйлық қаламайтынын, егер ол «Саншайн» ранчосынан бір нәрсе алып кеткісі келсе, ол Аризона Леди болсын дейді. Ол биенің кетуіне келіседі. Үш айдан кейін Лона мен оның серіктері Дербиге қатысу үшін Кентукки штатына сапар шегеді. Лона мен шериф әлі үйленбеген, бірақ олар тағы бір келісімге келеді: егер Аризона Леди бұл жолы жеңсе, Лона шерифке бірден тұрмысқа шығады. Жылқы шынымен де жеңіп шығады, бірақ шериф Салливан Лонаның «Ройға» шынымен ғашық екенін мойындап, үйлену тойы күйеу жігіттің сәл өзгеруімен жалғасатынын жариялайды.

In 1920s Arizona, a Hungarian woman, Lona Farrell, whose father had emigrated to the US to search for gold, now runs the Sunshine Ranch. She fires her foreman, Jim Slaughter, for having tried to kiss her, and hires a stranger, Roy Dexter from Colorado, despite the concerns of Sheriff Harry Sullivan, who suspects that "Roy Dexter" may actually be the notorious outlaw, Burt Morton. But there is one condition on Roy's employment; he must never even mention the word "love" to Lona; she's had enough of that. Despite that, the sexual tension between Lona and Roy is manifest from the beginning. Roy is reluctant to work for a woman but is intrigued by Lona and her prize racehorse, Arizona Lady. Arizona Lady is a temperamental filly owned by Lona, and part of the foreman's job is to ride her at the big race in the Arizona State Fair. Roy succeeds in taming Arizona Lady, but is thrown in the race because the girth of his saddle has been cut by Jim Slaughter, who wins the race riding Mexican Cavalier, owned by the wealthy Lopez Ibanez. As a result of a bet on the race, Lona is now engaged to Sheriff Sullivan. At their engagement party, Bonita, a hired dancer from the Paradise Bar, identifies Roy as Burt Morton, and Roy is carted off to jail as news arrives that Arizona Lady has been stolen. Meanwhile, Nellie Nettleton, proprietor of a mobile general store, meets young Chester Kingsbury, Jr., the son of a meat packing millionaire who has sent him to the Sunshine Ranch to toughen him up. They deal with money troubles and with problems caused by Nellie's sister, Magnolia, who has told her fiancé that her Magnolia's illegitimate baby is really Nellie's. In jail, Roy meets the drunken vagabond Algernon Galahed Bentschley, who leads him to a tunnel he has dug that leads, not only out of the jail, but across the border into Mexico. They proceed to the Paradise Bar, which straddles the border; on the left side, there is Prohibition, on the right, Mexico and freedom. The Sheriff turns up, and Roy says he will cross the line back into Arizona to surrender to him, but only if he can have ten minutes to speak to Lona alone. He explains that his name truly is not "Roy Dexter"—but it is not "Burt Morton", either. He is really known as the "Colorado Kid", and he has long been pursuing Burt Morton, who killed his father. The Sheriff reenters, and tells Roy that he is free to go, that Jim Slaughter, who was the real Burt Morton, has been arrested, along with Sr. Ibanez, and that Arizona Lady has been recovered. Lona asks Roy to stay, but he says that he wants no payment or reward, but that if there is one thing he wants to take away from the Sunshine Ranch, it is Arizona Lady. She agrees to let the filly go. Three months later, Lona and her entourage visit Kentucky, where the Derby is about to run. Lona and the Sheriff are not married yet, but they make another bet; if Arizona Lady wins this time, Lona will marry the Sheriff at once. The horse does indeed win, but Sheriff Sullivan, recognizing that Lona is really in love with "Roy", declares that the wedding will go on, with a slight change of bridegroom.