Дорсет Курсусы: неолиттік дәуірдегі ежелгі құрылым
Dorset Cursus
Дорсет Курсусы – Ұлыбританиядағы неолиттік ескерткіш, 10 км-ге созылған. Археологиялық зерттеулер, әуе суретке түсіру арқылы анықталған ежелгі құрылыс.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дорсет курсы – Ұлыбританияның шығыс Дорсеттегі Кранборн Чейстің бор тасты даласында 10 км-ге (6¼ миль) созылған неолиттік курсус ескерткіші. Оның ерекше ұзындығы оны осы сызықтық жер жұмыстары класының маңызды мысалы етеді; оны бір-бірімен біріктірілген, бірдей ұзындықтағы екі курсустан тұратын жұп ретінде қарастыру дұрыс, оңтүстік курсус (Гассаж курсусы) солтүстік курсустан (Пентридж курсусы) бұрын салынған.
The Dorset Cursus is a Neolithic cursus monument that spans across 10 km (6¼ miles) of the chalk downland of Cranborne Chase in east Dorset, United Kingdom. Its extreme length makes it a notable example of this class of linear earthwork; it is better interpreted as a pair of same length cursus constructed end to end, with the more southerly cursus (the Gussage Cursus) pre dating the northerly one (the Pentridge Cursus).
Контекст
Дорсет курсының жер бетінде қалған іздері өте аз, ол бір кезде 10 км (6¼ миль) қашықтыққа дейін, шығыс Дорсеттегі Кранборн Чейстің толқынды борлы топырағы арқылы Мартин Даунынан Тикторн Дауына дейін (екеуі де A354 тас жолына жақын) созылған. Бұл осы сипаттағы ескерткіштердің ең ірі мысалы: ол Стоунхендж маңындағы Ұлы Курстан үш есе ұзын. Осы көне қоршаудың бағыты туралы қазіргі білімнің көп бөлігі әуе суретінен (оның бағытын егін және топырақ белгілері арқылы көруге болады) және басқа геофизикалық зерттеу әдістерінен алынған. Дегенмен, бірнеше жерде (төменде аталады) қоршаудың қабырғалары, көлемі айтарлықтай азайтылған, әлі де көрініп тұр; ең жақсы сақталған қоршау Тикторн Дауындағы оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Курс б.з.д. 3300 жылға дейін салынған, яғни ол Кранборн Чейстегі топырақтан жасалған ұзын обалармен бір дәуірдегі ескерткіш. Олардың көпшілігі Курсқа жақын, оның үстінде немесе ішінде табылады және олардың қазіргі күйі Курстың қазіргі ландшафттағы бағытын анықтауға көмектеседі. Курс пен осы обалардың орналасуы арасындағы байланыс олардың неолит дәуіріндегі адамдар үшін ортақ ритуалдық маңызы болғанын көрсетеді, олар оның құрылысына шамамен 0,5 миллион жұмыс сағатын жұмсаған.
Very little remains above ground of the Dorset Cursus, which once stretched for 10 km (6¼ miles) through the undulating chalkland of Cranborne Chase in east Dorset, from Martin Down to Thickthorn Down (both near the A354 road). It is by far the largest example of this class of ancient monument: it is over three times longer than the archetypical Great Cursus near Stonehenge. Most of the current knowledge about the course of this ancient earthwork comes from aerial photography (where its course can be seen as cropmarks or soil marks) and other geophysical surveying techniques. However, there are a few locations (mentioned below) where the banks, much reduced in size, are still visible; the best preserved earthworks are those of the southwestern terminal on Thickthorn Down
The Cursus dates from 3300 BCE which makes it contemporary with the earthen long barrows on Cranborne Chase: many of these are found near, on, or within the Cursus and since they are still in existence they help trace the Cursus' course in the modern landscape. The relationship between the Cursus and the alignment of these barrows suggests that they had a common ritual significance to the Neolithic people who spent an estimated 0.5 million worker hours in its construction.
Физикалық мәліметтер
Курс бір-бірінен шамамен 82 м қашықтықта орналасқан, 1,5 м биіктіктегі екі параллель жағалаудан тұрады, сыртқы орлары 1,5 м тереңдігі мен 2 м ені бар. Бір жағалауы түзу, ал екіншісі иректелген, бұл біріншісі алдымен салынғанын, ал екіншісі эталон ретінде қолданылып қазылғанын көрсетеді. Осы жағалаулардың қалдықтары әлі де Солсбери плантациясының ішінде, Оукли Даунында көрініп тұр, онда солтүстік-батыс жағалауға қатар шұңқыр салынған. Оңтүстік-шығыс жағалауының 250 метрлік бөлігі Боттлбуш Даунының солтүстік-шығысқа қараған беткейінде сақталған (B3081 тас жолына тік бұрышпен). Бұл жағалаулар терминалдарда қиылысқан жағалаулармен байланысқан; олардың арасында тек қана Тікторн Дауындағы оңтүстік-батыс терминалды жағалауы ғана сақталған, ал Мартин Дауындағы солтүстік-шығыс терминалы ғасырлар бойы жыртылып жойылған. Курстың жалпы бағыты солтүстік-шығыс – оңтүстік-батысқа қарайды; ол терминалдар арасында тік сызық емес, әртүрлі ұзындықтағы бірнеше түзу бөлімдерден тұрады, бағытында шағын, бірақ күрт өзгерістер бар. Курс екі кезеңде салынған деп саналады. Біріншісі – Тікторн Дауынан Боттлбуш Дауына дейінгі оңтүстік-батыс бөлігі, кейде Гассаж Курсы деп аталады. Кейіннен ол солтүстік-шығысқа қарай, Боттлбуш Дауынан Мартин Дауындағы терминалға дейін ұзартылды. Курстың дерлік түзу бағыты ландшафттың топографиялық ерекшеліктерін ескермейтінін білдіреді. Ол тегіс емес, сонымен қатар жалпы "төмен" бағыты да жоқ. Шындығында, Гассаж Курсының тік профилі өте симметриялық: ортасында Гассаж Дауының қырлы жотасы орналасқан, екі жағында өзен аңғарлары жатыр, ал терминалдар көршілес жоталардың төбелеріне жақын. Ал кейінгі Пентридж Курсы бір тік аңғардан өтеді (Боттлбуш Дауы мен Солсбери плантациясы арасында), содан кейін контурларды кесіп өтуді тоқтатады, олармен бірге жүреді және Мартин Дауындағы терминалға қарай жұмсақ толқындармен иіліп өтеді.
The Cursus consisted of a pair of parallel banks (1.5 m tall) running about 82 m apart, with external ditches 1.5 m deep and 2 m wide. One bank is regular, whilst the other meanders, suggesting that the former was laid out first and the latter was dug using the former as a reference. The remains of these banks are still visible within Salisbury Plantation on Oakley Down, where a long barrow is built into the northwest bank A 250 m length of the south east bank remains on the northeast facing slope of Bottlebush Down (, at right angles to the B3081 road). These banks were linked together by cross banks at the terminals; of these only the southwestern terminal bank on Thickthorn Down remains , the north eastern terminal on Martin Down has been removed by centuries of ploughing. The overall orientation of the Cursus is northeast–southwest; it does not follow a perfectly straight line between its terminals, but consists of several straight sections (of varying lengths) with abrupt but small changes in direction. It is believed that the cursus was built in two separate phases. First the southwesterly section from Thickthorn Down to Bottlebush Down, sometimes referred to as the Gussage Cursus. This was later extended another northeast, from Bottlebush Down to the terminal on Martin Down. The quasi linear course of the Cursus means that it ignores topographical features of the landscape. It is by no means flat, and there is also no overall 'downhill' direction. In fact the vertical profile of the Gussage Cursus is quite symmetric: it has the ridge of Gussage Down in the middle, with river valleys on either side and the terminals near the summits of the neighbouring ridges. The later Pentridge Cursus has one steep valley crossing (between Bottlebush Down and Salisbury Plantation) and beyond that it stops traversing the contours and follows them instead, gently undulating its way towards the terminal on Martin Down.
Интерпретация
Кез келген қарапайым мақсатқа дәлелдің болмауына байланысты, Курс діни немесе рәсімдік функцияға қызмет еткен деп есептеледі. "Ритуалдық ландшафт" пен Курстың бағыты арасындағы байланыс туралы көптеген болжамдар бар. Курстың жалғыз маңызды астрономиялық сәйкестігі оның оңтүстік-батысқа қарай бағытталуымен байланысты: Bottlebush Down-дағы Gussage Курсының соңғы нүктесіндегі бақылаушы қысқы күннің Gussage Down қырқасындағы Курс арқылы жатқан ұзын қоршақтың артына батып кететінін көреді. Курс бойымен жүргізілген кез келген шерулер максималды көрініс әсері (табиғи және жасанды ерекшеліктер) үшін Martin Down соңғы нүктесінен оңтүстік-батыс бағытта жүргізілген болуы мүмкін деп ұсынылған. Шығыс ордың археологиялық қазбалары оның тез толып кеткенін және одан кейін пайдаланған халықтар қайтадан иеленгенге дейін салынысымен бірге көп ұзамай қолданыстан шыққан болуы мүмкін екенін көрсетті. Oakley және Wyke Downs-тағы кейінгі қола дәуірінің қоршақ зираттары сияқты жерлер Курстың бар екенін құрметтегендей көрінеді. Бұл, римдік инженерлердің Wyke Down-да Курстың ортасынан Ackling Dyke жолын салғанымен және Oakley Down зиратындағы қоршақтарды қиып өткенімен қарама-қайшы.
In the absence of any evidence for a more mundane purpose, it is assumed that the Cursus served a religious or ceremonial function. There is considerable speculation about the links between the 'ritual landscape' and the course of the Cursus. The Cursus' only significant astronomical alignment is related to its southwesterly orientation: an observer at the Gussage Cursus terminal on Bottlebush Down would see the midwinter sun set behind the long barrow lying across the Cursus on the ridge of Gussage Down. It has been suggested that any processions along the Cursus would take place from the Martin Down terminal in a southwesterly direction for maximum visual impact (of natural and artificial features) along the route. Archaeological excavation of the eastern ditch indicated that it was permitted to silt up rapidly and may therefore have fallen out of use quite soon after being built before being re appropriated by later peoples. Later Bronze Age sites such as the barrow cemeteries on Oakley and Wyke Downs appear to have respected the presence of the Cursus. This is in contrast to the Roman engineers who built the Ackling Dyke road across the middle of the cursus on Wyke Down, and also cut across the barrows in the Oakley Down cemetery.