Кіріспе

Жағымсыз психикалық күй

Ашуланшақтық – бұл тітіркеніш пен саналы ойлаудан алаңдату арқылы сипатталатын жағымсыз психикалық күй. Ол көңілсіздік және ашу секілді эмоцияларға әкелуі мүмкін. Оңай ашуға бейімділік қасиеті тітіркенгіштік деп аталады.

Психология

Адамның белгілі бір тітіркендіргіштерді ашуына әртүрлі себептер бар. Ашуды өлшеу өте субъективті. Өлшеу әрекеті ретінде, ашу-ызаға қатысты психологиялық зерттеулер көбінесе өз қатысушыларының ашу-ыза деңгейін шкала бойынша бағалауына сүйенеді. Кез келген нәрсе ашу-ыза тудыруы мүмкін, мысалы, бір әнді қайта-қайта тыңдау немесе жанынан итеру. Алғашында бейтарап немесе тіпті жағымды болып көрінетін көптеген тітіркендіргіштер, қайта-қайта әсер етуден кейін ашу-ызаға айналуы мүмкін. Адамды жиі алаңдататын факторлар, оның ішінде танымал музыка, мемдер, жарнамалар және жарнамалық әуендер, олардың табиғаты бойынша апталар немесе айлар бойы үнемі қайталанып отырады. International Journal of Conflict Management журналында жарияланған зерттеуге сәйкес, егер ашу-ызаның себебі басқа адам болса, мәселе шешілмей қалғанда, жауап одан да күшейе түседі. Сондай-ақ, зерттеу барысында, ашу-ызаның күшеюіне адам өзін емес, ашу-ыза тудырған адамды кінәлайтыны анықталды. Психологиялық соғыс нысананың қарсыласуын әлсірету үшін алаңдатушы жағдайлар жасауды қамтиды. Мысалы, 1993 жылы АҚШ Федералдық Тергеу Бюросы (ФБР) Техас штатының Уэко қаласындағы Дэвид Кореш және оның ізбасарларын ұстап беру мақсатымен, Дэвид шіркеуінің сыртындағы динамиктер арқылы "ашу-ыза тудыру үшін арнайы таңдалған" музыканы ойнатты.

Англия құқығы

"Кедергі" немесе "ашу-ыза" мағынасында "annoyance" сөзі 1754 жылғы заңмен жолдардағы кедергілер туралы есеп беру үшін тағайындалған ағылшын тіліндегі "Талу төрешілер алқасы" деп аталады.