Persicaria maculosa – Еуразияда және Солтүстік Америкада таралған жылдық өсімдік. Сипаттамасы, таралу аймағы, және инвазивті түр ретіндегі мәні туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Polygonaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдік түрі.
Species of flowering plant in the knotweed family Polygonaceae
Persicaria maculosa (синонимі Polygonum persicaria) – қара бидай тұқымдасына жататын бір жылдық өсімдік. Халық арасында «әйел саусағы», «дақты әйел саусағы», «Иса өсімдігі» және «қызыл сабақ» деп те аталады. Ол Еуразия құрлығында, Исландиядан бастап оңтүстікке қарай Португалияға және шығысқа қарай Жапонияға дейін кеңінен таралған. Сондай-ақ, Солтүстік Америкада енгізіліп келген және жауапсыз таралатын түр ретінде де кездеседі, алғаш рет 1843 жылы Ұлы көлдер аймағында байқалған және қазір континенттің көп бөлігіне тараған.
Persicaria maculosa (syn. Polygonum persicaria) is an annual plant in the buckwheat family, Polygonaceae. Common names include lady's thumb, spotted lady's thumb, Jesusplant, and redshank. It is widespread across Eurasia from Iceland south to Portugal and east to Japan. It is also present as an introduced and invasive species in North America, where it was first noted in the Great Lakes region in 1843 and has now spread through most of the continent.
Сипаттама
Persicaria maculosa – бір жылдық, тік өсетін, бірақ сәл иілгіш сабақты, буындары ісіңкі өсімдік. Жапырақтары кезектесіп орналасқан және дерлік сабақсыз. Жапырақ тілімдерінің ортасында көбінесе қоңыр немесе қара дақ болады, олар тар сопақша келген және жиектері бүтін. Әр жапырақтың негізінде ұзын түктермен жиектелген, сабақты қоршап тұратын, біріккен қаптамасы бар. Гүлшоғыры тығыз масақтан тұрады. Әр кішкентай қызғылт гүлдің гүл қабыршақтары төрт немесе бес бөліктен тұрады және негізінде біріккен. Алты аталық тостағанша, екі біріккен аналық тостағанша және екі мойынша бар. Жемісі – үш қырлы, жалтыраған қара ахений. Бұл өсімдік шілдеден қыркүйекке дейін қоңыржай Солтүстік жарты шарда гүлдейді.
Persicaria maculosa is an annual herb up to tall, with an erect, rather floppy stem with swollen joints. The leaves are alternate and almost stalkless. The leaf blades often have a brown or black spot in the centre and are narrowly ovate and have entire margins. Each leaf base has stipules which are fused into a stem enclosing sheath that is loose and fringed with long hairs at the upper end. The inflorescence is a dense spike. The perianth of each tiny pink flower consists of four or five lobes, fused near the base. There are six stamens, two fused carpels and two styles. The fruit is a shiny black, three edged achene. This plant flowers from July to September in the temperate Northern Hemisphere.
Таксономия
Бұл түрді алғаш рет 1753 жылы Карл Линней Polygonum persicaria деп сипаттаған. Осы себепті 1903 жылы Джон Кункель Смоллдың түрді Persicaria туысына ауыстыруы, гомонимия қағидасын қолданғандықтан, жарамсыз болып табылады. Олар жол бойында, өзен жағалауларында және егістіксіз жерлерде өседі. АҚШ-та бұл түр Пенсильвания смартвидіне өте ұқсас, бірақ қызыл шашақтың (redshank) окраясының жоғарғы жағында түк жиегі болады, ал Пенсильвания смартвидінде мұндай жиек жоқ. Бұл түр Жаңа Зеландия мен Австралияда да табылған.
The species was first described, as Polygonum persicaria, by Carl Linnaeus in 1753. For this reason the transfer of the species to Persicaria by John Kunkel Small in 1903, which used the tautonym, is invalid. growing along roadsides, riverbanks, and on fallow ground. In the United States, it is very similar to Pennsylvania smartweed, but redshank has a fringe of hairs at the top of the ochrea, something which Pennsylvania smartweed lacks. The species has also been found in New Zealand and Australia.
Экология
Британ аралдарында бұл өсімдік табиғи ортасы жоқ, арамшөп саналады және әрқашан адамның қызметімен байланысты болады. Ол ылғалды, әсіресе құнарлы және қышқыл, құмды-батпақты топырақтарды жақсы көреді. Әктелген топырақты ұнатпайды, сондықтан онымен күресу үшін әктеу қолданылады.
In the British Isles, this plant is a weed, without natural habitat, and always associated with human activity. It likes moist soils, particularly rich ones, and acid peaty loams. It does not like lime, and liming is cited as a means to fight it.
Өсіру және пайдалану
Persicaria maculosa құрамында персикарин және таниндер бар. Жас жапырақтарын жапырақты көкөніс ретінде пайдалануға болады.
Persicaria maculosa contains persicarin and tannins. The young leaves may be eaten as a leaf vegetable.