Элиот Коэн: Американ саясаттанушысы және кеңесшісінің өмірбаяны

Кіріспе

Америкалық саясаттанушы, кеңесші және жазушы Элиот Ашер Коэн (1956 жылдың 3 сәуірінде Массачусетс штатының Бостон қаласында туған) – американдық саясаттанушы. Ол 2007-2009 жылдар аралығында Кондолиза Райс басқарған АҚШ Мемлекеттік хаттары департаментінде кеңесші болды. 2019 жылы Коэн Джонс Хопкинс университетінің Пол Н. Ницзе атындағы Халықаралық қатынастар мектебінің (SAIS) 9-шы деканы болып тағайындалды, осы қызметке дейін Вали Наср ие болған. Декандық қызметке тағайындалғанға дейін ол SAIS-тегі Стратегиялық зерттеулер бағдарламасын басқарды. Халықаралық құқық ғалымы Рут Веджвудтың сөзіне сүйенсек, Коэн "америкалық академияда әскери тарихты жекелеген маңызды сала ретінде қарастыратын санаулы оқытушылардың бірі". Коэн "The Atlantic" журналының штаттағы жазушысы. Ол сондай-ақ Эрик Эдельманмен бірге "The Bulwark" басылымынан шығатын "Shield of the Republic" подкастының әрі қатар жүргізушісі.

Өмірбаян

Коэн Бостонда дінсіз яһуди отбасында өсті. Ол жасөспірім шағында әкесі оны Бруклиндегі Маймонид мектебіне, заманауи ортодоксал яһуди күндізгі мектебіне жіберді. Коэн 1977 жылы Гарвард университетінде мемлекеттік басқару мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. 1982 жылы Гарвардта саясаттану ғылымдары бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Докторлық білімін алған кезінде Массачусетс технология институтында Армия ROTC бағдарламасын аяқтады (өйткені Гарвард 1971 жылы кампустан ROTC-ны шығарған; Гарвард ROTC 1976 жылы MIT-де оқытуды бастады). Ол АҚШ Армия резервінде әскери барлау офицері болып қызмет етті және капитан шынжырғысында әскери қызметтен кетті. 1982 жылдан 1985 жылға дейін Гарвард университетінде үкімет бойынша қауымдастырылған профессор және деканаттың көмекшісі болып жұмыс істеді. Содан кейін ол стратегия кафедрасында төрт жыл бойы Әскери-теңіз академиясында сабақ берді, ал 1990 жылы Қорғаныс министрі кеңсесінің саясатты жоспарлау бөлімінде қысқа уақыт қызмет етті. 1990 жылы Коэн SAIS-те оқытуды бастады. 1991 жылғы Персия шығанағы соғысынан кейін ол 1993 жылға дейін АҚШ Әуе күштерінің төрт томдық ресми зерттеуін, «Персия шығанағы соғысының әуе күштері» зерттеуін басқарды, осы қызметі үшін Әуе күштерінің «Ең үздік азаматтық қызметкер» сыйлығына ие болды. 1993 жылы Ирак соғысына дейін Қорғаныс министрінің орынбасары ретінде танымал болған Пол Вулфовиц SAIS-тің деканы болды. Коэн қорғаныс саясатын жоспарлау бөлімінде Вулфовицтің басшылығымен жұмыс істеген, бірақ бұл олардың ұзаққа созылған байланысының алғашқы мүмкіндігі болды. 1997 жылы Коэн танымал неоконсерваторлардың орталығы болған «Жаңа американдық ғасыр жобасы» (PNAC) құрылысына қатысты. Ол сондай-ақ Қорғаныс саясаты кеңесінің кеңесші комитетінің мүшесі болды, бұл комитет АҚШ Қорғаныс министрінің кеңесін алу үшін азаматтық және зейнеткер әскери шенеуніктерден құралған. Ол президент Джордж Буш әкімшілігі кезінде құрылған осы кеңеске Ричард Перлдің ұсынуымен кірді. Коэн терроризмге қарсы соғысты «Төртінші дүниежүзілік соғыс» деп атады. 2003 жылы Иракқа басып кіруге дейін ол Иракты азат ету комитетінің мүшесі болды, бұл комитет басып кіруді қолдаған көрнекті тұлғалардың тобы болды. 2007 жылдың 2 наурызында Коэн Мемлекеттік хатшы Кондолиза Райс тарапынан Мемлекеттік департаменттің кеңесшісі қызметіне тағайындалды, ол Филип Д. Зеликовты алмастырды. Ол Буш президенттігінің мерзімі аяқталған соң әріптестерімен бірге үкіметтік қызметтен кетті. 2022 жылдың қазіргі күніне дейін ол America Abroad Media кеңесші кеңесінің мүшесі болып табылады.

Cohen grew up in Boston in a secular Jewish family. When he was in his teens his father became more observant and sent him to the Maimonides School, a Modern Orthodox Jewish day school in Brookline. Cohen received his B. A. in government at Harvard University in 1977. He went on to receive a Ph. D. from Harvard in 1982 in political science, and during his PhD training went through the Army ROTC program at Massachusetts Institute of Technology (because Harvard banned ROTC from campus in 1971; Harvard ROTC began training at MIT in 1976) He served as a military intelligence officer in the United States Army Reserve and left military service as a captain. He was an assistant professor of government and assistant dean at Harvard University from 1982 to 1985. Following this, he taught for four years at the Naval War College in the Department of Strategy, before briefly serving in 1990 on the policy planning staff in the Office of the Secretary of Defense. In 1990, Cohen began teaching at SAIS. After the 1991 Persian Gulf War, he directed the U. S. Air Force's official four volume survey, the Gulf War Air Power Survey, until 1993, for which he received the Air Force's Exemplary Civilian Service Award. In 1993, Paul Wolfowitz, who would later become prominent as the Deputy Secretary of Defense in the run up to the Iraq War, became Dean of SAIS. During his brief stint at the defense policy planning staff, Cohen had worked under Wolfowitz but this was the first time they were in extended contact. In 1997, Cohen co founded the Project for the New American Century (PNAC), which was a center for prominent neoconservatives. He has been a member of the Defense Policy Board Advisory Committee, a committee of civilians and retired military officers that the U. S. Secretary of Defense may call upon for advice, that was instituted during the administration of President George W. Bush. He was put on the board after acquaintance Richard Perle put forward his name. Cohen has referred to the War on Terrorism as "World War IV". In the run up to the 2003 invasion of Iraq, he was a member of Committee for the Liberation of Iraq, a group of prominent persons who pressed for an invasion. On 2 March 2007, Cohen was appointed by Secretary of State Condoleezza Rice to serve as Counselor of the State Department, replacing Philip D. Zelikow. He exited government along with his peers at the end of term for the Bush presidency. as of 2022, he is on the America Abroad Media advisory board.

Әскери тәжірибе мен саясатты қалыптастыру дағдыларына көзқарас

2002 жылы Коэн PNAC мүшелігін оның қызметкерлерін «қорыққандар» деп айыптауға қарсы қорғады. Коэн ардагерлердің азаматтардан қарағанда «жоғары моральдық құқыққа» ие екені немесе «соғыс және бейбітшілік мәселелері бойынша шешімдер қабылдауға ерекше білікті» деген пікірді негізсіз деп тапты. Мысал ретінде Коэн былай дейді: Генералдардың тобы ретінде ұлттық қауіпсіздік саясатын жүргізуде азаматтардан артық екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ. Джордж Вашингтоннан кейінгі ең ұлы әскери саясаткер Джордж Маршалл 1940 жылы Ұлыбританияға қару-жарақ жеткізуге қарсы болды. Оның басшысы, бірде-бір күн әскери форма кимеген Франклин Рузвельт, керісінше ойлады. Қайсысының шешімі дұрыс болды?

Мемлекеттік департаментке тағайындалу

2007 жылдың 2 наурызында The Washington Post газеті Коэннің АҚШ Мемлекеттік департаментінде Кондолиза Райстың "кеңесшісі" болып тағайындалатынын хабарлады. Коэн Филип Д. Зеликоудың орнын басып, 2007 жылдың сәуіріндегі тағайындалуға дейін Райсқа консультант ретінде көмектесетінін айтты. The Washington Post мақаласының тоны – Коэннің Ирак соғысына «сынайтын» болғаны туралы сипаттамасы – көп ұзамай сынға түсті. National Interest журналындағы Ximena Ortiz жазған мақаласында Коэннің бұл жұмысты атқару қабілетіне күмән келтіріліп, оның Буш әкімшілігінің сыртқы саясаты жөніндегі бұрынғы пікірлері Ирактағы соғыспен салыстырылды. Salon.com сайтынан Гленн Гринвальд та сынға қосылды. Ол Коэнды «экстремист, неоконсерватор және соғысқор» деп сипаттап, бұл тағайындаманың Буш әкімшілігі үшін қандай маңызға ие екенін айтты:
Коэннің тағайындалуы – неоконсерваторлардың үкіметтегі ықтимал мәселелерге бақылаушыларды орналастырып, дипломаттардың АҚШ пен неоконсерваторлардың соғыс тізіміндегі елдер арасындағы қарым-қатынасты жақсартуға тырысып, саясаттан ауытқуына жол бермеуінің тағы бір мысалы. Бұл дау медиада талқыланғанда Джонс Хопкинс университетінің халықаралық құқық ғалымы Рут Веджвуд Коэннің қорғанына тұрды. Содан кейін National Interest Online сайтының тағы бір сарапшысы Анатоль Ливен Ортиздің пікірін қолдап, Коэннің тарихшы және сарапшы ретіндегі еңбегін, сондай-ақ Таяу Шығыстағы АҚШ сыртқы саясаты жөніндегі оның басқа да мәлімдемелерін талқылап, сын деңгейін көтерді.

Меиршаймер мен Уолт қағазы

2006 жылдың наурыз айында Гарвард Кеннеди мектебінің академиялық деканы Стивен М. Уолт пен Чикаго университетінің профессоры Джон Дж. Миршаймер, екеуі де саясаттанушылар, «Израиль лоббиі және АҚШ сыртқы саясаты» атты академиялық мақала жариялады. Мақала Израиль лоббиін АҚШ-тың сыртқы саясатына ықпал етіп, АҚШ мүддесінен Израиль мүддесіне қарай бұрғандығы үшін сынап көрсеткен. Коэн «The Washington Post» газетінде жарияланған мақаласында бұл академиялық жұмыстың антисемитизмнің барлық дәстүрлі белгілерін көрсетіп тұрғанын жазды: «жұртқа сіңірілген, ақылға сыймайтын еврейге қарсы жаулық», еврейлерді «сенімсіздік, құлқылық немесе сатқындық жасау, құпия күштерге ие болу және институттар мен үкіметтерді манипуляциялайтын құпия ұйымдарға қатысу» деп айыптау, сондай-ақ «жеке тұлғалар немесе топ ретінде еврейлер туралы барлық теріс, жаман немесе дұрыс емес нәрсені» іріктеу және «кез келген ақталушылық ақпаратты» жүйелі түрде жою. Миршаймер мен Уолт Коэннің бұл мәлімдемесін жалған, әдепсіз және абсурдты деп мәлімдеді, Израиль мемлекеттік саясатын және Коэн сияқты осы саясатты қолдайтын ықпалды американдықтарды сынау, еврей халқын қаралаумен тең емес екенін атап өтті.

Чак Хейгелдің номинациясы

Көптеген басқа республикашылармен бірге Коэн 2012 жылдың соңында Барак Обаманың республикашыл Чак Хейгелді АҚШ Қорғаныс министрі лауазымына ұсынуына қарсы шықты. Коэннің сөздері келтірілді:

Егер сіздің [Қорғаныс министрлігінде] Иранмен қақтығысқа түсуге ниеті жоқ екенін анық айтқан адам болса, біздің келіссөздерде қандай артықшылығымыз болады? Қорғаныс министрі лауазымына ауыр салмақты, қатаң адамды тағайындау қажет. Сізге қарсы соғыс жүргізуге толыққанды мүмкіндігі бар және оған қуанатын адам. Бұл – келіссөздердегі қарапайым тактика.

2014 жылғы Қырым дағдарысы

Коэн 2014 жылдың 3 наурызында "Вашингтон пост" газетінде Виктор Януковичтің 22 ақпанда биліктен алынуы мен 16 наурыздағы Қырымдағы референдум аралығында пікір мақаласын жазды. Онда ол "Путин – шынымен де қатыгез Ұлы орыс ұлтшылы, ол Ресейдің бағынышты клиенттік мемлекеттердің белдеусіз ғана емес, өте әлсіз, сонымен қатар Януковичтің сыбайлас жемқорлық және қанаушылық режимін құлатқан дүрбелеңге ұшырауы мүмкін екенін түсінеді" деп айтады. Ол "Нью-Йорк Таймс" газетінде Путиннің Сирияның химиялық қару мәселесі жөніндегі мақаласы жарияланғанын және НАТО келісімінің мәтініне сілтеме жасап, оны сенімділік белгісі ретінде көрсетті.