Кіріспе

Америкалық жазушы (1922–2007) – саяхатшы және автор.

Колин Флетчер (14 наурыз 1922 – 12 маусым 2007) – жаңа жол ашқан саяхатшы және жазушы. 1963 жылы Флетчер Гранд-Каньонның 1963 жылғы Гранд-Каньон ұлттық паркінің шекарасындағы бөлігінің бойымен қадам басқан. Оның жолы Гранд-Каньонның ұзындығының үштен бірінен сәл ғана артық болса да, Флетчер бұл учаскені аяқтаған екінші адам және оны "бірден" – үздіксіз жасаған алғашқы адам болды. Бұл туралы ол өзінің 1968 жылы жарық көрген, көптеп сатылған "Уақыттан өткен адам" атты естелік кітабында баяндаған. Флетчер өзінің тамаша саяхатын сәтті аяқтау үшін қажетті маршрут туралы ақпаратты Гранд-Каньонда жаяу жүрудің шебері Харви Бутчарттан алды, ол сол жылы Флетчерден аздап озып, 17 жыл бойы бөлік-бөлікпен осы қашықтықты жүріп өткен. 1963 жылы жарық көрген "The Complete Walker" атты ықпалды оқулығы арқылы ол жабайы табиғатта саяхаттау қозғалысының "рухани шеберіне" айналды. Кітаптың келелі басылымдары арқылы ол осы тақырыптағы ең толық еңбекке айналып, Field & Stream журналы оны "Жаяу жүрушінің Киелі кітабы" деп атады.

Ерте өмір және мансап

1922 жылы 14 наурызда Уэльстің Кардифф қаласында туған Флетчер Англияда білім алып, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік теңіз командасында алты жыл қызмет етті. Ол 1945 жылы Соня Мэри Эшқа үйленді және олар бір жыл бойы Корнуоллдың Сент-Айвс қаласында тұрды, онда ол Тау соғысы оқу орталығында нұсқаушы болды. 1947 жылы олар Кенияға көшіп, "Китале" қонақ үйін басқарды. 1948 жылы олар ажырасып, ол Кенияда фермерлікпен, Зимбабведе жер өлшеумен және Канаданың батысында кен іздеумен айналысты. Ол 1956 жылы АҚШ-қа көшті. Екі жылдан кейін ол Калифорния штатын басынан аяғына дейін жаяу өтті, бұл саяхаты оның "Мың шақырымдық жаз" атты тұңғыш кітабының негізі болды.

Жазушылық мансап

Флетчер 1964 және 2001 жылдар аралығында барлығы 10 кітап жариялады, оның ішінде «The Complete Walker» төрт басылымы бар. Оның алғашқы кітабы «Мың мильдік жаз» (1964) 1958 жылы Калифорнияның бүкіл шығыс жиегімен жасаған саяхаты туралы айтады. Оның екінші кітабы – «Уақытпен өткен адам» (1968), онда Флетчер Гранд-Каньон ұлттық паркі арқылы үздіксіз маршрутпен өткен алғашқы адам болды. Кітапта техника, саяхаттың өзі және апталар бойы жүргеннен кейін, адам бара жатқан жермен ақыл-ойымен «бірігу» күйіне қол жеткізу туралы ойлар сияқты тақырыптар қамтылған. Флетчер 1963 жылы сапар жасаған кезде Ұлттық парк каньонның бүкіл ұзындығын қамтымады, кейіннен парк кеңейтіліп, бүкіл каньонды қамтыды. Гранд-Каньонның бүкіл ұзындығын алғашқы болып 1977 жылы Кентон Груа басып өтті. Ол Флетчердің кітабынан шабыттанды, бірақ «дұрыс жасау» үшін, ұлттық парктің ішіндегі каньон бөлігін ғана емес, бастан аяғына дейін жүруге кірісті. 1968 жылы Флетчер өзінің ең танымал еңбегі «The Complete Walker» кітабының бірінші басылымын жариялады, оның ішінде үш жаңа басылым болды, соңғысы 2001 жылы жарық көрді, барлығы 500 000 данадан астам сатылды. Флетчердің кітабы далалық саяхаттың техникасы мен жабдықтарын энциклопедиялық түрде қарастыруымен, сондай-ақ сыншылар мен оқырмандардың оның көтеріңкі юморы мен әсем, күшті стильіне жоғары баға бергенімен ерекшеленеді. Әрине, кітап далалық саяхаттың барлық аспектілерін толық қарастырса да, Флетчердің өзіндік ерекшеліктеріне де кеңінен тоқталады, оның қамыт бақандары мен қызыл жіп шалбарларын ұнатуынан бастап, далалық жол көрсеткіштеріне деген жек көруіне дейін. 1970-ші жылдардың басында Флетчер Кенияның Серенгети жазығына және Ұлы Рифт аңғарына бір жылға қайтып келді, ал осы тәжірибесін 1973 жылы жарық көрген «Мараның желдері» еңбегінде баяндады. 1981 жылы ол «Үңгірден келген адам» кітабын жариялады, онда Невададағы шөл үңгірінде біреу тастап кеткен сандық пен бірнеше заттарды тауып алғаннан кейін, «Сандықшының» өмірін қайта құрауға жылдар жұмсағанын айтады. Адамның өмірінің құпиясын ашқанда, Флетчер оның өзінің көрінісін және ойларын тапты: «Біз екеуміз де жалғыздық пен тыныштықты, сондай-ақ тегіс, жылтыраған гранит тастарды бағалаймыз».

Табысы мен мұрасы

Анет МакГивни, «Backpacker» журналының редакторы, «Колин заманауи рюкзак саяхатының негізін қалаушы болды деуге болады, ұзақ мерзімге шығу және өзін-өзі қамтамасыз ету туралы алғаш жазған адам» деп жазды. Сонымен қатар, Вьетнам дәуіріндегі Американың шатасуынан қашу үшін: «Вьетнамнан кейін мен өмірімді қалай өткізуімді ойлап шарладым. Менің көптеген достарым оқтан қаза болды», - деп еске алады «Backpacker» журналының редакторы Бак Тилтон. «Мен «Уақытпен жүрген адам» кітабын оқыдым, мен үшін ол ғана түсінікті болды. Флетчердің сөздері рюкзакпен саяхатқа мән берді. Мен Флетчер сияқты рюкзағымды дәл солай жинадым және оның таяғын алып жүрдім. Ол менің геройым еді».

Дәйексөздер

Құдай - нұр деседі, ал тозақ - сыртқы қараңғылық. Бірақ күннің күйдіріп жалаңаш қалған шөл тауына қарасаңыз, сіз тек географияны ғана білесіз. Қараңғылық оны жаба бастағанда, Алланың не үшін Шайтанды немесе адамды осы екеуін жаратуға мәжбүр болғанын бір сәтте түсіне аласыз. – Мың шақырымдық жаз (1964)
Қалалық тұрғындар «біледі» – күмән ешқашан мазаламайтындықтан – өркениет нағыз әлем: сіз тек «жабайы табиғатқа» қашып шығасыз. Сыртта, алыста, толыққанды батып кеткенде, сіз «керісіншесін» білесіз: жабайы табиғат әлемі нағыз, ал адам әлемі – үстіне қойылған жасандылық. Бұл дау, әрине, жалған. Екі көзқарас та жеке тұра алмайды. Екі әлем де нағыз. Бірақ жабайы табиғат әлемі әлдеқайда көне және, әдетте, одан ұзаққа созылады. Соған қоса, екінші көзқарас адам үшін әлдеқайда пайдалырақ көрінеді. – River (1997)
Бірақ егер сіз өмірдегі ең маңызды нәрсе – қауіпсіздік деп санасаңыз, онда сіз ешқашан, ешқандай жағдайда, жалғыз ұзақ саяхатқа шықпауыңыз керек. Тіпті қысқа саяхаттарға да жалғыз бармаңыз – немесе, жалпы, қайда да болса жалғыз бармаңыз. Көлік жүргізу, ғашық болу немесе өлімге әкелетін микробтарға толы ауамен тыныс алу сияқты ақымақтыққа салынған іс-әрекеттерден де сақтаныңыз. Жүнді теріге жақын киіңіз. Болашақта болуы мүмкін кез келген жағдайға қарсы барлық мүлігіңізді сақтандырыңыз, тіпті сыйлықақы қазіргі жағдайды жартылай қиратса да. Қызыл шам жанғанда жолдан өтпеңіз, тіпті барлық жолдар шақырымдар бойы ашық көрінсе де. Әрине, сіздің ең қадірлі сенімдеріңізге қауіп төндіретін идеяның мәнін зерттемеңіз. Сіздің даналығыңызбен қарттыққа жетіп, ұзақ өмір сүресіз. Бірақ өлер алдында, өте ұзақ уақыт бұрын өлгеніңізді білуіңіз мүмкін. – Толық жүргінші