Кіріспе

Оңтүстік Африка ақыны Ингрид Джонкер (19 қыркүйек 1933 - 19 шілде 1965) – Оңтүстік Африка ақыны және қазіргі африкаанс әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі. Оның өлеңдері көптеген тілдерге аударылған. Оңтүстік Африкаға төрт жүз жылдық тамыры бар африканер отбасында туған Ингрид Джонкер бұзылған отбасында өсті. Анасы қайтыс болғаннан кейін ол және әпкесі Анна әкелерімен бірге тұра бастады, бірақ екеуі де көшіп кеткенге дейін өгей анасынан құпия және күшейе түсетін эмоционалды зорлық-зомбылыққа ұшырады. 1950-ші және 1960-шы жылдар Шарпвиллдегі қырғын, апартеид заңдарының күшейтіліп орындалуы және үкіметтік қауіпсіздік күштері мен Африка Ұлттық Конгресінің әскери қанаты жасаған терроризмнің өршуімен өтті. Осы кезеңде Джонкер Кейптаунның түрлі нәсілдік топтардан құралған әдеби богемиясымен байланыс жасады, олар Клифтон жағажай маңындағы африканер ақыны және әдеби ұстазы Уис Кригеге жиналды. Джонкер өлеңдері мен газет сұхбаттарында биліктегі Ұлттық партияның нәсілдік саясатын және әдебиет пен БАҚ-тың цензурасын сынады. Бұл оны биліктегі партияның Парламент мүшесі әкесімен ашық қақтығысқа алып келді. 1965 жылы Джонкердің балалық шақтағы ауыртпалықтары, жақындағы сәтсіз некесі және бірнеше ер адаммен болған сәтсіз қарым-қатынастары оны күйзеліске түсірді және суға батып өзін-өзі өлтіруге итерді. Дегенмен, Джонкер апартеидтен кейінгі Оңтүстік Африкада танымал тұлғаға айналды және оны Сильвия Плат пен Мэрилин Монромен салыстырады.

Отбасылық шығу тегі

Ингрид Йонкердің екі тараптан да ата-бабалары Оңтүстік Африкада ғасырлар бойы өмір сүрген. Оның әкесі тарапынан бабасы Адольф Йонкер, Голландияның Шығыс Индиясындағы Макассар плантация иесінің ұлы болды және 18 ғасырдың басында Кейп колониясына көшіп келді. Адольф Йонкер Дракенштейндегі Голланд реформаторлық қауымының мұғалімі және бақылаушысы болды. 1740 жылы ол Якоб Лангвельдтің қызы Мария Петронелла Лангвельдке және Кейптен келген белгісіз әйелге үйленді. Ингридтің әкесі (1905–1966) 1905 жылдың 22 сәуірінде бұрынғы Оранж еркін мемлекетінің Бошоф ауданындағы Калкфонтейн шаруашылығында дүниеге келді. 1910 жылы Абрахамның үлкен әпкесі суға батып қайтыс болды. Ол кейін еске алғандай: «Мен әлі бес жасқа толмаған едім, ол сегіз жасында Ваал өзенінде суға батып кетті, сол күні король Эдуард VII қайтыс болды, себебі мен әлі күнге дейін барлық тулардың жартылай төмен түсірілгенін жақсы есімде сақтаймын, келесі күні қаладағы кішкентай табытты алып келгенде, капотпен жүретін арбамен, менің қайтыс болған әкеміз бізді сағат төртте оятып, аспанда анық көрінетін Галлей кометасын көруге шақырды. Біз бәріміз қатты күйзелдік, өйткені менің қайтыс болған әпкемнің денесі әлі үйде жатыр еді». 1922 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін Йонкер 1923–1930 жылдар аралығында Стелленбош университетінде оқыды. Ол ежелгі грек және голланд тілдері мен теология бойынша бакалавр дәрежесін алды. Алайда Йонкердің теологиялық зерттеулері шынайы қызығушылықтан гөрі, ата-анасын қуанту үшін жасалды. 1928 жылы Йонкерге теология кандидаты дипломы құрметпен берілді. Cilliers отбасының ата-бабалары кальвинистік сенімін сақтау үшін Франциядан кеткен болса, Ингридтің әкесі Стефани «Swart Fanie» («Қара Стиви») діни тәжірибеге бейжай қарап, жергілікті голланд реформаторлық пасторларды мазақтап, әйгілі болды. Ингридтің әжесі Энни Ретиф Сильерс (1873–1957) түрлі-түсті адамдарға уағыз айтуды ұнататын, дінге берілген әйел болды. Ол Апостолдық шіркеуге барып тұрды, себебі олар «өте жанданулы және қуанышты» болды, кейін Ингрид жазғандай. Ингридтің әпкесі Анна Йонкер кейінірек былай деп жазды: «Ингрид әрқашан естігісі келетін бір оқиға – Оупаның Оумамен қалай үйленгені. Оума Оупаның ағасына ғашық болған, бірақ ол әтеш сияқты қоңырау шалуды әдетке айналдырған, ал Оума бізге оның қалай естілетінін естігісі келді, сондықтан ол Swart Fanie-ге үйленуге шешім қабылдады. Әңгіме әрқашан: «Мен оның соншалықты ақымақ емес екенін ойлағанмын!» – деп аяқталатын». Сондай-ақ Анна Йонкердің айтуынша, «Қара Фени» «жаншыл мінезге» ие болған және бірде «Англо-бур соғысы кезінде ағылшылдар оның барлық қашырлары мен арбаларын тартып алғанын дәлелдейтін құжатты жыртып, ағылшыл офицерге лақтырып жіберген». Үйленгеннен кейін Абрахам Йонкер алдымен Ұлттық партияның саяхатшы ұйымдастырушысы болып жұмыс істеді, кейін Кейптаунда Бургер, Die Huisgenoot, Jongspan және Suiderstem сияқты басылымдар үшін журналист болды. Йонкер африкаанс әдебиетінен құрметпен докторлық дәреже алды. Ол өзінің екі тілді Die Monitor журналын ашты және оны өзі сатты, өзінің айтуынша, өзін тек журналистика мен әдебиетке арнау үшін. Абрахам Йонкер 1930 жылдардың басында кітаптар мен әңгімелер жинақтарын жариялады. Луиза Вильюен былай деп жазады: «Оның әдеби шығармашылығына сын көзқарасы жылы болды, мүмкін, оның еуропалық Нюве Саакликеге («Заманауи объективтілік») деген артықшылығы сол кезде африкаанс әдебиетінде танымал болған жасырын әдебиеттен өте ерекше болды. Оның жазбаларындағы қараңғылықтан улам, Ингрид Йонкердің голландтық биографы Хенк ван Ворден оны секулярлық кальвинист ретінде сипаттап, оны аулақ, үрейленген пуритан ретінде сипаттады». Алайда, өзінің жеке мойындауы бойынша, Аврахам Йонкер ешқашан жазушы ретінде өлместік күткен немесе қалаған емес және әрқашан өзінің өлеңдерін нашар деп санайды. Алайда Йонкер өзінің журналистік шығармашылығына ең үлкен әсер еткенін және «Мен не айтуым керек болса, осының айқын қарапайымдылығын үйрендім» деп Омар Хайямды мойындады, «он екі немесе он үш жасымда алғаш рет таныстым және оның шығармаларына әрқашан қайта ораламын, тіпті мен әлемнің көптеген ақындарын жақсы көргеніммен». 1933 жылы Абрахам мен Беатрис Йонкер Кейптаундағы «мәдени, саяси және әлеуметтік мәселелерді талқылаудың ескі Кейп дәстүріне қосылған» зиялы қауымның мүшесі болды. Кейінірек Гладстон Луу «жазушы және журналист Аврахам Йонкерді» «ақылды, бірақ тізімді және бұрыннан-ақ көңілсіз» деп сипаттады. Йонкерлердің некесінде, алайда, қиындықтар болды. Ингридтің жартылай әкесі, Коос Йонкер кейінірек былай деп еске алды: «Беатрис, Ингридтің анасы, галлюцинациялардан зардап шекті және кейде ақылсыздықпен әрекет етті – тіпті ол менің әкемнен кеткенге дейін». Отбасылық дос В. А. де Клерк кейінірек былай деп еске алды: «Мен Ингридтің жеке өмірінде бақыт табуға қабілетсіздігін оның бұзылған үйінің жағдайымен байланыстыруға болады деп ойлаймын. Оның әкесі оңай адам болған жоқ. Ол көбінесе зорлық-зомбылыққа ұшырады. Менің әйелім Ингридтің анасы кішкентай бала ретінде Аннатижемен бірге үйден қашқан кештерді жақсы есінде сақтайды».

Ерте өмір

Ингрид Джонкер 1933 жылдың 19 қыркүйегінде Солтүстік Кап провинциясының Дуглас қаласына жақын жердегі анасының әкесінің фермасында дүниеге келді. Ингридтің анасы Беатрис және оның үлкен әпкесі Анна тууына аз уақыт бұрын Кейптаун қаласының Вредехук ауданындағы Абрахам Х. Джонкердің үйінен кетіп қалды. Абрахам Джонкер жанжал кезінде әйелін адалдықпен айыптағаннан кейін, туылмаған қызының өзінің баласы еместігін айтқан деген күдік болды. Беатрис пен Анна Джонкерлер алғаш көршісі Ж. А. Смиттен пана тапты. Содан кейін анасы мен қызы Беатристің ата-анасының "Қара Фени" деп аталатын фермасына кетті. Сол сапарда Абрахам Ингридке қызыл жамылғы сыйлап келді, бірақ оның бар екенін мойындаудан бас тартты. Аннаның айтуынша, "Стелленбошта әңгіме-дүңкен басталып кетті. Ингрид бұл туралы ешқашан білмеді". Кейін олар Гордон шығанағына көшіп кетті. 1940 жылы Ингрид балабақшаға баруын бастады. Вильюеннің сөзіне сүйенсек, "олардың анасы мен әжесі оларға сол кездегідей емес, көбірек еркіндік пен қозғалысқа мүмкіндік берді. Гордон шығанағында болғанда, мектепке бара жатқанда олар жиі қарағай орманына барып, кітап оқып отыратын. Бірде олар мектептен сонша ұзақ кетіп қалды, мұғалімдері отбасы тағы бір рет көшіп кеткен деп ойлады. Мұнда оларға кішкентай жануарларды ұстауға және дала мен жағалауды зерттеуге рұқсат берілді. Олар даладағы өсімдіктерден жеміс жинап, тас балықтардан молшылық жинап, үйлерінің артындағы ағын судан құрттармен ойнап, "сырлар" деп аталатын кішкентай заттарды жерге көміп тастады. Гордон шығанағы кейіннен Ингридтің поэзиясында символдық маңызға ие болатын орындардың бірі болғаны таңқаларлық емес". Кейінірек Анна еске алды: "Ингрид пен мен кілемде ойнап отырдық. Ингрид көтеріліп қарады, мен анамның: «Ол менің балам емес деп қалай айта алады? Оның да көзінде сол қайғының көрінісі бар». Ингрид алты-жеті жаста еді. Ол бұл сөздерді ешқашан ұмытқан жоқ, олар туралы ешқашан айтқан жоқ, бірақ ол сол кезде неге Оуманың жүрегі ауырған бала екенін сезіне бастаған болуы керек. Көп жылдар өткен соң, оның күйзелісі кезінде психиатрлар оның эмоционалды жағынан жеті жаста екенін анықтады". Беатрис Джонкер өлім аузында жатқанда, Ингрид пен Анна аналарына мүмкіндігінше жиі баратын. Олар аналарына ұлдар туралы айтатын, бірақ оны әдетте діншіл әжелеріне айтуға батыл болмайтын. Екі жыл ауруханада жатқаннан кейін Беатрис Джонкер 1944 жылдың 6 тамызында қатерлі ісіктен қайтыс болды. Ингрид кейін былай деп жазды: «Анашым, өлімінде, құрғақ құс сияқты шуақты, құпияға толы, таңғаларлық, нәзік еді». Анна Джонкер кейінірек еске алды: «Біз төртеуміз, Оума, А.К. аға, Ингрид және мен, анамды жерледік. Жаңбыр жауып тұрды, және Оума жерлеушілер деді, қара киім киген басқа да бірнеше адамдар болды». Луиза Вильюеннің сөзіне сәйкес, «Беатристің өлімі Ингридтің аналық отбасының ішіндегі өміріне нүкте қойды». Анна Джонкер кейін былай деп жазды: «Оума 1944 жылдың соңында әкесі бізді алып кеше алғанша бізге күтім жасайтын еді. Біз үшін ол мүлдем бейтаныс адам еді. Ол келгенше бізге керек нәрсе бар-жоғын сұрап, біз Киелі кітап сұрадық. Ингрид Киелі кітапты қатты қалады, және ол, бала кезінде алған айналмалы ойыншықпен бірге, балалық шағында әкесінен алған жалғыз сыйлықтары еді. Ол бізді алып кетер алдында мен жасырын хат жазып, біз бара алмайтынымызды айттым, себебі біз Оумамен бірге қалып, Готтентотс-Холландта немесе басқа жерде мектепке баруымыз керек, өйткені бізде Капқа лайықты киім жоқ еді».

Пламстедтегі үй

Анасы қайтыс болғанға дейін Анна мен Ингрид әкесімен аз байланыста болды. Беатриспен ажырасқаннан кейін Абрахам Джонкер Барбара Гиллге қысқа уақытқа үйленді. Оның үшінші некесі 1941 жылы балалар кітаптарының авторы Лулу Брюиспен болды. Ол былай деп есіне алады: "1944 жылы әкем Анна мен Ингридті алуға келгенде, Рондебоштегі үй бүкіл отбасы үшін тым кішкентай болып қалды. Біраз уақыт белгілі бір адамдармен бірге тұрдық". Әр жексенбі күні Абрахам Джонкер қыздарын пансионаттан алып, оларды өзімен, өгей анасы Лулумен және кішкентай Куспен бірге күнді өткізеді. Кейде Лулу күйеуі мен өгей қыздарына Тамбурсклуфқа қайтқанда бірге баратын. Жолда Анна мен Ингрид Лулуға сүйеніп, ол оларға әңгімелер айтатын. Содан кейін Анна мен Ингридтің Лулумен қарым-қатынасы өзгерді. Кейін Анна есіне алды: "Лулудың анасы маған кешкі асқа маңызды қонақтар келетінін және Ингрид екеуміздің ас үйде тамақтанатынымызды айтты. Бізге бәрібір болды, себебі ересектермен саясат туралы сөйлесе алмас едік. Кішкентай балалармен ас үйде тамақтануға қуандық. Бірақ ол жоғары қабатқа шығып, "Сендер арттағы көшеде өскендеріңді сезінемін. Сіздер әкеңізді үстел басында ұятқа қалдырасыздар" деді. Әжеміз Ингрид үйленгенге дейін тірі болды, бірақ оны көбінесе көрмедік. Мысалы, ол Пламстедтегі үлкен үйге біз тұрып жатқаннан кейін қысқа уақыттан соң келді. Бірақ содан кейін – әжемізді алуға бара жатқан күні бұрын өгей шешем "жоқ, оны ала алмаймыз, өйткені оның анасы да Кейптаунға келеді, үстелде орын жетпейді" деді. Хьюбрехт Стинкамп былай деді: "Мен Лулудың мен күткендей өгей шеше екенін көп ұзамай түсіндім. Олар екеуі – Ингрид пен Анна – мүлдем қиын жағдайда болды. Әкелері сол кезде саясатқа белсенді түрде араласты. Ол парламент мүшесі болғандықтан, көбінесе үйде болмайтын. Ол өте қарбалас өмір сүрді". Луиза Вильюеннің айтуынша, "Абрахам Джонкер апартеид саясаткері ретінде бейнеленгенімен, оның және қызының арасындағы саяси шиеленісті білетіндердің ойынша, оның саяси мансабы да қиын болды. 1948 жылы Д. Ф. Маланның Ұлттық партиясын билікке әкелген сайлауда ол генерал Сматстың Біріккен партиясының мүшесі ретінде парламентке өтті. 1954 жылы басқа наразылармен бірге Консервативтік партияны құрды, бірақ 1956 жылы Ұлттық партияға қосылды. Көптеген замандастары оны саяси мүмкіндікшіл және сатқын деп атады. Абрахам Джонкердің саяси көзқарастарының өзгеруі мансаптық еңбек етудің нәтижесі ме, әлде ішкі сенімнің нәтижесі ме, ол оны қызымен ашық қақтығысқа алып келді". Бірақ Аннаның айтуынша, "Үйленгенге дейін Ингрид өте рухани және идеалистік жас қыз болды, саяси көзқарасы берік емес еді. Өйткені, әкесі "Бірлік партиясы" партиясында болғанда, біз бәріміз де үгіт-насихат жұмысына көмектестік. Келесі жылы тағы да үгіт жүргіздік, адамдар: "Өткен жылы сіз басқа партияда жұмыс істемедіңіз бе?" деп сұрайды. Бұл өте ұятты болды". Психолог Л. М. ван дер Мерве айтуынша, "Анна Йонкер олардың әкесі үлкен қыздарын үйге шақырып алып, олармен және өгей анасымен арадағы шиеленісті азайтуға тырысқанын айтады. Бірақ ол көбінесе үйде болмайтын, сондықтан қыздар олардың шағымдары жаңадан жанжалға әкелетінін байқады. Олар үндемейтін болды және әкелері енді олардан сұрамайтын болды". Стинкамп Ингридті "толыққанды осал" деп сипаттады, ал Анна "өз орнын ұстай алатын", ол сүйікті қызы болды және ол мектеп журналына өлеңдер жаза бастады. Кейін Ингрид есіне алды: "Менің өлеңдерім "Жонгспан" мен мектеп журналдарында жариялана бастады. Мектеп директоры Кэрри әжей мектеп мұғалімдері туралы менің сатиралық өлеңдерімді ашуланып, мені әпкемнің қарауына тапсырды, менден қол жуды және маған: "Сен тәртіпсіз және мойынсұнбайсың, бірақ сенде талант бар!" - деп бірінші болып айтты. Луиза Вильюеннің айтуынша, "екі қыз бен олардың өгей анасы арасында сүйіспеншілік болмағанымен, олар өздерінің әлдеқайда жас өгей бауырлары Кус пен Сюзаннамен жақсы қарым-қатынаста болды". "Біз үйде онымен сөйлесе алмадық, сондықтан оның машинасымен жүріп, оған қаншалықты бақытсыз екенімізді айттық. Содан кейін ол: "Бұл үлкен үй қандай әдемі", - деді. Содан ол қатты ашуланды, бізді өлтіреді деп ойладық. Сондықтан біз үйде орын болуы мүмкін деп ойладық, бірақ жүрегімізде орын жоқ. Содан кейін ол Ингридке қаладағы бір бөлмеге тұруға рұқсат берді".

Диссидент

Оның әкесі, бұған дейін жазушы, редактор және Ұлттық партиясының парламент мүшесі болған, өнер, басылымдар және ойын-сауық саласындағы цензура заңдарына жауапты парламенттік арнайы комитеттің төрағасы болып тағайындалды. Әкесі қызының өзі ұстаған цензура заңдарына қарсы шығуына ұялып, саяси даулары жұртқа белгілі болды. Ол парламентте сөйлеген сөзінде қызынан бас тартты. Әкесінің оны қабылдамауынан туған депрессия 1961 жылы Ингридті Валькенберг психиатриялық ауруханасына түсуге мәжбүр етті. Джонкердің келесі өлеңдер жинағы "Түтін мен Охр" ("Rook en oker") 1963 жылы баспагерлердің кешігуінен кейін жарық көрді. Антология Оңтүстік Африканың көптеген жазушылары, ақындары мен сыншылары тарапынан мақталып, бірақ биліктегі партияның жақтастары салқын қабылдады. Осыдан кейін Ингрид Джонкер "Die Sestigers" тобының бірі ретінде танылды, оған Брейтен Брейтенбах, Андре Бринк, Адам Смолл және Барто Смит кірді. Олар биліктегі Ұлттық партияның экстремалды африканерлік ұлтшылдығына қарсы тұрды. "Rook en oker" Джонкерге 1000 фунт стерлингтік "Afrikaanse Pers Boekhandel" (Африкаанс баспасы кітап сатушылары) әдеби сыйлығын, сондай-ақ "Anglo American Corporation" корпорациясының стипендиясын әкелді. Бұл ақша оған Еуропаға саяхаттау арманын орындауға көмектесті, ол Англияға, Нидерландыға, Францияға, Испанияға және Португалияға барды. Ол Джек Коуптан бірге жүруін сұрады, бірақ ол бас тартты. Содан кейін Джонкер Андре Бринкті өзіне қосылуға шақырды. Ол келісіп, екеуі бірге Париж бен Барселонаға сапарлады. Сапар барысында Бринк әйелін тастамайтынына шешім беріп, Оңтүстік Африкаға қайтып келді. Джонкер сапарын қысқартып, Кейптаунға оралды. Ол қайтыс болғанға дейін жаңа өлеңдер жинағын жазуды бастаған. Осы өлеңдердің іріктемесі оның қайтысынан кейін "Кантельсон" ("Toppling Sun") жинағында жарияланды. Содан кейін ол қорқынышты оқиғаның куәсі болды: ақ солдаттар қара нәрестені атып өлтірді, ол анасының құшағында көз жұмды. Ол Дилан Томасқа сілтеме жасай отырып: "Бірінші өлімнен кейін басқаша болмайды" деп жазды. Ол "Нянгада солдаттар атып өлтірген бала" ("Die kind (wat doodgeskiet is deur soldate by Nyanga)") өлеңін жазды. Бұл – толық шындық!

Питер Вентер

Ингрид Йонкер өзінің болашақ күйеуі Питер Вентермен 1954 жылы Си-Пойнтте өткен богемалық кеште танысты. Ингридтен 15 жас үлкен Вентер Кейптаунда шетелдік туристерді Африка сафарилеріне апаратын компанияның сату жетекшісі болып жұмыс істеді. Вентер ағылшын тілінде де өлеңдер жазды және африкаанс ақыны Уис Криге мен Брейтен Брейтенбахтың жақын досы болды. Ибраһим Йонкер ақ көйлек киген қызын құрметпен алға басшылық етіп, 15 желтоқсанда Пит пен Ингрид Вентер Паарлдағы қауымдық шіркеуде үйленді. Олардың қызы Симона 1957 жылы 1 желтоқсанда, шамалы босану ауыртпалықтарымен дүниеге келді. Жұбайлар Йоханнесбургке көшіп кетті, бірақ үш жылдан кейін ажырасып қалды. Джонкер қызымен бірге Кейптаунға қайта оралды.

Басқа қатынастар

Сол кезеңде ол Джек Коуп пен Андре Бринк есімді екі жазушымен қарым-қатынаста болды.

Өлім

1965 жылдың 19 шілдесінде Ингрид Джонкер Кейптаундағы Үш якорь шығанағындағы жағажайға барып, теңізге еніп, суға батып, өз-өзіне қол жұмсады. Ингридтің қазасы туралы жаңалық оны білгендерді қатты қайғыға батырды, бірақ таң қалдырмады. Джек Коуп пен Уис Кригеден мәйітті анықтауды сұрады. Кейін Коуп күнделігіне: "Жаным, мен сені аямадым. Бар бір ғана түзетуге келмейтін кінә бар – сенімсіздік, батылдықтың жоғалуы, махаббаттан кемдік. Мен сені миллион рет жақсы көремін". Анна Джонкер кейіннен: "Мен Джекке сол күні таңертең келгенде, ол үстел басында, барлық басқа жазушылармен, достарымен қоршалған еді, және барлық жеккөрушілік оған қаратылған. Барлығы оны кінәлады", – деп еске алды. Андре Бринк сол кезде Преторияда болды және жаңалықты естігеннен кейін бірнеше сағатқа соқыр болып қалды. Марджори Уоллестің айтуынша, "Абрахам Джонкер Ингрид қайтыс болғанда аң аулауға кеткен. Оны соңынан табуға үлкерген соң, ол: «Мен үшін оны теңізге тастап жіберсе де болады», – деді". Дегенмен, Ингридтің араласқан ағасы Кус Йонкер мұның рас емес деп мәлімдейді. Кустың сөзіне қарағанда, "Әкем Ингридтің қазасын естігенде, жүрегі ауырған сөз айтқан. Бірақ сол кезде мен онымен бірге Шығыс Кейпке аң аулауға бардым және фермердің ұлы келіп, Ингридтің суға батып кеткенін хабарлады. Әкем қатты таңқалды. Ол бірден кетуіміз керек дегеннен басқа ештеңе айтпады. Сол кезде ол Ингридпен жақсы қарым-қатынаста болды. Ол жиі барып, оны Сент-Джеймс қаласында көретін". Лоренс ван дер Пост кейін Ингрид туралы: "Мен үшін оның өзін-өзі өлтіруі – африканерлік рухтың өзіне жасаған қастығы сияқты. Оны әкесі, халқы және жақыны қабылдамады, тіпті Уис өзінің сезімдеріне берілгендіктен де. Мен оның нәзік жанының қаупінен қатты қорқып, Джек Коупқа хат жазып, оны Еуропадан алып келуге және жол ақысын төлеуге ұсындым. Оны құтқара алатын жалғыз адам ол еді. Мүмкін, ол тырысқан шығар, менің білуім жоқ. Мен оған әділетсіз болуы мүмкін, ол бізге бәрімізге қажет, және кейбіреулеріміз Құдайға шүкіршілік етеміз, сүйіспеншілікке толы және түсінікті жүрек бізді қабылдайды". Марджори Уоллестің айтуынша, Лулу Джонкер өзінің күйеуінің достарына жақындап, егер Ингридтің өлеңдері дауыстап оқылса, тыйым салынғандар тұтқындалатынын айтты, өйткені бұл жерлеу рәсімін саяси жиынға айналдырады. Джек Коуп бақырып жылады және оны жерге түсірілген табытқа қарай ұстап тұруға тура келді. Джонкерлер отбасы кеткеннен кейін Ингридтің достары оның қабіріне гүлдер тастады. Коуп Клифтонның жоғары беткейінде жинаған жабайы зәйтүн гүлдерінен шоғыр жасап лақтырды. Андре Бринк жеке оқиғаға айналып, көпшілікке танымал болатынына сенгендіктен, жерлеу рәсіміне қатыспауды шешті. Діни жерлеу рәсімінен кейін, 1965 жылдың 25 шілдесінде Ингридтің достары оны дүниежүзілік түрде жерледі. Жүзден астам аза тұтқандардың алдында Уис Криге Ингридтің өлеңдері туралы сөйледі, ал Ян Раби оның кейбір өлеңдерін дауыстап оқыды. Бұл жолы Ингридтің әпкесі Анна да келді. Ривиерсондерендтегі жоғары мектептің мұғалімі Ян Ле Ру өзінің оқушыларын, Ингридтің поэзиясын жақсы көретін оқушыларын, жерлеу рәсіміне алып барғысы келді. Мектеп директоры мен жергілікті реформаторлардың пасторы оқушыларға қатысуға рұқсат бермеген соң, олар Ингрид Йонкер үшін жеке дұға қызметін өткізді, онда оның өлеңдері дауыстап оқылды. Қызының қазасынан кейін, Абрахам Джонкердің денсаулығы тез нашарлай бастады. 1965 жылдың қазан айында ол қызы Аннаны мұрасынан айырды, өйткені ол Ингридтің Андре Бринкке жазған хаттарын беруге бас тартты. Ол ішімдікті қатты іше бастады, бірақ дәрігерлер оны өлтіруі мүмкін деп ескерткен еді. Кейінірек Анна былай деп еске алды: "Оған ішімдік ішуге тыйым салынған, және ол арақ ішкенде, ішімдікті мүлдем татып көрмеген. Ингрид қайтыс болғаннан кейін ол тозаққа түсіп кетті. Ол тозаққа түсіп кетті. Рождество күні оның аяғында тромбоз болды, Лулу оны көруге рұқсат бермеді, сенесіз бе?! Бірақ кейін бір медбике маған Абрахамның: «Ингрид! Ингрид!» – деп айқайлағанын айтты. Ол қыздың есімін қайта-қайта айтуға тырысты. Сонда Лулу бірдеңе айтты да, әкем оны қатты ұрып, бөлмеден ұшып өтті!" 1966 жылдың 10 қаңтарында, қызының өз-өзіне қол жұмсауынан алты ай өткен соң, аорта аневризмасынан қайтыс болды.

Авторлық құқық және қағаздар

Джонкердің қайтысынан кейін авторлық құқықтар мен оның әдеби мұрасының және қолжазбаларының басқару құқығы сот төрешісі Джек Коупқа берілді. Ол Ингрид Йонкер қорына негіз салды. Ол 1991 жылы қайтыс болғанға дейін Қордың мүшесі болып қалды. Джонкердің қызы Симона Вентер – бенефициары. Авторлық құқық әлі де Қорда сақталуда. Джонкердің әдеби қолжазбалары Грэмстаундағы Ұлттық ағылшын әдебиеті мұражайына (NELM) жіберілді. Оның қарындасы Анна Йонкер оларды қарындасы туралы өмірбаян жазу мақсатымен уақытша алды. 2005 жылдың қарашасы.

Әдеби мұрасы

Джонкердің поэзиясы африкаанс тілінен ағылшын, неміс, француз, голланд, поляк, хинди және зулу тілдеріне аударылған. Ол "Жүрегімнен кейінгі ұл" ("Seun na my Hart") атты бір актілік пьеса жазды, ол мүгедек ұлы туралы ананың армандары туралы айтады. Джонкер сонымен қатар бірнеше әңгімелер жазды. 1965 жылы жерленгеннен кейін оның естелігін сақтау үшін оның достары африкаанс немесе ағылшын поэзиясының ең жақсы дебюттік туындысы үшін Ингрид Йонкер сыйлығын құрды. Бұл жыл сайынғы сыйлық 10 000 рандтан және медальдан тұрады, және ол Dagbreek Uitgewers қолдауымен соңғы екі жылда тұңғыш өлеңдер жинағын жариялаған африкаанс немесе ағылшын ақынына кезекпен беріледі. 1994 жылғы 24 мамырда Оңтүстік Африканың демократиялық түрде сайланған бірінші Парламентінің ашылуында Нельсон Мандела Джонкердің апартеидті сынаған рөлін жоғары бағалады және оның өзін-өзі өлтіруі оны тыңдаудан бас тартқан ұлтқа қарсы наразылықтың бір түрі болғанын айтты. Мандела содан кейін Джонкердің "Ди Кинд (Нянгада сарбаздардың атып өлтірген баласы)" ("The child (who was shot dead by soldiers at Nyanga)") атты өлеңін ағылшын тілінде оқыды.

Танымал мәдениетте

2001 жылы Саскиа ван Шаик Голландия теледидары үшін Джонкер туралы деректі фильм түсірді: Korreltjie niks is my dood. 2002 жылы Райк Хаттингтің бір әйелдің қатысуымен сахналанатын интерактивті пьесасы, Opdrag: Ingrid Jonker ("Топсырма: Ингрид Джонкер"), Джена Сильерс ойнаған Грэмстаун ұлттық өнер фестивалінде қойылды. Пьеса Джонкердің өміріне қатысты сұрақтар мен пікірлерді, оның өлеңдерімен және басқа жазбаларымен өріліп, көрсетті. 2004 жылғы сәуірде Джонкерге Оңтүстік Африка үкіметі "әдебиетке қосқан зор үлесі және Оңтүстік Африкада адам құқықтары мен демократия үшін күреске берілгендігі" үшін Ихаманга орденін табыстады. 2007 жылы Оңтүстік Африкада Мозамбик туған Оңтүстік Африка кино және деректі фильмдердің режиссері Хелена Ногираның "Ингрид Джонкер, оның өмірі мен уақыты" атты деректі фильмі жарық көрді. Бұл фильм Джонкер туралы түсірілген ең толыққанды туынды деп есептеледі және Оңтүстік Африкада кинотеатрларда көрсетілген алғашқы әдеби деректі фильм болды. Оның көптеген өлеңдері жылдар бойы музыкаға қойылды, бұл Стефанс Гроведің сопрано мен фортепианоға арналған "Vyf liedere" ән циклынан (1981) басталып, Лаурика Раух, Аннели ван Ройен және Крис Шамелеон сияқты әртістер орындады. 2003 жылы африкаанс поп-тобы ddisselblom Джонкердің "Ontvlugting" өлеңіне негізделген, өте жақсы орындалған "Falkenburg" трегін қамтитын, сол аттас CD шығарды. 2005 жылы Крис Шамелеон (Оңтүстік Африкадағы Boo! тобының жетекші вокалисі ретінде танымал) "Ek Herhaal Jou" ("Мен сені қайталаймын") альбомын шығарды, ол Джонкердің музыкаға қойылған бірнеше өлеңдерінен тұрды. Альбомның шығуы Джонкердің қайтысының 40 жылдығымен сәйкес келді. Chameleon-ның әндеріне шабыттандырған Джонкердің өлеңдері: "Bitterbessie Dagbreek" ("Қызыл жиделі таң"), "Lied van die gebreekte Riete" ("Сынған қамыстың әні") және "Ontvlugting" ("Қашқындау"). Сондай-ақ, 2007 жылы Ингрид Джонкер туралы толық метражды фильм түсірілуде, оның жұмыс атауы "All that Breaks" болды. Йоханнесбургтегі Market Theatre-де жұмыс істеген Хелена Ногираның сценарийіне негізделген фильм Джонкер мен Сестигерлердің өміріндегі үш жылды көрсетеді, олар Кейптаундағы Клифтон ауданында ақын Уис Кригеге жиналды. Фильмді Дэвид Парфитт ("Shakespeare in Love"), Чарльз Мур ("Schindler's List") және Шан Мудли продюсерлік етті, ал режиссері Ногира болды. Фильмде сондай-ақ ирланд актері Лиам Каннингхэм Джек Коуп рөлінде және Ратгер Хауэр Абрахам Джонкер рөлінде ойнады. Африкаанс тілінде сөйлеп, жазған ақын туралы голланд туындысы болғанына қарамастан, "Black Butterflies" толығымен ағылшын тілінде түсірілді. 2011 жылы Оңтүстік Африка музыканты Крис Шамелеон Джонкердің "As Jy Weer Skryf" ("Егер сен қайтадан жазсаң") атты туындыларын жинаған альбом шығарды. 2012 жылы Никола Хаскинс Джонкердің өмірін баяндайтын би драмасының хореографиясын жасады, ол Грэмстаундағы Ұлттық өнер фестивалінде көрсетілді, содан кейін Претория университеті және басқа да орындарда қойылды. Кейптаунда Вудсток пен Нельсон Мандела бульварының үстінен өтетін Ингрид Джонкер көпірі бар.

Өмірбаян

Джонкердің өмірбаянын 2003 жылы Петровна Метельеркамп жазды, ол «Ингрид Джонкер – Ақынның өмірі туралы сурет» (Ingrid Jonker – Beeld van 'n digterslewe) кітабын жариялады. Бұл кітапта ақынның өміріне жаңа көзқарас ұсынылған, сондай-ақ махаббат хаттары (кейбіреулері жіберілмеген) және оның досы Бонни Дэвидцтің Джонкердің қайтыс болған түні туралы әлі жарияланбаған естелігі бар. Ингридтің қызы Симона бір реттік төлем алды. Осы өмірбаянның ағылшын тіліндегі жаңартылған нұсқасы 2012 жылы «Ингрид Джонкер – Ақынның өмірі» деген атпен жарық көрді. Суреттер мен басқа да ақпарат көбінесе 2000 жылы отбасының бір мүшесі Геррит Комрейге заңсыз сатылған «Ингридтер» жинағынан алынған, ол 2000 жылдан бері Португалияда сақтаулы тұр. Симона мұрасын Оңтүстік Африкаға қайтару үшін Комрейдің мұрагерлеріне үндеу жасады. Кейптаун қаласында ФАК және Vootrekker ескерткішінің бірлескен күшімен Ингрид Йонкер орталығы ашылады. Симона орталықтың кураторы болады.