Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Түркия президенті (1973-1980 жж.)
President of Turkey from 1973 to 1980
Фахри Сабит Коротюрк (15 тамыз 1903 – 12 қазан 1987) – түрік адмиралы, дипломат және саясаткер, 1973-1980 жылдар аралығында Түркияның 6-шы президенті болған. Президенттік қызметке тағайындалғанға дейін 1957-1960 жылдар аралығында Түркия Әскери-теңіз күштерінің 3-ші бас қолбасшысы болды. Сондай-ақ, ол 1968-1973 жылдар аралығында және 1980 жылы Республика Сенатының мүшесі болды. Сенаторлыққа дейін 1960-1964 жылдар аралығында Түркияның КСРО-дағы елшісі қызметін атқарды.
Fahri Sabit Korutürk (15 August 1903 – 12 October 1987) was a Turkish admiral, diplomat and politician who was the 6th president of Turkey from 1973 to 1980. Before his presidency, he served as the 3rd commander of the Turkish Naval Forces from 1957 to 1960. He was also a member of the Senate of the Republic from 1968 to 1973 and again in 1980. Prior to his senatorship, he served as Turkey's ambassador to the Soviet Union from 1960 to 1964.
Өмірбаян
Ол Стамбулда, Топкапы сарайы мен Ая Софияның арасындағы шағын көшеде, Соғұкчешме соқағында дүниеге келген. 1916 жылы Осман әскери-теңіз кадеттер мектебіне қабылданды, 1923 жылы бітірді, ал 1933 жылы Әскери-теңіз академиясын аяқтады. 1934 жылдың 18 наурызында Президент Ататүрікпен болған кездесуден кейін оған Корутürk тегі берілді. Корутürk крейсерлер мен су асты кемелерінде әскери қызметін өтеді, кейіннен Рим, Берлин және Стокгольм қалаларында әскери атташе болып шетелге сапарлады. 1936 жылы ол Түрік мәңгілік су жолдары режимі туралы Монтрё конвенциясына әскери кеңесші ретінде қатысты. 1950 жылы контр-адмирал болып тағайындалды және адмирал болғанға дейін түрлі бөлімшелерге басшылық етті. 1960 жылы Түрік әскери-теңіз күштерінің бас қолбасшысы лауазымынан зейнетке шыққаннан кейін, Корутürk Мемлекет басшысы Джемаль Гүрсель тарапынан Кеңес Одағында (1960-1964) және кейін Испанияда (1964-1965) Түркия елшісі болып тағайындалды. 1968 жылы Президент Севдет Сюнай оны сенат мүшесі етіп тағайындады. 1973 жылдың 6 сәуірінде Түркия Ұлы Ұлттық Мәжілісі оны Түркия Республикасының 6-шы Президенті етіп сайлады. Өкіметтік мерзімінде ол Кипрдің грек ұлттық гвардиясының басшылығымен архиепископ Макарий III-ті құлатып жібергеннен кейін Кипрге түрік әскерін енгізуге жетекшілік етті. Корутürk конституциялық мерзімге, яғни 1980 жылдың 6 сәуіріне дейін жеті жыл қызмет етті. Кенан Еврен, әскери шенеуніктер мен парламентарийлердің құрметтейтін тұлғасы болғандықтан, президент Корутürkке әскери араласу арқылы тағы бір мерзімге президенттік лауазымға қайта оралуды ұсынғанын айтты, бірақ ол бұл ұсыныстан бас тартып, бұл конституцияға қайшы келетінін мәлімдеді. Содан кейін 1980 жылғы төңкеріске дейін сенатор болып қалды. Фахри Корутürk Стамбулдың Мода ауданында қайтыс болды. Ол Анкарадағы Түрік мемлекеттік зиратына жерленді. Оның ұлы Осман Корутürk 1996 жылдың қазан айында Түркияның Тегерандағы елшісі болып тағайындалды. Иран үкіметі оған 1979 жылы АҚШ елшілігін басып алған кезде әкесі туралы алынған құжаттарды табыс етті. Құжаттарда Совет Одағындағы елшілердің көпшілігі жалақыларын қара нарықта АҚШ долларына (халық арасында құны жоғары болған) айырбастағаны, ал Фахри Корутürk жалақысын айырбастау үшін Госбанкты қолданған жалғыз адам екені жазылған.
He was born in Istanbul, at Soğukçeşme Sokağı, a small street between Topkapı Palace and Hagia Sophia. He attended the Ottoman Navy cadet school in 1916, was graduated in 1923 and from the Naval Academy in 1933. On 18 March 1934 after an encounter with President Atatürk he was given Korutürk as his Surname. Korutürk saw active service on cruisers and submarines and later traveled abroad as naval attaché in Rome, Berlin and Stockholm. In 1936, he participated in Montreux Convention Regarding the Regime of the Turkish Straits as military advisor. He was made rear admiral in 1950 and commanded various units until he became admiral. After his retirement in 1960 from the post of Commander of the Turkish Navy, Korutürk was appointed by the Head of State Cemal Gürsel as Turkish ambassador to the Soviet Union (1960 1964) and later to Spain (1964 1965). In 1968, President Cevdet Sunay appointed him member of the senate. On 6 April 1973, the Grand National Assembly of Turkey elected him the 6th President of the Republic of Turkey. During his term he presided over the Turkish Invasion of Cyprus after Archbishop Makarios III was ousted by the Greek officer led Cypriot National Guard. Korutürk served the constitutional term of seven years until 6 April 1980. Kenan Evren said that he suggested President Korutürk to occupy the office of presidency one more term through military's intervention as he was a respected figure by both military officers and parliamentarians, but he refused this offer and stated it would be unconstitutional. Afterwards he became a senator until the coup d`etat in 1980. Fahri Korutürk died in Moda, Istanbul. He was laid to rest in the Turkish State Cemetery in Ankara. His son Osman Korutürk was appointed Turkey's ambassador in Tehran in October 1996. The Iranian government presented him with documents about his father that had been acquired during 1979 seizure of American embassy. In the documents it's said that most ambassadors serving in Soviet Union used the black market to exchange their paychecks with American dollars (which had more value among the population) while Fahri Korutürk is the only one who used Gosbank to exchange his paycheck.