Кіріспе

Бутанның көлік жүйесінде шамамен жолдар мен төрт әуежай бар, олардың үшеуі жұмыс істейді және бір-бірімен байланысты. Паро әуежайы – халықаралық рейстерді қабылдайтын жалғыз әуежай. Бутанның инфрақұрылымды жаңғырту бағдарламаларының аясында оның жол желісі 1960 жылдан бері дамып келеді. Темір жол жоқ (бірақ жоспарлануда), және Бутан теңізге шығу жолы жоқ, құрлық ішіндегі ел болғандықтан, порттары да жоқ.

Жол

2003 жылы Бутанда барлығы жол болды, олардың көп бөлігі асфальтталған және асфальтталмаған. Асфальтталған жолдардың жетіспеуіне байланысты 1961 жылға дейін Бутанда саяхаттау жаяу, қашырмен немесе жылқымен жүргізілді; Үндістан шекарасынан Тымбуға сапар алты күнге созылды. Жол құрылысы Бірінші даму жоспары кезінде (1961–66 жж.) күш алды. Алғашқы асфальтталған жол 1962 жылы аяқталды. Кейіннен Пароны Пхунтшолинг-Тымбу жолымен байланыстыратын тармақ жол салынды, ал джип жолы Тымбу мен Пхунтшолингті Батыс Бенгалияның Джейгаон қаласымен қосты. Шекарадан Тымбуға көлікпен саяхаттау уақыты алты сағатқа дейін қысқарды. Қытайдың болуы мүмкін шабуылына қарсы қорғанысын нығайту үшін Үндістанның көмегімен шамамен 30 000 үнді және непалды жұмысшылар шақырылды. Бутан да құрылыс жұмыстарына еңбек күшін қосты. Аруначал-Прадеш штатының Таванг қаласын Трашигангпен байланыстыратын тағы бір жол салынды. 1970 жылдардың ортасына дейін шамамен жол салынды, олардың көп бөлігі қолмен салынды. 1989 жылы жол желісі болды; кем дегенде асфальтталған, ал қалғаны ұлттық тас жолдар деп саналды. Оңтүстіктегі негізгі қалаларды байланыстыратын асфальтталған жолдар салынғанмен, таулы жерлерде тіпті бір аңғардан екінші аңғарға өту де қиындық тудырады. Көптеген жолдар өзен аңғарларымен өтеді. Алтыншы даму жоспарының (1987–92 жж.) аясында Мемлекеттік жұмыстар департаменті (Үндістанның Шекаралық жолдар ұйымымен бірлесе отырып) 1992 жылға дейін жолдарды салу және жаңартуды, сондай-ақ Бутанның бес ірі өзен аңғары арқылы жол желісін кеңейтуді жоспарлады. Жүргізуге жарамды жолдар ғана маңызды даму емес еді; Бесінші даму жоспарының аясында Бутан елдің 4500 елді мекенін байланыстыру үшін шамамен қашыр жолдарына мұқтаж болды. Батыс және шығыс Бутандағы негізгі жолдарды Үндістанның Шекаралық жолдар ұйымының Дантак тобы күтіп ұстайды. Елдің қалған бөлігіндегі жолдарды Бутан үкіметінің Жол департаменті ұстап тұрады. Еліміздің геологиясының көп бөлігі тұрақсыз, жиі құлаған оқиғалар мен жер сілкіністері болады, олар жазғы муссон мен қысқы қарлы борандармен және тоңумен күшейеді. Тау өткелдеріндегі жұмыс лагерьлерінде үнді жұмысшылары орналасқан, олар жолдарды тазалауға кіріседі. Лагерьдегі жағдайлар нашар, жұмысшылар жолдарды тазаламағанда, тастарды қиыршық тасқа бөлгенде, бірлік төлеммен жұмыс істейді. Жолдың ең қиын бөліктерін тұрақтандыру үшін халықаралық көмек жобасы жүргізілуде. Ірі жапондық жобаның мақсаты – тар, бір жолды көпірлердің көп бөлігін екі бағытты арқалық көпірлермен ауыстыру, олар ауыр жүк көліктерін қабылдай алады. Көптеген жүктер сегіз тонналық Tata жүк көліктерімен тасымалданады, олар көбінесе жүкпен артық жүктелген. Жолаушылар автобустарының желісі бар, ал мемлекеттік және жеке пайдаланудағы ең көп таралған көлік – төрт дөңгелекті пикап. Ұлттық жүргізуші куәлігін алу жүйесі жүргізушілікті тексеруді қамтиды. Мемлекеттік жүргізушілер Самтанг кәсіптік оқу институтының (бұрынғы Ұлттық жүргізушілерді даярлау институты) жүргізуші мектебінде оқытылады. Жолдарда светофорлар бар; Тымбудағы светофор бұрын демонтаждалған, бірақ оны қайта орнату жоспарлануда.