Жаңа Зеландияның алғашқы либералдық партиясы

Кіріспе

Жаңа Зеландияның маңызды саяси партиясы – Жаңа Зеландияның түпнұсқа Либералдық партиясы.

Жаңа Зеландияның Либералдық партиясы – Жаңа Зеландиядағы алғашқы ұйымдастырылған саяси партия. Ол 1891 жылдан 1912 жылға дейін үкімет құрды. Либералдардың стратегиясы – маорийлерге тиесілі кең аумақты жерлерді сатып алып, шағын фермерлерге несиеге беру арқылы Либералдық идеалдарды қолдайтын шағын жер иелерінің үлкен тобын құру болды. Либералдық үкімет сондай-ақ кейінгі әлеуметтік мемлекеттің негізін қалады, қарттарға зейнетақы тағайындады, еңбек дауларын реттеу жүйесін жасады, оны жұмыс берушілер мен кәсіподақтар қабылдады. 1893 жылы олар әйелдерге дауыс беру құқығын берді, осылайша Жаңа Зеландия әлемде ересектердің барлығына сайлау құқығын берген алғашқы ел атанды. Жаңа Зеландия Либералдық реформаларға, әсіресе мемлекеттің еңбек қатынастарын реттеуіне байланысты халықаралық деңгейде танылды. Олар жұмыс уақытын шектеу және міндетті төрелік рәсімдерін енгізуде жаңашылдық танытты. Либералдық басшылықпен ел алғаш рет ең төменгі жалақыны бекітіп, әйелдерге дауыс беру құқығын берді. Мақсаты – кәсіподақтарды қолдауға ынталандыру, бірақ ереуілдер мен сыныптық қақтығыстарды болдырмау еді. Бұл әсіресе АҚШ-тағы реформалық қозғалысқа күшті әсер етті. Көптеген сарапшылар 1891 жылы Жаңа Зеландияның Либералдық партиясының нақты идеологиясы болмағанын айтады. Олар елдің мәселелеріне демократиялық қоғамдық пікірдің шектеулерін ескере отырып, прагматикалық тұрғыдан қарады. Жерді бөлу мәселесін шешу үшін олар жерге қол жеткізу, меншік құқығы және жақсартылмаған жер құнына кезеңдік салық салу бойынша инновациялық шешімдерді әзірледі. 1912 жылдан кейін либералдар консервативті Реформа партиясы мен өсіп келе жатқан Лейбористік партияның арасында қалды. 1920 жылдары либералдардың қатары шашырады, ал Либералдық партияның қалдығы – кейін Біріккен партия деп аталды – 1936 жылы Реформамен бірігіп, қазіргі Ұлттық партияны құрды.

Либералдық үкімет

Либералдық партия құрылғанға дейін депутаттардың барлығы тәуелсіз болды, бірақ көбінесе бос фракцияларға бірігіп отырды. Осы фракциялардың кейбіреулері кейде «партиялар» деп аталды, бірақ олар шашыраңқы және нақты анықталмаған еді. Парламент тарихында фракциялар түрлі көзқарастар негізінде құрылды. Бір кезде орталықтандыру және провинциализм фракциялардың негізін құрады, ал басқа уақытта фракциялар географиялық аймақтарға сүйенді. Алайда, 1880-жылдарға қарай фракциялар либерализм және консерватизм бағытында біртіндеп тұрақталды, бірақ екеуінің арасындағы шекара анық емес еді. Либералдық партияны құрудағы негізгі тұлға Джон Балланс болды. Балланс, депутат, бірнеше либералды бағытталған үкіметтерде қызмет еткен, Қаржы министрі, Қорғаныс министрі және Ұлттық істер министрі лауазымдарын атқарған. Ол либерал ретінде жақсы танымал болды және жер реформасын, әйелдердің сайлау құқығын және маори халқының құқықтарын қолдауымен белгілі болды. Консерватор Гарри Аткинсонның биліктегі соңғы кезеңінде Балланс либералды оппозицияны біріктірілген қозғалысқа ұйымдастыра бастады және 1889 жылдың шілдесінде оппозиция жетекшісі болып тағайындалды. 1890 жылғы сайлауда Балланс либералдық фракциясын жеңіске жеткізді және жаңа жылдың басында Премьер-министр болды. Балланс және оның жақтастары бірліктерінен алған пайдасын мойындап, тұрақты ұйым құруға кірісті. Ортақ саясаты және анық басшылығы бар Либералдық партия жарияланды. Ұлттық партия ұйымы (Либералдық федерация деп аталды) құрылды, жаңа партияның қолдаушылары мүше болуға және партиялық іс-шараларды ұйымдастыруға көмектесуге шақырылды. Бұл Жаңа Зеландия үшін жаңа құбылыс болды, себебі бұрын парламенттік фракциялар тек саясаткерлердің бос топтары ретінде ғана емес, құрылымдалған партиялық ұйымдар ретінде де болған емес.

Алғашқы жылдары

Либералдық партия екі негізгі көзден қолдау алды: қалалар және шағын фермерлер. Қалаларда либералдарды жұмысшылар мен еңбекшілер, сондай-ақ әлеуметтік жағынан прогрессивті орта тап өкілдері айқын қолдады. Ауылда либералдар қолдауын көптеген жерді монополиялаған ірі шаруалармен бәсекелесе алмаған фермерлерден тапты. Екі топ та өздерін Жаңа Зеландияның «алғашқы отарлық ақсүйектері» деп аталған, білімді және аристократиялық жер иелері мен ірі коммерсанттардың қатыгездігі мен қысымына ұшырағандықтарын сезінді. Осы топ Либералдық партияға ең қарсы болды, оның саясатын сәттілерден тонау әрекеті деп сынады. Билікке келген либералдар көптеген әлеуметтік, денсаулық сақтау және экономикалық реформаларды жүзеге асырды. Бұрынғыда реформалар жеке депутаттардың қолдауын алу үшін ұзақ және күрделі келіссөздерге байланысты тоқтап қалатын. Енгізілген өзгерістердің арасында жер реформасы, жер мен табысқа прогрессивті салықтар, қалалық жұмысшылардың еңбек жағдайын жақсартуға бағытталған заңдар бар еді. Либералдық партияның көптеген саясатын оның қарсыластары да, Андре Зигфрид пен Альберт Метин сияқты бейтарап халықаралық сарапшылар да «социалистік» деп сипаттады, бірақ бұл анықтаманың дұрыстығы күмәнді. Либералдық партияның саясаткері және теоретігі Уильям Пембер Ривз партия мемлекеттің, әсіресе әлеуметтік мәселелерде белсенді рөл атқаруын қолдаса да, жеке кәсіпкерлікті шектеуге тырыспайтынын айтты. Көптеген тарихшылар Либералдық партияның саясаты идеологияға қарағанда тәжірибеге негізделгенін мәлімдейді, бірақ Балланс және Ривз сияқты саясаткерлердің әрекеттерінің артында нақты теориялар болды.

Үстемдік

1893 жылы Джон Балланс күтпеген жерден қайтыс болып, Либералдық партияның басшылығы бос қалды. Балланс либералдық көзқарастарымен белгілі әріптесі Роберт Стауттың одан кейін басшылыққа ие болуын қалаған, бірақ соңында басшылық Ричард Седдонға бұйырды. Седдон Жаңа Зеландияның ең ұзақ қызмет еткен премьер-министрі болғанымен, Либералдық партия оны жалпы халық сияқты жоғары бағаламады. Атап айтқанда, Седдонның әлеуметтік көзқарастары Балланс пен Стауттың көзқарастарына қарағанда консервативтірек болды, және көптеген адамдар оны басқарудың қатаң және авторитарлық стилі деп санады. Седдон бастапқыда басшылықты уақытша қабылдады, ал толық партиялық дауыс беру кейінірек өтетін болды, бірақ мұндай дауыс ешқашан өткізілген жоқ. Стаут және оның либералдық әріптестері бұған қарсылық көрсетті, бірақ сәтті болмады. Партиядағы көптеген адамдар Седдонның көзқарастарына алаңдаса да, Седдонның өзі харизматикалық еді және оның көпшіліктің қолдауын алуы мүмкін екені дұрыс болжалды. Либералдық партияның екі қанаты арасындағы алғашқы қақтығыс әйелдердің сайлау құқығы мәселесінде болды. Балланс "жыныстардың толыққанды теңдігіне" сенетінін жариялаған, бірақ Седдон оған қарсы болды. Бұл мәселеде үлкен ашу-ыза туды, Стаут және оның жақтастары Седдонның қарсылығына қарамастан сайлау құқығын ынтамен қолдады. Соңында, сайлау құқығын қолдаған депутаттар, олардың басшысы оған қарсы белсенді науқан жүргізгеніне қарамастан, заңды қабылдауға жеткілікті дауыс жинады. Дегенмен, басқа мәселелерде Седдон Балланстың бастапқы көзқарастарымен жақын болды. Партияның көптеген бұрынғы реформалары күшейтілді. Қазір партияның басты теоретиктерінің бірі Уильям Пембер Ривз, әлемдегі алғашқы міндетті мемлекеттік төрелік жүйесін қоса алғанда, тағы да бірнеше ұқсас реформаларды ұсынды. Ривстің кәсіподақтарға жағдай жасауға бағытталған реттеулерді енгізу әрекеттері Седдонмен келіспеушілікке әкелді, ол Ривстің саяси мәселелерге қатысты интеллектуалдық көзқарасына қарсы болды және либералдардың реформалар қарқынына халықтың қабылдауы туралы алаңдады. 1895 жылы Ривз кабинеттік лауазымынан кетіп, Ұлыбританияда Жаңа Зеландияның Бас атырауы (кейіннен Жоғары комиссары) болды. Седдон да бірқатар жаңа әлеуметтік және зейнетақы шараларын енгізді, олар кейде Ұлыбритания премьер-министрі Х.Х. Асквит басқарған Ұлыбритания Либералдық партиясының әлеуметтік реформаларымен салыстырылды. Бұл шаралар ақырында Лейборист партиясының Майкл Джозеф Савиджінің қазіргі Жаңа Зеландияның әлеуметтік мемлекетін құруға негіз болды. Седдон қарапайым жаңа зеландиялықтардың арасында өте танымал болды, және оның популизмінің ерекше түрімен Либералдық партия Жаңа Зеландия саясатындағы үстем партия ретінде бекітілді. 1899 жылы партия басшылығы бекіткен кандидаттарды іріктеу және олардың партиялық саясатты тұрақты түрде жариялауын қамтамасыз ету үшін Либералдық және Еңбек Федерациясы құрылды. Кандидаттарды іріктеуді Седдон анықтады. Федерация Жаңа Зеландияның алғашқы ұлттық партиялық саяси ұйымы болды және қазіргі саяси партияның көптеген ерекшеліктеріне ие болды, соның ішінде: мүшелерді тіркеу, орталық кеңес және жылдық конференция.

In 1893, John Ballance died unexpectedly, leaving the Liberal Party's leadership open. It is believed that Ballance wished Robert Stout, a colleague known for his liberal views, to succeed him, but in the end, the leadership passed to Richard Seddon. Although Seddon went on to become New Zealand's longest serving Prime Minister, he was not as highly regarded by the Liberal Party as he was by the general public. In particular, Seddon's social views were more conservative than those of Ballance or Stout, and he was seen by many as having a controlling and autocratic style of management. Seddon had originally assumed the leadership on an interim basis, with a full caucus vote intended for a later date, but no such vote was ever held. Stout and his liberal colleagues challenged this, but were unsuccessful – although many in the party were uneasy about Seddon's views, Seddon himself was charismatic, and it was correctly predicted that he would win considerable support from the public. An early clash between the Liberal Party's two wings came over the issue of women's suffrage. Ballance had been a strong supporter of the suffrage movement, having proclaimed his belief in the "absolute equality of the sexes", but Seddon was opposed. Considerable bitterness arose over the matter, with Stout and his allies strongly promoting suffrage despite Seddon's hostility. In the end, the pro suffrage MPs were able to get enough support to pass the measure despite their leader actively campaigning against it. In other matters, however, Seddon was more closely aligned with Ballance's original vision. Many of the party's earlier reforms were strengthened. William Pember Reeves, now the party's foremost theorist, promoted a number of other similar reforms including the world's first compulsory system of state arbitration. Reeve's efforts to introduce further union friendly regulation created friction with Seddon, who disagreed with Reeves's intellectual view of political matters and was nervous about public toleration of the Liberals' pace of reforms. In 1895, Reeves resigned from his cabinet portfolio and became New Zealand's Agent General (later High Commissioner) in the United Kingdom. Seddon also introduced a number of new welfare and pension measures, sometimes compared to the welfare reforms of the UK Liberal Party under Prime Minister H. H. Asquith in the United Kingdom. These measures eventually formed the basis on which the Labour Party's Michael Joseph Savage built the modern NZ welfare state. Seddon was extremely popular with common New Zealanders, and under his particular brand of populism, the Liberal Party established itself as the dominant party of New Zealand politics. In 1899, the Liberal and Labour Federation was formed to select candidates approved by the party leadership and ensure that they promoted a consistent and approved set of policies. Candidate selection was ultimately determined by Seddon. The Federation was New Zealand's first national party political organisation, and had most of the features of a modern political party, including: subscribing members, a central council and an annual conference.

Аграризм

Либералдық партия 1891 жылдан 1912 жылға дейінгі үстемдік кезеңінде аграризмді белсенді түрде ілгерілетті. Олардың пікірінше, шынайы демократиялық қоғам тәуелсіз шағын фермерлердің жер иеленушілер класының негізінде құрылуы керек, ал жалдамалы жұмысшылары бар ірі шаруашылықтарға немесе қалалық фабрикаларға қарсы болуы тиіс. Осы кезде Ұлыбританияны жер иеленушілер мен аристократия биледі. Жаңа Зеландияда ешқашан аристократия болған жоқ, бірақ 1891 жылға дейін саясатты басымдықпен бақылаған бай жер иеленушілер болды. Либералдық партия «популизм» деп аталатын саясат арқылы бұл жағдайды өзгертуді көздеді. Седдон бұл мақсатты бұрыннан-ақ, 1884 жылы жариялаған: «Бұл байлар мен кедейлердің арасындағы күрес; байлар мен жер иеленушілер орта және еңбекші тапқа қарсы. Міне, мырза, Жаңа Зеландияның нағыз саяси жағдайы». Либералдық стратегия – либералдық идеалдарды қолдайтын шағын жер иеленуші фермерлердің кең класын құру болды. Фермерлерге жер алу үшін Либералдық үкімет 1891 жылдан 1911 жылға дейінгі жиырма жыл ішінде 3,1 миллион акр (1,254,527 км²) маори жерін сатып алды. Үкімет сонымен қатар шағын фермерлердің қоныстануын жеңілдету және жақын орналастыру үшін ірі иеленушілерден 1,3 миллион акр (526,092 км²) сатып алды. Оңтүстік аралда 84 000 акрлық Чевиот иелігі бөлінді. Он бір жылдың ішінде Оңтүстік аралдағы 176 мал шаруашылығы иелігі таратылды, олардың жалпы ауданы 3500 фермаға бөлінді. Мал өсірушілерді сатуға көндірудің басты әдісі – ірі жер иеліктеріне салық салу болды. Бұған қоса, көптеген алғашқы иеленушілер қайтыс болды және олардың жерлері көбінесе үлкен отбасылары арасында бөлісті. Ирландия және орта тапқа жататын ағылшын отбасылары арасында тең бөлу қалыпты жағдай болды. Шағын фермалардың табысы 1882 жылы суық тізгішпен тасымалдаудың ойдағыдай жүзеге асуымен бірге сүт шаруашылығының қарқынды дамуымен байланысты болды. 1894 жылғы Отарлаушыларға көмектесу заңы төмен пайыздық мөлшерлемемен ипотека беруді қамтамасыз етті, ал Ауыл шаруашылығы министрлігі ең жақсы шаруашылық әдістері туралы ақпарат таратты. Либералдар теңдік пен монополияға қарсы жер саясатын жүзеге асыруда жетістікке жеткендерін мәлімдеді. Бұл саясат Солтүстік аралдың ауылдық сайлау округтерінде Либералдық партияға қолдау көрсетті. 1903 жылға қарай либералдардың үстемдігі соншалыққа жетті, парламентте ұйымдасқан оппозиция болмады.

The Liberal Party aggressively promoted agrarianism during their dominant period from 1891 to 1912. They believed a truly democratic society had to rest on the foundations of an independent land owning class of small farmers, as opposed to large farms with hired help, or urban factories. The landed gentry and aristocracy ruled the United Kingdom at this point in time. New Zealand never had an aristocracy but it did have wealthy landowners who largely controlled politics prior to 1891. The Liberal Party set out to change that by a policy it called "populism." Seddon had proclaimed the goal as early as 1884: "It is the rich and the poor; it is the wealthy and the landowners against the middle and labouring classes. That, Sir, shows the real political position of New Zealand." The Liberal strategy was to create a large class of small land owning farmers who supported Liberal ideals. To obtain land for farmers the Liberal government, over a twenty year period from 1891 to 1911 purchased 3.1 million acres (1,254,527 km2) of Maori land. The government also purchased 1.3 million acres (526,092 km2) from large estate holders for subdivision and closer settlement by small farmers. In South Island, the 84,000 acre Cheviot estate was broken up. In eleven years, 176 South Island pastoral estates were broken up; totalling and divided into 3,500 farm. The main method used to persuade pastoralists to sell was taxation of large land holdings. Coupled with this, many of the early pioneer estate owners were dying and the estates were being divided amongst their often large families. Equal partibility was the norm amongst families of Irish and middle class English backgrounds. The success of the small farm enterprises went hand in hand with the rapid development of dairy farming, underpinned by the invention of refrigerated shipping in 1882. The Advances to Settlers Act of 1894 provided low interest mortgages, while the Agriculture Department disseminated information on the best farming methods. The Liberals proclaimed success in forging an egalitarian, anti monopoly land policy. The policy built up support for the Liberal Party in rural North Island electorates. By 1903, the Liberals were so dominant that there was no longer an organised opposition in Parliament.

Бірте-бірте төмендеу

Алайда Либералдық партияның үстемдігі біртіндеп әлсіре бастады. Партияның «реформалық күштері», олардың бастапқы табысының негізі, сөніп барады, ал саясат саласындағы жаңалықтар азайып кетті. 1896 жылы бір топ Седдонның саясатынан гөрі «зор саясатты» жақтау үшін Радикалдық партияны құрды. 1905 жылы осыған ұқсас топ «прогрессивті» саясатты ілгерілету үшін Жаңа либералдық партияны құрды, бірақ бұл топ 1908 жылғы Жаңа Зеландияның жалпы сайлауына дейін таратылды. 1906 жылы Седдон қайтыс болды. Оның орнын басушы Джозеф Уордтың (Уильям Холл Джонстың басшылық кезеңінен кейін) осындай харизматикалық қасиеттері болған жоқ. Либералдар екі жақтан қолдауын жоғалтып барады: жер реформасын алған фермерлер бірте-бірте консервативті оппозицияға қарай бұрыла бастады, ал реформаның баяулауына наразы болған жұмысшылар тәуелсіз еңбек партиясы құру туралы әңгімелесе бастады. Либералдар алдынан тұрған мәселені сезіп, оған қарсы тұруға тырысты. 1899 жылы Седдон «Либералдық және еңбек федерациясын» құрды, бұл Балланстың ескі Либералдық федерациясын жұмысшылардың күшті қолдауымен қайта жандандыруға бағытталған әрекет болды. Кейін Джозеф Уорд консерваторларды алаңдатуы мүмкін кез келген өзгерістерді тоқтатып, әлеуметтік прогрессивті заңнаманы «тоқтатты». Партия сондай-ақ екінші турда дауыс беруді (екінші дауыс беруді) енгізді, еңбекшіл кандидаттардың консерваторлық емес дауыстарды бөліп алу мүмкіндігін азайтуға үміттенеді, бірақ бұл ереже 1908 және 1911 жылғы жалпы сайлауларда ғана қолданылды және 1913 жылы жойылды. 1909 жылы консервативті оппозиция (Уильям Масси басшылығымен) либералдарға қарсы тұру үшін біріккен ұйым – Реформа партиясын құрды. Сонымен қатар, алғашқы еңбекке бағытталған партиялар пайда болды, олар либералдар жұмысшыларға қажетті реформаларды енгізе алмайтынын мәлімдеді. Либералдық партия өзінің екі негізгі сайлау округінің арасында қысылып, екеуін де қанағаттандыра алмады. Бұл Либералдық партияның ұйымдастыру деңгейінің біртіндеп төмендеуімен бірге жүрді, жағдай кейбір жағдайларда бірнеше «либералдық» кандидаттардың бір сайлау округі үшін бәсекелесуіне әкелді. 1911 жылғы жалпы сайлауда Либералдық партия Реформа партиясынан төрт орынға кем алды, бірақ кейбір еңбекшіл депутаттар мен тәуелсіздердің қолдауымен билікте қалуға қол жеткізді. 1912 жылы сэр Джозеф Уорд отставкаға кетіп, оның орнына Томас Маккензи келді, ол Джордж Лоренсонды 22 дауысқа 9 дауыспен жеңді (Джон А. Миллар 22 наурыздағы басшылыққа сайлауда қатыспады). 1912 жылдың шілдесінде Миллар сияқты либералдық депутаттардың бас тартуымен бұл келісім бұзылып, Либералдық партияның жиырма бір жылдық үкіметі аяқталды.

Slowly, however, the Liberal Party's dominance began to erode. The "reforming fires" of the party, the basis of their original success, were dying, and there was little innovation in the field of policy. In 1896, a splinter group formed the Radical Party, to advocate more "advanced" policies than Seddon's. In 1905, a similar group formed the New Liberal Party to push for more "progressive" policies, but this group was defunct by the time of the 1908 NZ general election. In 1906, Seddon died. Joseph Ward, his replacement (after a period of stewardship by William Hall Jones), did not have the same charismatic flair. Increasingly, the Liberals found themselves losing support on two fronts – farmers, having obtained their goal of land reform, were gradually drifting to the conservative opposition, and workers, having become dissatisfied at the slowed pace of reform, were beginning to talk of an independent labour party. The Liberals were aware of the problem facing them, and attempted to counter it. As early as 1899, Seddon had founded the "Liberal and Labour Federation", an attempt to relaunch Ballance's old Liberal Federation with more support from workers. Later, Joseph Ward declared a "holiday" from socially progressive legislation, halting any changes that might drive away conservatives. The party also introduced runoff voting (second ballot), hoping to reduce the chances of labour aligned candidates from splitting the non conservative vote, but this only applied in the 1908 and 1911 general elections, and the rule was repealed in 1913. In 1909, the conservative opposition (led by William Massey) established the Reform Party, a united organisation to challenge the Liberals. At the same time, the first noteworthy labour orientated parties were appearing, saying that the Liberals were no longer able to provide the reforms that workers needed. The Liberal Party found itself torn between its two primary constituencies, unable to satisfy both. This coincided with a gradual decline in the organisational standards of the Liberal Party, with the situation having reached the point where in some cases, multiple "Liberal" candidates were contesting the same electoral race. At the 1911 general election, the Liberal Party won four fewer seats than the Reform Party, but managed to remain in power with the support of some labour aligned MPs and independents. In 1912, Sir Joseph Ward stepped down and was replaced by Thomas Mackenzie, who defeated George Laurenson by 22 votes to 9 (John A. Millar did not stand in this leadership ballot on 22 March). In July 1912, coupled with the defection of some Liberal MPs like Millar; this arrangement collapsed, and twenty one years of Liberal Party government came to an end.

Қарсылық

Либералды партиялар дауыс алу үшін бірқатар жаңа саясатты қабылдады, соның ішінде жер салығын көтеру (еңбек қозғалысы қолдады) және пропорционалды өкілдікті енгізу, Грей Линн депутаты Джордж Фаулдстың «Пропорционалды өкілдік және тиімді дауыс беру туралы» заң жобасы 1911 жылғы (86–1). Алайда, 1916 жылы Еңбек партиясының құрылуы либералдарды жұмысшы табының көптеген дауыстарынан айырды, ал Еңбек партиясының өсуіне алаңдайтын бизнес ортасы Реформа партиясының «антисоциализм» платформасының айналасына бірікті. Либералды партияны Еңбек партиясы элитаның партиясы деп айыптады, ал Реформа партиясы социалистік көзқарастарға ие деп сынады. Екеуінің арасында либералдардың ықпалы төмендеуді жалғастырады деп болжалды. Көптеген басшылық алмасулар – 1912 жылдың ортасында Уордқа, 1920 жылы Уильям Макдональдқа, одан кейін Томас Уилфордқа, 1925 жылы Джордж Форбске – партияның жағдайын жақсартуға көмектеспеді. 1926 жылдың маусымында Либералды партияны екінші ірі партия және ресми оппозиция ретінде Еңбек партиясы басып озды. Либералды партияның ұйымдық құрылымы бірте-бірте құлдырауға бейімделді. 1927 жылы Либералды партияның бір тобы жаңа ұйым құрды, ол кейін Біріккен партия деп аталды. Көптеген сарапшылардың, тіпті партияның өкілдерінің күтпегеніне орай, Біріккен партия айтарлықтай жеңіске жетіп, 1928 жылы үкімет құрды. Кейін Біріккен партия Еңбек партиясына қарсы тұру үшін Реформа партиясымен бірікті. Осы бірігудің нәтижесінде құрылған Ұлттық партия Жаңа Зеландия саясатында маңызды рөл атқаруда. 1936 жылдан бері екі ірі күш – Ұлттық және Еңбек партиялары либералдардың мұрагерлері екенін мәлімдейді.

Сайлау нәтижесі

1890 76,548 56.1 Үкімет
1893 175,814 57.80
1896 184,650 54.78
1899 204,331 52.71
1902 215,378 51.8
1905 219,144 53.1
1908 315,220 58.7%
1911 163,401 34.23 Оппозиция
1914 227,706 43.1
1919 155,708 28.7
1922 166,708 26.26
1925 143,931 20.94