Кіріспе

Отыруға арналған, көбінесе медитациямен байланысты жастық.

Зафу (座蒲) немесе путуан (蒲團) – дөңгелек жастық. Күнделікті қолданыстағы керек-жарақ болғанымен, ол ең көп зазен Дзен медитациясында қолданылуымен белгілі.

Атауы

Зафу американдық ағылшын тілінде "тігілген орын" деп аударылса да, жапон канжилерінің (座蒲) мағынасы басқаша. Za (座) сөзі "орын" дегенді білдіреді, ал fu (蒲) сөзі – қамыс (cattail, Typha spp.). Зафу – қамыс тұқымдарының ыдырап бара жатқан бас жағынан алынған, жұмсақ, қалың, құлпынай тәрізді талшықтармен толтырылған орындық. Жапон зафуы Қытайда пайда болған, онда мұндай медитация орындықтары бастапқыда қамыспен толтырылған. Забутон, зафутон және футон сөздері өте жақын байланысты. "Отырып медитациялау" немесе "отырып ойға шолу" деген мағына беретін зазен сөзі де осыған байланысты. Батыс елдерінде зафу – медитация үшін қолданылатын жастықша, ал забутон – зафудың үстіне қойылатын төсеніш.

Құрылыс

Типтік зафу диаметрі шамамен 36-46 сантиметр, ал көбінесе 12-15 сантиметр биіктікте болады, қапталған кезде. Қазіргі зафулар үш қалың матадан тігіледі, көбінесе қара түсті: жастықтың жоғарғы және төменгі жағы үшін екі бірдей дөңгелек бөлік және олардың арасына тігілген ұзын тікбұрыш. Олар әдетте капокпен (Тифаға ұқсас жұмсақ өсімдік талшығы) немесе қара бидай қабығымен толтырылады. Дзен буддизмін ұстанатындар медитация жасағанда зафуға отырады. Жапсырма жамбасты көтеріп, отырудың әртүрлі позаларын медитация жасаушы үшін тұрақтырақ етеді.

Зазенде қолдану

Зазенді практикалаудан бұрын және кейін, дзен тәлімгерлері зафуға, әріптес тәлімгерлерге және ұстазға гасшо иіліп құрмет көрсетеді. Көптеген практика орындарында медитация залында немесе зендода зафуды құрметпен қалай ұстауға болатынына қатысты белгілі бір ережелер бар. Забутон (座布団, ) – шамамен × өлшемдес тікбұрышты төсеніш, ол көбінесе зафу төсенішінің астына зазен кезінде ыңғайлылық пен қолдау үшін қолданылады. Сыртқы қапшағы әдетте берік матадан тігіледі және бір жағында сыдырық болады, осылайша оны оңай алып тастап жууға болады. Қапшақтың ішінде мақтадан жасалған қапталғы бөлік орналасқан.