Кіріспе
8 желтоқсан 2023 жылы Бутан БҰҰ-ның ең кем дамыған елдер (ЕКД) тізімінен шықты, осылайша бұл көрсеткішті іске асырған әлемдегі жетінші ел болды және соңғы үш жылдағы алғашқы ел атанды.
On 8 December 2023, Bhutan graduated from the UN's list of least developed countries (LDCs), making it only the 7th country to do so and the first in 3 years.
Экономикалық ұйымдар мен келісімдерге мүшелік
Сауда тұрғысынан алғанда, Бутан Оңтүстік Азия еркін сауда аймағының (SAFTA) және Бенгал шығанағының көп салалы техникалық және экономикалық ынтымақтастық бастамасының (BIMSTEC) және Оңтүстік Азия субөңірлік экономикалық ынтымақтастығының (SASEC) мүшесі болып табылады. Бутан сонымен қатар Азия ынтымақтастығы диалогының (ACD) және Азия даму банкінің мүшесі. Бутан 1999 жылы алғаш рет Дүниежүзілік сауда ұйымына (ДСҰ) қосылуға өтініш берді және өтініш беруші ретінде тез арада бақылаушы мәртебесі берілді. Бірақ ДСҰ-ға қосылу процесі ұзаққа созылып, Бутан үкіметінің жеке қамы мен ой-пікірлеріне байланысты бірнеше рет тоқтатылды. Бутан үкіметі 2023 жылдың сәуірінде ДСҰ-ға қосылуды мақұлдады, бұл елдің БҰҰ-ның «ең аз дамыған ел (ЖӨӨ)» санатынан шығуына байланысты жеделдетілді. ДСҰ ережелері мен процедураларына сәйкес, ең аз дамыған ел мәртебесіне ие елдің қосылуы белгілі бір талаптар бойынша жеңілдіктермен, талаптарды орындау үшін ұзартылған мерзімдермен және қосымша қолдаумен жүзеге асырылады. Сондықтан, 2023 жылдың желтоқсанында болғандай, ең аз дамыған ел мәртебесін жоғалту Бутанның жетістігі мен даму үрдісін көрсетсе де, ДСҰ-ға қосылудың одан әрі кешігуіне (яғни, ең аз дамыған ел мәртебесін жоғалтқаннан кейін қосылу) әкелді, бұл ДСҰ-ның толық мүшесі болу жолын одан да қиындатады.
ЖІӨ-ге шаққандағы ЖҰК
1970 жылдары король жалпы ұлттық қуаныштың жалпы ішкі өнімнен маңыздырақ екенін баса көрсетті.