Кіріспе

Америкалық конгрегациялық дін қызметкері, педагог және Дартмут колледжінің негізін қалаушы Элиазар Уилок (22 сәуір 1711 – 24 сәуір 1779) – Нью-Гэмпширде Дартмут колледжін құруға дейін 35 жыл бойы қазіргі Коннектикут штатының Колумбия қаласында американдық конгрегациялық дін қызметкері, шешен және педагог болды. Ол Самсон Оккомды оқытты, ол могак тайпасынан шыққан, пресвитериандық пастор болған және ағылшын тілінде еңбектерін жариялаған екінші американдық түпкілікті тұрғын еді. Дартмут колледжін құрудан бұрын Уилок Коннектикут штатында Моордың қайырымдылық мектебін құрып, басқарды, ол түпкілікті тұрғындарды білім беруге арналған еді. Колледж негізінен американдық отаршылардың ұлдары үшін құрылған.

Ерте өмір және білім

Элеазар Уилок Коннектикут штатының Уиндхэм қаласында Ральф Уилок пен Рут Хантингтон отбасында дүниеге келді, олардың 300 акр жері бар өнімді шаруашылығы болған.

Мансап

Уилок 1735 жылдың ақпан айында Коннектикут штатындағы Ливан Кранк (қазіргі Колумбия, Коннектикут) Екінші қауымдық шіркеуінің пасторы болып тағайындалды және 34 жыл бойы олардың рухани жетекшісі болды. Уилок сондай-ақ Ұлы ояну кезінде саяхаттап уағыз айтушы ретінде жұмыс істеді, бұл діни жаңару оның Йель университетін бітірген шағында Коннектикут өзені аймағында басталды. Ол штаттағы осы жаңарудың ең белсенді жақтаушыларының бірі болды және "жаңару туралы хабарлардың бас хабарласы" қызметін атқарды. Бұдан өзге, Уилок Жаңа Англиядағы жергілікті американдықтардың жағдайына қатты алаңдады, олардың саны аурулар, соғыстар және әлеуметтік дүрбелеңдер, соның ішінде отарлаушылардың жерлеріне үздіксіз қол сұғуы салдарынан күрт азайды.

Христиан миссионері

1743 жылы Уилок ағылшын тілін білетін және бала кезінде христиан дінін қабылдаған могеган Самсон Оком есімді студентті қабылдады. Ол Окомды төрт жыл бойы оқытты; жас жігіт еврей тілінде оқып, жазуды үйреніп, теологияны терең зерттеді. Лонг-Айлендтің шығысындағы Монтоукте пеквот халқына бірнеше жыл уағыздағаннан кейін, Оком Нью-Йорк штатының Саффолк округінде пресвитериан дінінің пасторы болып тағайындалды. Ол Коннектикутқа могегандарға уағыздау үшін оралды, кейін христиан үндістерін Браттаун үндістері ретінде ұйымдастырды. Уилоктың Окомды діни қызметке дайындаудағы жетістігі оны Коннектикут штатындағы Колумбияда үндістер үшін мектеп ашуға ынталандырды. Ол ұлдарды дүниелік және христиандық пәндерге оқытуды жоспарлады, осылайша олар өз туған жерлеріне миссионерлер ретінде оралатын болды. Қыздар үй шаруашылығын, ағылшын тілін, соның ішінде оқу мен жазуды үйренетін. Жаңа Англия мен Англиядан түскен қайырымдылық көмектері Колумбия қаласының жасыл алаңында орналасқан Мурдың қайырымдылық мектебін қолдады. Кейбір студенттер үй сағынышына шалдығып, тіпті ауырып қайтыс болды, ал миссионер болғандардың саны аз болды.

Дартмуттың құрылуы және төрағалық етуі

Оккомды және тағы бір дін қызметкерін Англияға қайырымдылық мектебіне ақша жинау үшін лекциялық сапарға жібергеннен кейін, Уилок оны кеңейтуге, сондай-ақ американдық отаршылдарды классика, философия және әдебиет бойынша білім беру үшін колледж сыныптарын ашуға шешім қабылдады. Ол мектептер үшін жаңа орын іздеуді бастады. Уилок 1769 жылдың 13 желтоқсанында король Георг III-тен жарғы алды. Американың жергілікті халықтарының білімі үшін жұмыс істеп, қаражат жинаған Окком және лорд Дартмут басқаратын британдық қамқорлар кеңесі, колонистердің ұлдарына арналған колледж ашуға қарсылық білдірді. Уилок лордтың үлесін сақтап, колледжге оның атымен – Дартмут колледжі деп атады. Ол колледж президенті ретінде Нью-Гэмпшир штатындағы Хановерді таңдады. 1771 жылы Дартмуттың алғашқы бітірушілерінің арасында Уилоктың ұлы Джон да болған төрт студент диплом алды. Дартмутқа кейбір жергілікті американдықтар да қабылданса да, ол негізінен американдық отаршылдардың ұлдарына қызмет етті. Уилоктың могекан уағызшысы Самуэл Окком Англияда жинаған қаражатты жергілікті американдықтардың біліміне жұмсауын нәсілшілдікпен жасалған қарапайымдықсыздық деп есептейді, және осы қателікті түзеу үшін әлі ешқандай өтемақы төленбеді. Уилок 1779 жылдың 24 сәуірінде, Революциялық соғыс кезінде қайтыс болды. Ол Хановерде жерленген. Оның еңбектерінің ішінде «Ливандегі үнді мектебінің баяндамасы» бар.

Мұра мен құрмет

Виллок, Вермонт штаты, Каледония округінде оның құрметіне аталған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде "Бостандық" кемесі (теңіз корпусы нөмірі 0038) Виллоктың есімімен аталды. Бұл 550 әскерді тасымалдауға жабдықталған C2 жүк кемесі болды. Ол Нормандияға түсу операциясына қатысты және американдық автор Макс Миллердің "Алыс жағалау" кітабында жиі еске алынады.