Кіріспе

Джордж Уэсли Беллоус (12 тамыз немесе 19 тамыз 1882 - 8 қаңтар 1925) – Нью-Йорк қаласындағы қалалық өмірді көркем бейнелеуімен әйгілі болған американдық реалист суретші. Колумб өнер мұражайының мәлімдемесінше, ол "өз буынының ең танымал американдық суретшісі" атанды.

Жастық шақ

Джордж Уэсли Беллоус Огайо штатының Колумбус қаласында туып өскен. Ол Джордж Беллоус пен Анна Вильгельмина Смит Беллоустың жалғыз баласы болды (оның өзінен 18 жас үлкен Лаура есімді қарындасы болған). Ол ата-анасының некесіне төрт жыл өткен соң, әкесі елуге, анасы қырыққа толғанда дүниеге келді. Оның анасы Лонг-Айлендтегі Саг-Харбор қаласындағы кит аулау капитанының қызы болды, ал оның отбасы жазда демалу үшін сол жерге қайтатын. Ол балабақшаға барғанға дейін сурет салуды бастады, ал бастауыш мектеп мұғалімдері одан Алғыс айту және Рождество мерекелерінде сынып тақтасын безендіруді жиі сұрады. Ол студент кезінде коммерциялық иллюстратор болып жұмыс істеді және өмірінің соңына дейін журналдардан тапсырыстар қабылдап тұрды. Спорт және коммерциялық өнердегі мүмкіндіктерге қарамастан, Беллоус суретші ретінде жетістікке жеткісі келді, бірақ ата-анасы оны қолдамады. Ол 1904 жылы Огайо штатынан бітіруге азық қалғанда Нью-Йоркке көшіп, өнерді оқуға түсті.

Нью-Йорк

Беллоус алғаш рет 1908 жылы, ол және Анридің басқа да шәкірттері көбінесе қалалық пейзаждардан тұратын көрме ұйымдастырған кезде кеңінен танылды. Көптеген сыншылар осы суреттерді дөңгелектеп салынған деп санаса, басқалары оларды құптатарлықтай батыл, мұғалімінің жұмысынан асып түсетін қадам деп тапты. Беллоус 1909 жылы Нью-Йорктегі Суретшілер Лигасында (Art Students League) сабақ берді, бірақ ол суретші мамандығымен айналысуға көбірек құштарлық танытты. Оның даңқы басқа да ұлттық деңгейдегі танымал көрмелерге қатысқанда арта түсті. Беллоустың Нью-Йорк қаласын бейнелейтін суреттері жұмысшы табының қарапайым өмірі мен қауқасын, сондай-ақ жоғарғы топты сатиралық тұрғыдан көрсетті. 1907 жылдан 1915 жылға дейін ол қар жауған Нью-Йорк қаласын бейнелейтін суреттер сериясын жасады. Осы суреттерде Беллоус жарық пен түстің сезімін және визуалды текстураны дамытты, көк және ақ қардың кеңдігі мен қала құрылыстарының кедір-бұдыр, лас беттері арасындағы күрт контрастты көрсетті, сондай-ақ таза қардың кедергісін жоюға тырысқан, сондай ақ кедір-бұдыр және лас адамдардың эстетикалық ирониялық бейнесін жасады. Дегенмен, Беллоустың әуесқой бокс кездесулерін бейнелейтін суреттер сериясы оның өнер тарихына сіңірген ең маңызды үлесі деп есептеледі.

Кейінгі өмірі

Беллоустың кейінгі майлы суреттері негізінен отбасылық өмірге, әйелі мен қыздарына арналғандықтан, суреттерде түс пен композицияға қатысты бағдарламалық және теориялық көзқарас күшейді, бұл ерте туындыларының еркін, күшті стилінен ерекшеленді. Теңіз – Беллоустың басты тақырыбы болды, өмірі бойы оның 250-ден астам көрінісін суреттеді. 1917 жылғы «Балықшы» картинасы, Кармельге (Калифорния) сапары кезінде салған және осы тақырыбына арналған маңызды туындысы, Америка өнерінің Амон Картер мұражайының қорында сақталады. Сурет салумен қатар, Беллоус литография өнеріне де үлкен үлес қосты, осы өнер түрін АҚШ-та кеңінен танымал етуге көмектесті. 1916 жылы студиясында литографиялық станок орнатты, ал 1921 мен 1924 жылдар аралығында бас баспагер Болтон Браунмен бірлесіп 100-ден астам сурет жасады. Амон Картер американдық өнер мұражайы Беллоустың литографияларының ең ірі коллекцияларының біріне ие, ол 1985 жылы суретшінің мұрагерлерінен алынған 220 гравюрадан тұрады. Оның литографияларының үлкен коллекциялары Бостон қоғамдық кітапханасында және Кливленд өнер мұражайында да бар. Беллоус 1925 жылдың 8 қаңтарында Нью-Йоркте перитониттен қайтыс болды. Ол әйелі Эмма Стори Беллоустың (1910 жылы үйленген) және қыздары Энн мен Джиннің артында қалды. Беллоус Бруклиндегі Грин-Вуд зиратында жерленген. «Американың бірінші қатарлы суретшілерінің арасында Беллоустың мансабы ең трагикалық түрде қысқарған», – деп жазды Джойс Кэрол Оутс, ол «өз заманының ең танымал американдық суретшісі болды». Джордж Беллоустың суреттері мен гравюралары көптеген ірі және аймақтық американдық өнер мұражайларының коллекцияларында сақталады, олардың ішінде Техастың Бомонт қаласындағы Оңтүстік-Шығыс Техас өнер мұражайы, Вашингтондағы Ұлттық өнер галереясы, Рочестер университетінің мемориалдық өнер галереясы, Нью-Йорктегі Уитни және қазіргі заманғы өнер мұражайы, Гленс-Фоллстағы Хайд коллекциясы бар. Беллоустың туған қаласындағы Колумб өнер мұражайында оның портреттері мен Нью-Йорк көшелерінен алынған көріністердің мол коллекциясы бар. Ақ үй 2007 жылы оның 1919 жылғы «Үш бала» картинасын сатып алып, қазір оны Жасыл бөлмеде көрсетеді. Уитнидің Америка өнер мұражайы американдық суретшілер сериясының бір бөлігі ретінде Джордж Уильям Эггерстің Беллоустың өмірбаянын жариялады. 1992 жылы оның өнеріне арналған кең ауқымды көрме ұйымдастырылды (көрме Лос-Анджелес округінің өнер мұражайымен бірлесіп өткізілді). 1999 жылдың желтоқсан айында 1910 жылы салынған «Поло ойыны» картинасы миллиардер Билл Гейтске 27,5 миллион долларға сатылды. 2008 жылдың қарашасында Беллоустың 1912 жылғы «Доктардағы адамдар» картинасы, Бруклин доктерін бейнелейтін және Манхэттеннің аспан сызығын көрсететін картина, Нью-Йорктегі Кристи аукционында сатылатын болды. Ол аукционда сатылған американдық картиналардың арасында рекордтық бағаға – 25-35 миллион долларға сатылуы күтілді. Алайда, картинаны сату Рэндольф колледжінде дау тудырды, өйткені 1920 жылы оны сатып алу үшін 2500 доллар жинаған студенттер мен жергілікті тұрғындар Майер өнер мұражайына сатып алған алғашқы шедевр болды. Бірқатар сот процестері мен өнер нарығының құлдырауына байланысты картина 2014 жылға дейін сатылмады, ол Лондонның Британдық Ұлттық галереясы сатып алған алғашқы ірі американдық картина болды. 2001 жылы Томас Френч Файн Арт Джордж Беллоус отбасылық трастының эксклюзивті өкілі аталды. Рэндольф колледжіне Вашингтондағы Ұлттық өнер галереясы 2012 жылғы көрмеге қосу үшін «Доктардағы адамдар» картинасын беруді сұрады. 2013 жылы Лондонның Корольдік академиясында Беллоустың ірі ретроспективасы өтті. «Доктардағы адамдар» қазір Лондондағы Ұлттық галереяда сақталады. 2021 жылдың қарашасында Колумб өнер мұражайы Джордж Беллоус орталығын ашып, оның өмірі мен шығармашылығына арналған көрмелер, басылымдар мен ғылыми зерттеулерді дамытуға ықпал етті. Беллоустың белгілі зерттеушісі, Кливленд өнер мұражайының Марк Коул оның өнеріндегі спорттық тақырыптарға ерекше назар аудара отырып, Беллоустың өмірі туралы лекция оқыды.