Кіріспе

Құс түрі

Аққұйрық бүркіт (Buteo albonotatus) – Американың жылы, құрғақ аймақтарында кездесетін орташа өлшемді бүркіт. Ол түсі мен ұшу стилі жағынан кең таралған күмісқұйрық құсқа (көгершінге) ұқсас, және күмісқұйрықтардың тобына жасырыну арқасында пайда көруі мүмкін. Ол түрлі шағын құрлықта тіршілік ететін төрт аяқты жануарлармен қоректенеді.

Таксономия

1844 жылы ағылшын зоологы Джордж Роберт Грей өзінің "Британ мұражайының құстар коллекциясындағы үлгілер тізімі" деген еңбегінде аймақтық құсқұйрықтыны "ақ дақты қыран" деген жалпы атаумен атады және Buteo albonotatus есімді екі атауын берді. Грей түрдің сипаттамасын бермегендіктен, оның екі атаулы есімі nomen nudum, яғни "жалаңаш есім" деп есептеліп, мойындалмайды. Оның орнына, 1847 жылы қысқаша сипаттама беріп, Грейдің Buteo albonotatus есімін қолданған неміс натуралисі Иоганн Якоб Кауп автор ретінде мойындалады. Түрдің табиғи ортасы – Мексика. Түр монотипті, яғни оның ішкі түрлері жоқ.

Сипаттама

Аға құйрықты соқа - бұл өте үлкен, бірақ жұқа Бутео соқасы. Ересек құстардың ұзындығы шамамен 56-69 см, қанаттарының қашықтығы 132-160 см. Аға құйрықты соқаның ұзындығы мен қанаттарының қашықтығы солтүстікте кездесетін ірі Бутеолар, мысалы Суэйнсон соқасы және қызыл құйрықты соқа сияқты, бірақ салмағы айтарлықтай жеңіл болуы мүмкін. Дене салмағы 700 грамнан 1600 грамға дейін жетеді. Өлшемдері бойынша, екі жыныс та шамамен бірдей, бірақ әйелдері, орташа есеппен 1100-1400 грамм салмағымен, еркектерге қарағанда (орташа есеппен 800-1100 грамм) ауыр және ірі болады. Стандартты өлшемдерге сәйкес, қанаттың ені 38-46 см, ұзын құйрығы 26-33 см, табан сүйегі 6.5-8 см.

Олар кең таралған ареалдағы әртүрлі орталарға бейімделе алады, жабық және ашық, сондай-ақ ылғалды және құрғақ жерлерде де кездеседі. Көбінесе, олардың саны суға қол жетімді жартасты жерлерде көп болады. Олар көбінесе қылқан жапырақты немесе қарағайлы емен ормандарында, сондай-ақ ағаштан жасалған каньондық жерлерде, төбелі өзен ормандарында, құрғақ ашық бұталар мен бұталарда, ылғалды ормандарда және өсіп тұрған батпақтарда қоныстанады. Олар мал шаруашылығы және тіпті жартылай шөлде азық іздеуге болады, бірақ ұя салу үшін кем дегенде шашыраңқы ағаш бұтақтары қажет. Бұдан өзге, олар теңіз деңгейінен 1800 метрге дейін биіктікте таралған, бірақ көбейту аймағының солтүстігінде негізінен 900 метрден төмен және оңтүстігінде 1500 метрден төмен кездеседі. Бұл соқа негізінен ұсақ құстар мен сүтқоректілерді (жарғақтар, тышқандар, бөрікшелер) аулайды, бірақ жергілікті жерде бауырымен жорғалаушылар, соның ішінде қарапайым жағалы бауырымен жорғалаушы, Яроудың тікенді бауырымен жорғалаушы, жарық тікенді бауырымен жорғалаушы және мескит бауырымен жорғалаушы сияқты кез келген кеудегер түрін жейді. Солтүстікте Калифорниялық бекіресі, басқа бекірелер, бақалар және басқа да жер шарықтар сүйікті жемтігі болып саналады. Сондай-ақ, олар қызыл мойынды тырна, ақылды тоқыл, құлақты кезек, Стеллердің қарғасы, сары ішекке толы касик, тропикалық патшақайлар және тіпті шығыс айқын сұрғылдақтарды да аулайды. Аға құйрықты соқалар жас құстарды да жейді, түрлі құстардың балапандары мен жас құстарын жегендері байқалған, мысалы, қасқырлар мен торғайлар. Олар ағаштардан немесе жерден құстарды құлап түспей-ақ ұстап алады. Қақаларды, басқа да қосмекенділерді және балықтарды аулау туралы екінші қолдан алынған мәліметтер қара соқаларды дұрыс анықтамаған жағдайлар болуы мүмкін. Аға құйрықты соқалар өте белсенді аңшылар, олар негізінен жер үстінде төмен ұшып, кездейсоқ бөлініп, аң аулайды. Аңға жақындағанда, олар аңға оңай соққы беруге болатын қашықтықта, ағаштар сияқты қоршауларды пайдалануға тырысады. Жұптық байланыстан тыс жерлерде бұл соқалар жалғызбасты болып келеді және жұппен аң ауламайды.