Кіріспе

Айдағы кратер
Айдағы кратер

Птолемей – Айдың жақын жағының ортасына жақын орналасқан ежелгі айлық соққы кратері. Ол грек-римдік жазушы, математик, астроном, географ және астролог Клавдий Птолемейдің құрметіне аталған. Оның диаметрі шамамен 154 километрді құрайды.

Сипаттама

Оңтүстік-оңтүстік-батыста Птолемей кратері Альфонс кратерінің жиегімен қиыршықты, тегіс емес жер бедері арқылы жалғасады, және олар оңтүстікке қарай Арзахельмен айқын тізбек құрайды. Оңтүстік-шығысында Альбатегний, ал солтүстігінде кішкентай, бірақ анық көрінетін Гершель орналасқан. Птолемейдің ерекшеліктері Күннің бірінші және соңғы төрттен бір бөлігінде төмен бұрышта тұрғанда жақсы байқалады. Ай толығанда Күн тікелей жоғарыда болады, сондықтан кратердің контурларын ажырату қиындайды. Кратердің төменгі, тегіс емес сыртқы жиегі күшті тозыққан және көптеген кіші кратерлердің соққысына ұшыраған. Жиегі анық көпбұрышты пішінге ие, бірақ жалпы алғанда дөңгелек болып қалады. Жиектегі ең үлкен шыңы, Птолемей Гамма (γ) деп аталады, оның биіктігі 2,9 км және солтүстік-батыс жиегі бойында орналасқан. Кратерде орталық шыңы жоқ, лавамен толған едені бар және сәуле жүйесі де жоқ. Мұндай соққы орындары көбінесе марияларға ұқсас болғандықтан қабырғалы жазықтар деп жіктеледі. Птолемейдің сәл қараңғырақ едені лава бұрыннан бар кратерді жауып қойған жерлерде пайда болған бірнеше «көлеңке» кратерлерімен ерекшеленеді. Бұл жерлерде жиек болған жерде тек аз ғана көтеріліс қалды, және оларды күн сәулесінің төмен бұрыштарында болмаса анықтау қиын. Еден бетінде, әсіресе солтүстік-шығыс бөлігінде Аммониус сияқты көптеген кіші кратерлер де бар. Бұл кратердің екі жағында да Ай бетіндегі сызықты, тегіс емес жарықтар бар, олар аңғар сияқты нысандарды құрайды. Бұл нысандар шамамен бір-біріне параллель және Солтүстік-Солтүстік-Батысқа қарай Маре Имбриум бағытынан сәулеленеді.

Спутник кратерлері

Әдетте, бұл ерекшеліктер ай карталарында Птолемейге ең жақын кратер ортасының жағына әріп қою арқылы белгіленеді. PtolemaeusLatitudeLongitudeDiameterB7.9° S0.7° W17 кмC10.1° S3.3° W3 кмD8.2° S2.5° W4 кмE10.2° S4.5° W32 кмG7.1° S0.1° E7 кмH7.1° S5.4° W7 кмJ9.6° S5.4° W5 кмK8.2° S4.6° W8 кмL8.8° S4.0° W4 кмM9.4° S3.4° W3 кмO7.2° S3.6° W5 кмP11.4° S3.2° W4 кмR6.7° S1.2° W6 кмS10.5° S0.5° W4 кмT7.5° S0.0° E7 кмW9.1° S1.4° E4 кмX10.9° S0.3° E4 кмY9.3° S0.7° E6 км

IAU бұл кратердің атауын өзгертті. Птолемей А – Ammonius қараңыз.