Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мемфис, Теннесси қаласының бұрынғы мэрі (1940 жылы туған)
Former mayor of Memphis, Tennessee (born 1940)
Уилли Уилберт Херентон (1940 жылдың 23 сәуірінде туған) – американдық саясатшы, Мемфис, Теннесси қаласынан. Ол Теннесси штатының Мемфис қаласында сайланған алғашқы афроамерикалық мэр болды. Ол бес рет қатарынан сайланды және 2009 жылы өзінің бесінші мерзімінің ортасында кенеттен лауазымынан кетіп қалды.
Willie Wilbert Herenton (born April 23, 1940) is an American politician from Memphis, Tennessee. He was elected as the first elected African American Mayor of Memphis, Tennessee. He was elected to five consecutive terms and abruptly quit the position mid way through his fifth term in 2009.
Ерте өмір және білім
Вилли Уилберт Херентон Теннесси штатының Мемфис қаласында Руби Ли Харрис отбасында дүниеге келді. Жалғыз анасының тәрбиесінде өскен Херентонға жас кезінде "Алтын қолғап" боксшысы болу арманына ұмтылуына көмектесілді. Херентон Ле Мойн-Оуэн колледжін бастауыш білім беру мамандығы бойынша ғылым бакалавры және Мемфис университетін (бұрынғы Мемфис штаты) білім беру басқаруы бойынша магистр дәрежесімен бітірді. Дегенмен, сегрегация салдарынан Херентон Мемфистен кетуге және Оңтүстік Иллинойс университетінде білім беру саласында докторлық диссертациясын қорғауға мәжбүр болды.
Willie Wilbert Herenton was born to Ruby Lee Harris in Memphis, Tennessee. Raised by a single mother, Herenton was encouraged at a young age to pursue his dreams of becoming a Golden Gloves boxer. Herenton graduated from Le Moyne Owen College with a bachelors of science in Elementary Education and from the University of Memphis (formerly Memphis State) with a masters in Educational Administration. However, segregation forced Herenton to leave Memphis to attain his doctorate in education at Southern Illinois University.
Мемфис қаласының мектептері
Ле Мойн Оуэн колледжін бітіргеннен кейін Херентон Мемфис қаласындағы мектептерде бесінші сынып мұғалімі болып жұмыс істей бастады. 1968 жылғы Мемфис санитарлық ереуілі кезінде Херентон санитарлық қызметкерлермен бірге шеруге шығып, оларға қолдау көрсетті; алайда Мартин Лютер Кингпен бірге шеруге қатысып, "Мен адаммын" деген жазуы бар белгіні тағу оны мектеп округінің басшылығы мен әріптес мұғалімдері тарапынан жұмыстан шығару және жазалау қаупіне ұшыратты. Бірақ 1969 жылы Херентон Бетел Гроув бастауыш мектебінің директоры болып тағайындалды және 28 жасында Мемфистегі ең жас директор атанды. Үш жылдан кейін Оңтүстік Иллинойс университетінде докторлық диссертациясын қорғады. Рокфеллер қорының Суперинтенданттарды даярлау бағдарламасынан оралғаннан кейін бір жыл өткен соң Херентон Мемфис қалалық мектептерінің суперинтендантының орынбасары болды. 1979 жылы Херентон Мемфис қалалық мектептерінің тарихында алғаш рет афроамерикалық суперинтендант атанды. Херентонның МКК суперинтенданты ретіндегі 12 жылдық қызметі барысында, мүмкіндіктер мен қызметтер арқылы мүңкісіз жастарға көмектесуге, сондай-ақ мұғалімдердің құқықтарын кеңейтуге бағытталған амбициялы бағдарламалар іске асырылды. Алайда, 1988 жылы әйел мұғалім тарапынан сексуалдық қысым көрсеткені туралы айыптаулар оны дауға тартты, бұл оның ажырасуына, қарым-қатынасын мойындауына және соттан тыс келісімге келуіне әкелді. Суперинтендант ретіндегі қызметіне қатысты сын-ескертпелер, сондай-ақ қала әкімі сайлауына қатысу ниеті 1991 жылы оның отставкаға кетуіне себеп болды.
After graduating from Le Moyne Owen, Herenton began working at Memphis City Schools as a fifth grade teacher in Memphis. During the 1968 Memphis Sanitation Strike, Herenton marched in solidarity with the sanitation workers; however, the choice to march with Martin Luther King, Jr. and wear the sign declaring "I AM A MAN" resulted in threats of termination and ostracism from school district leadership and fellow teachers. But in 1969 Herenton was appointed principal of Bethel Grove Elementary and at 28 became the youngest principal ever hired in Memphis. Three years later, he completed his Ph. D. degree at Southern Illinois University. A year after returning from the Rockefeller Foundation Superintendent Training Program, Herenton became the Deputy Superintendent of Memphis City Schools. In 1979, Herenton became the first African American superintendent of Memphis City Schools. During Herenton's 12 year tenure as MCS superintendent, ambitious programs aimed at creating opportunities and services to disadvantaged youth, as well as expanding teacher freedoms, were implemented. However, he was mired in controversy after accusations of sexual harassment from a female teacher surfaced in 1988, leading to his divorce, an admission of an affair, and an out of court settlement. Further criticism of his performance as superintendent, as well as an impending mayoral campaign, led him to resign in 1991.
Сайлаулар
1991 жылдың сәуірінде Мемфистің 3000-нан астам, көбінесе афроамерикандық азаматы Орта Оңтүстік Колизейде бас қосып, 1991 жылғы мэр сайлауының жалпы келісіммен қолдау тапқан үміткері ретінде Херентонды таңдады. 3 қазанда Херентон Мемфистің тұңғыш афроамерикандық мэрі болып сайланды (J. O. Patterson, Jr. 1982 жылы уақытша мэр міндетін атқарды). Херентон 1991 жылы биліктегі мэр Ричард Хакетті 146 дауыс айырмасымен жеңіп, алғашқы мерзіміне ие болды. Ол қатарынан бес мәрте мэр сайлауында жеңіске жетті. 2007 жылдың 4 қазанында ол бесінші мерзімге сайланды.
In April 1991, more than 3000 predominantly African American citizens of Memphis gathered in the Mid South Coliseum and selected Herenton as the consensus candidate for the 1991 mayoral election. On October 3, Herenton became the first African American to be elected mayor of Memphis (J. O. Patterson, Jr. served as interim mayor in 1982). Herenton won his first term by defeating incumbent mayor Richard Hackett in 1991 by 146 votes. Herenton went on to win five consecutive mayoral elections. He was elected to his fifth term in office on October 4, 2007.
Қызмет мерзімі
Оның билік еткен кезінде кейбір сыншылар оны "Король Вилли" деп атады, себебі ол телеарнада Мемфис тұрғындарының оған дауыс беріп-бермеуіне қарамастан екенін айтқан еді. Ол әйел заңбұзушымен байланысы бар деген күдікпен бірінші рет қылмыс жасағандарға екінші мүмкіндік беру бағдарламасын бастағанда тағы да бір дау туды. Херентон қаланың қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз еткені және Мемфис қаласының орталығын қайта жаңғыртуға, жеке капитал ағынына және екі кәсіби спорт командасының – «Мемфис Гризлиз» және «Мемфис Редбирдс» командаларының қалаға келуіне жетекшілік еткені үшін мақтан тұтты. Ол 2008 жылғы «Дүниежүзілік қала әкімі» сыйлығына ұсынылған, бірақ бұл құрметке ие болған жоқ. 2008 жылдың 20 наурызында Херентон 2008 жылдың 31 шілдесінен бастап Мемфис қаласының әкімі лауазымынан кететінін жариялады. Бұл шешім қаладағы көптеген саясаткерлерді, соның ішінде 2007 жылғы қазан айында Мемфис қаласының әкімі лауазымына үміткер болған кеңесші Кэрол Чамниді ашуландырды. Ол бұл жариялауды бесінші рет қайта сайланғаннан кейін 90 күннен астам уақыт өткен соң жасады. Херентон Конгресске сайлауға түсу немесе қалалық әкімдіктегі ағымдағы қылмыстық тергеуден туындаған құқықтық мәселелерге байланысты қызметтен кетуге ниеттенгенін айтты, сондай-ақ Мемфис қалалық мектептерінің басшысы лауазымын алуды көздеп отырғанын мәлімдеді. Кейін ол мектеп директоры лауазымын алмайынша әкімдіктен кетпейтінін хабарлады. Ол 2007 жылы Мемфис қаласын Герман Моррис және кеңесші Кэрол Чамни сияқты басқа кандидаттардан қорғау үшін ғана қайта сайлануға түскенін айтты. Белгіленген күн келгенде, Херентон әкімдіктен кетуден бас тартып, 2011 жылға дейін өкілеттігін толық атқаратынын мәлімдеді. 2009 жылдың сәуір айында Херентон 2010 жылғы Теннесси штатының 9-шы сайлау округінен АҚШ Конгресіне сайлауға түсу үшін зерттеу комитетін құрды, бұл Демократиялық партияның ішкі сайлауында қолданыстағы Стив Коэнге қарсы тұруға ниетті екенін көрсетеді. 2009 жылдың 25 маусымында Херентон 10 шілдеде әкімдіктен кететінін хабарлады. 6 шілдеде ол зейнеткерлікке шығуын 30 шілдеге дейін кейінге шегергенін мәлімдеді. Ол 2009 жылдың 30 шілдесінде лауазымынан кетті. Мемфис қалалық кеңесінің төрағасы Майрон Лоури уақытша әкім болып тағайындалды. Лоури үш ай қызмет еткеннен кейін, Херентонның қалған мерзіміне арналған арнайы сайлауда А.К. Уортонға жеңіліп қалды.
During his tenure, some critics referred to him as "King Willie", after he was televised saying he didn't care whether Memphians voted for him or not. Another scandal ensued when he started a second chance program for first time offenders, allegedly connected to his relationship to a female felon. Herenton was praised for putting the city on solid financial footing and presiding over the redevelopment of downtown Memphis, an influx of private capital investment, and the arrival of two professional sports teams: the Memphis Grizzlies and Memphis Redbirds. Herenton was long listed for the 2008 World Mayor award; however, he was not selected for this honor. On March 20, 2008, Herenton announced that he would be stepping down from his position as Memphis' mayor, effective July 31, 2008. This move angered many politicians in the city, including Councilwoman Carol Chumney, who had run for mayor of Memphis in the October 2007 election. He made this announcement just over 90 days after his fifth re election. Herenton stated that he was departing office in order to seek the position of superintendent of Memphis City Schools, amidst speculation that he was stepping down in advance of a run for Congress or because of impending legal troubles from an ongoing criminal investigation at City Hall. He later stated that he would not leave the office of mayor unless he got the position as the superintendent of schools. Herenton said that he only ran for re election in 2007 to protect the city of Memphis from the other main candidates, Herman Morris and Councilwoman Carol Chumney. When the stated day came, Herenton failed to step down as Mayor and said he would serve out his term until 2011. In April 2009, Herenton formed an exploratory committee to run in the 2010 US Congressional Election for the 9th District of Tennessee, presumably intending to challenge incumbent Steve Cohen in the Democratic primary. On June 25, 2009, Herenton announced his resignation as Mayor, effective July 10. On July 6, he announced that he would delay his retirement until July 30. He resigned from office on July 30, 2009. Memphis City Council Chairman Myron Lowery was appointed as mayor pro tempore. Lowery served for three months before losing to A. C. Wharton in a special election to serve out the remainder of Herenton’s term.
2010 жылғы Конгресс сайлау науқаны
2010 жылы Херентон Теннесси штатының 9-шы округінен конгрессмен Стив Коэнге қарсы Демократиялық партиясының ішкі сайлауында қатысатынын жариялады. Бұл округтің көп бөлігі афроамерикалықтар мен демократтар құрайды. 2009 жылдың қыркүйегінде Херентон радио сұхбатында конгрессмен Стив Коэннің «афроамерикалықтарды онша бағаламайтынын» және «Коэн қара қоғамды өте жақсы пайдаланды» деген мәлімдемесі дау тудырды. Херентонның сайлау штабының басшысы, афроамерикалық Сидни Чизм, «Нью-Йорк Таймс» газетіне берген сұхбатында еврей Коэннің Мемфис аймағындағы конгресс мандаты «маған ұқсайтын адамдарға арналған еді. Ол яһудилерге немесе христиандарға арналмаған. Ол қара нәсілділердің өкілдігі болуы үшін арналған» деді. Ұлттық еврей демократиялық кеңесі (NJDC) Херентонның бұл сөздерін сынап, оның пікірлерінің «демократиялық ішкі сайлауда немесе саяси әңгімелерде қабылдауға болмайтын» екенін мәлімдеді. Херентон Коэннің афроамерикалық сайлаушылардан оқшаулануына тырысқанына қарамастан, Коэн президент Барак Обамадан және Конгресс қара нәсілділер клубынан қолдау алды. Коэн демократиялық партияның ішкі сайлауында жеңіске жетті, ал Херентон дауыстардың 20 пайызын алды.
In 2010, Herenton announced that he would run against Congressman Steve Cohen in the Democratic Primary for Tennessee's 9th congressional district—a majority African American and heavily Democratic leaning district. In September 2009, Herenton attracted controversy with his statement in a radio interview that Congressman Steve Cohen "really does not think very much of African Americans" and that "[Cohen]'s played the black community well." Herenton's campaign manager, Sidney Chism, who is African American, told the New York Times that the Memphis area congressional seat held by Cohen, who is Jewish, "was set aside for people who look like me. It wasn't set aside for a Jew or a Christian. It was set aside so that blacks could have representation." The National Jewish Democratic Council (NJDC) criticized Herenton for these remarks, stating that his comments were "unacceptable in a Democratic primary or anywhere in our political discourse." Despite Herenton's attempts to isolate Cohen from the African American voters, Cohen received endorsements from both President Barack Obama and the Congressional Black Caucus. Cohen won the Democratic primary election, with Herenton taking 20% of the vote.
2019 және 2023 жылғы мэрлік кампаниялар
2018 жылдың 5 сәуірінде Херентон 2019 жылғы Мемфис қала әкімінің сайлауында қолданыстағы Джим Стриклендке қарсы тұрып, Мемфис қаласының әкімі лауазымына 6-шы рет үміткер болады деп хабарлады. Стрикленд сайлауда жеңіске жетті, ал Херентон сайлау күні кешкісін Стриклендтің жеңісін мойындады. 2023 жылдың 6 ақпанында Херентон Стриклендтің орнын алу үшін сайысқа қатысты. Ол Шельби округының шерифі Флойд Боннер мен Мемфис қаласының орталық комиссиясының бас директоры Пол Янгтан кейін 22% дауыспен үшінші орынға табан тіреді, ал Пол Янг қала әкімі болып сайланды.
On April 5, 2018, Herenton announced his intention to run for mayor of Memphis for a 6th term, challenging the incumbent Jim Strickland in the 2019 Memphis mayoral election. Strickland won the election, and Herenton conceded to Strickland on the night of the election. On February 6, 2023, Herenton joined the race to succeed Strickland. Herenton placed third with 22% of the vote, behind Shelby County Sherrif Floyd Bonner and CEO of the Downtown Memphis Commission, Paul Young, who was elected mayor.
Жеке өмір
Херентонның төрт баласы бар; ол бірінші әйелімен ажырасқан. Оның немересі Уилли Майамиде (Флорида) колледж баскетбол ойнады.
Herenton has four children; he and his first wife are divorced. His grandson Willie played college basketball at Miami (Florida).