Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Құс
Species of bird
the bird
Серфбірді (Calidris virgata) – Scolopacidae тұқымдасына жататын кішкентай, мықты денелі су құсы. Бұрын оны тасбұрғыштармен туыс деп есептеген және Aphriza туысына жатқызған, бірақ қазір Calidris туысына қосты. Бұл құстың қысқа қара мүсіні, сары аяқтары және ақ құйрық қанатының ұшында қара жолағы бар. Көбелек шағы кезінде қоңыр басы мен кеудесінде қара жолақтар болады, ал ақ ішкі жағында қара нүктелер шашыраңқы орналасқан; үстіңгі жағы қара, қанаттарында қызыл қоңыр түс бар. Қысқы және жас құстардың үстіңгі жағы мен кеудесі көбінесе сұр, ал астыңғы жағы ақ түсті және жолақты болады. Олардың көбелек шағатын жері Аляска мен Юконның таулы тундралары. Аналығы жердегі шұңқырға, өсімдіктермен төселген 4 жұмыртқа салады. Екі ата-ана да жас құстарды күтіп, өздері жеуге тамақ іздейді. Бұл құстар Солтүстік және Оңтүстік Американың Тынық мұхиты жағалауларына, Алясканың оңтүстігінен Огня Земяға дейін көшіп барады. Ұялаған жерлерде олар негізінен жәндіктермен және кейбір тұқымдармен қоректенеді. Жылдың басқа уақыттарында тасты жағалаулардағы толқындар бойында кездесетін моллюскалар мен шабақтарды жейді және көбінесе кішкентай топтарда, жиі тасбұрғыштармен бірге ұшырасады. Оның әні – сыбызғымен тартылған «ти-ти-ти» дыбысы.
The surfbird (Calidris virgata) is a small stocky wader in the family Scolopacidae. It was once considered to be allied to the turnstones, and placed in the monotypic genus Aphriza, but is now placed in the genus Calidris. This bird has a short dark bill, yellow legs and a black band at the end of the white rump. In breeding plumage, it has dark streaks on the brownish head and breast with dark spots on its white underparts; the upperparts are dark with rust colouring on the wings. Birds in winter plumage and immature birds are mainly grey on the upperparts and breast and white on the underparts with streaking. Their breeding habitat is rocky tundra areas in Alaska and the Yukon. The female lays 4 eggs in a depression on the ground lined with vegetation. Both parents look after the young birds, who feed themselves. These birds migrate to the Pacific coasts of North and South America, from southern Alaska to Tierra del Fuego. On the nesting grounds, these birds mainly eat insects and some seeds. At other times of year, they eat mollusks and crustaceans found along the surf line on rocky coasts and are usually found in small flocks, often with turnstones. The song is a whistled tee tee tee.
Таксономия
Серфинг құсын 1789 жылы неміс натуралисі Иоганн Фридрих Гмелин Карл Линнейдің «Жаратылыс жүйесі» еңбегінің қайта қаралып, кеңейтілген нұсқасында ресми түрде сипаттады. Ол оны басқа құмшаңдар тұқымдасына қосып, *Tringa virgata* деген екі атау берді. Гмелин өзінің сипаттамасын 1785 жылы ағылшын орнитологы Джон Лэтамның Джеймс Куктың Тынық мұхитындағы үшінші сапарында 1778 жылы Сандвич бұғазынан (қазіргі Принц-Уильям бұғазы, Аляска) жиналған мысалдан сипаттаған «жолақты құмқұмыршасына» негіздеді. 1839 жылы Джон Джеймс Одубон бұл түрді монотиптік *Aphriza* туысына көшірді. Қазір бұл түр 1804 жылы неміс натуралисі Бласиус Меррем енгізген *Calidris* туысына жататын 24 түрдің бірі. Туыстың атауы ежелгі грек тіліндегі *kalidris* немесе *skalidris* сөзінен шыққан, Аристотель бұл терминді сұр түсті су жағалауындағы құстарды атау үшін қолданған. *Virgata* деген эпитет латын тіліндегі *virgatus* сөзінен шыққан, яғни «жолақты» немесе «сызықты» деген мағынаны білдіреді. Түр монотиптік саналады: кез келген кіші түрлер танылмайды. Шындығында, бұрғыштармен бірге оны жеке отбасы ретінде қарастыруға болады. Көлемді түйін серфинг құсына ұқсас, бірақ ірі, ұзын мүңкілі және сәл қараңғырақ болады. Серфинг құстары наурыздан тамызға дейін көбелек қауырсындарын алады, бастары, мойындары, кеуделері және құрсақтары қара жолақты, ал қанаттары қызыл қоңыр түсті болады.
The surfbird was formally described in 1789 by the German naturalist Johann Friedrich Gmelin in his revised and expanded edition of Carl Linnaeus's Systema Naturae. He placed it with the other sandpipers in the genus Tringa and coined the binomial name Tringa virgata. Gmelin based his description on the "streaked sandpiper" that had been described in 1785 by the English ornithologist John Latham from a specimen collected in 1778 from Sandwich Sound (now Prince William Sound, Alaska) on James Cook's third voyage to the Pacific Ocean. The species was moved to the monotypic genus Aphriza by John James Audubon in 1839. It is now one of 24 species placed in the genus Calidris that was introduced in 1804 by the German naturalist Blasius Merrem. The genus name is from Ancient Greek kalidris or skalidris, a term used by Aristotle for some grey coloured waterside birds. The specific epithet virgata is from Latin virgatus meaning "striped" or "streaked". The species is treated as monotypic: no subspecies are recognised. With the turnstones it has even been treated as its own family. Indeed, the great knot looks very much like a larger, longer billed, and somewhat darker surfbird. Surfbirds their breeding plumage from March through August, and have white heads, necks breast and belly which are streaked with black, except for the which are rusty.
Өсіру
Суға ұшқан құстың көбейіп өсетін мінез-құлқы жетік зерттелмеген. Суға ұшқан құс мамыр айының басында көбейетін жеріне жетеді; олардың ашық ұя салатын аймандардағы қатты желдің салдарынан қар көбінесе сол кезде еріп кетеді. Ұя салу орындары әдетте солтүстікке немесе батысқа қараған беткейлерде орналасады. Ұялар ашық, қарапайым шұңқырлар болып келеді, олар лишайниктермен және кейде дрянкамен төселген. Бұл түрдің аумақтық және моногамды екені ескеріледі. Жұмыртқа саны әдетте төрт, бірақ одан аз жұмыртқалы ұялар да кездеседі. Жұмыртқалар сары түсті, сұр немесе күлгін дақтармен белгіленген. Екі жыныс та жұмыртқаларды күтіп жатады, ал инкубация кезеңі 22-24 күнге дейін созылады деп есептеледі.
The breeding behavior of the surfbird is poorly known. The surfbird arrives in its breeding habitat in early May; due to high winds in their exposed nesting areas the snow has usually cleared by then. Nesting sites are typically on north or west facing slopes. Nests are exposed, and a re simple depressions lined with lichens and, sometimes, Dryas. The species is assumed to be territorial and monogamous. Clutch size is usually four eggs, although smaller clutches have been found. The eggs are buff colored with gray or purple markings, and measure Both sexes incubate the eggs and the incubation period is estimated to be between 22 and 24 days.