Кіріспе

Италиялық режиссер Джованни "Тинто" Брасс (26 наурыз 1933 жылы туған) – итальяндық кинорежиссер және сценарист. 1960-1970 жылдары ол әртүрлі жанрдағы көптеген сыншылардың жоғары бағалаған авангардтық фильмдерін түсірді. Бүгінде ол эротикалық жанрдағы кейінгі жұмыстарымен көбірек танымал, оның ішінде "Калигула", "Così fan tutte" (ағылшын тілінде "All Ladies Do It" деп шығарылған), "Паприка", "Монелла" ("Frivolous Lola") және "Трасгредире" фильмдері бар.

Авангардтық кино

1960 және 1970 жылдары Брасс үміткер экспериментатор және авангард режиссері саналды, ал оның тұңғыш фильмі «Who Works Is Lost» 1963 жылы Венеция кинофестивалінде көрсетілгеннен кейін өте жағымды пікірлер алды. 1964 жылы Умберто Эко оған Миландағы 13-ші Триеннале үшін визуалды тілмен тәжірибе жасау мақсатында екі қысқа фильм жасауды тапсырды – «Tempo Libero» және «Tempo Lavorativo». 1960 жылдар мен 1970 жылдардың басында Брасс көптеген жанрларда фильмдер түсірді, соның ішінде вестерн («Yankee») және криминал («Col cuore in gola»), олардың барлығында өте эксперименталды монтаж және камера стилі қолданылды. 1968 жылы Warner Bros. (Дереккөздің сенімділігі күмәнді: 2021 жылдың шілдесі) Брассқа «Апельсин механизмі» фильмін режиссерлік ету жұмысын ұсынды, бірақ кестедегі келіспеушіліктерге байланысты ол орындалмады. 1970 жылы түсірілген «Dropout» фильмі туралы мақалада оны «70-жылдардың Антониони» деп атады. Оның ерте кезеңі «анархистік және эксперименталды» деп сипатталады. «L'urlo» 1970 жылы Берлин кинофестивалінде бағытталды. Ванесса Редгрейв пен Франко Неро жұлдыздық құрамындағы «Отпуск» 1971 жылы Венеция кинофестивалінде үздік итальяндық фильмі үшін киносыншылар жүлдесін жеңіп алды. 1972 жылы Брасс 22-ші Берлин халықаралық кинофестивалінің төрешілер алқасының мүшесі болды.

Эротикалық кино

Салон Китти (1976) және Калигула (1979) фильмдерінен кейін оның фильмдерінің стилі біртіндеп эротикалық фильмдерге қарай өзгерді. Калигула бастапқыда билікке сатиралық фильм болуы тиіс еді, алайда продюсерлер Брасстың келісімінсіз фильмді толығымен өзгертті, қайта монтаждады, көптеген саяси және комедиялық сахналарды алып тастап, жыныстық мазмұнды көріністер түсіріп, оны порнографиялық драмаға айналдырды. Режиссер өзінің атын титрлерден алып тастауды талап етті және ол тек "Негізгі түсірілім" үшін көрсетілді. Бұған қарамастан, бұл фильм оның ең көп көрілген туындысы болып қала береді (және АҚШ-та шыққан ең табысты итальяндық фильм). Брасстың кейінгі кезеңіндегі тағы бір маңызды туындылары – "Кілт" (1983) және "Сенсо '45" (2002). Ол жетпіс жасқа дейін фильмдер түсіріп жүрді.

Стиль

Брасстың фильмдері ерте туындыларынан бастап импрессионистік стильді ұстанады – олар кең-салысты пейзаждарды емес, декорацияның бөліктерін, сондай-ақ екінші рөлдегі кейіпкерлер мен заттарды панорамалық және жақындату арқылы көрсетеді, осылайша көрермен оқиғаны тікелей қатысушы ретінде қалай көретінін имитациялайды. Бұл фильмдерге ерекше қарқындылық сыйлайды. Ол көбінесе теледидардағы көпкамералық түсіру әдісін қолданады, бір уақытта кем дегенде үш камера жұмыс істейді, әрқайсысы әртүрлі нысанға бағытталған. Оның фильмдерінде көптеген режиссерлік ерекшеліктер бар. «Салон Китти» фильмінен бастап, айналар декорация дизайнында маңызды рөл атқарады. Кейде ол тіпті сахнаны айнадағы көрініспен бастап, содан кейін айнада бейнеленген оқиғаға камераны бұрады, осылайша көрерменге бағдарсыздық сезімін ұялатады. Оның эротикалық фильмдері – әсіресе «Кілті», «Миранда» және «Барлық әйелдер солай жасайды» фильмдерінде әйелдердің кең жамбасы, кіндік аймағындағы және қолқап астындағы шашы жиі көрсетіледі. 1980-ші және 1990-шы жылдардың басындағы Брасстың фильмдері негізінен эротикалық жанрдағы белгілі әдеби туындылардың бейімделуі болды, атап айтқанда «Кілті» (La chiave), «Қонақ үй иесі» (Miranda), Марио Солдатидің «Капридан хаттар» романы (Capriccio), Марко Лодоли мен Сильвия Бренің «Снак Бар Будапешт» романы (эпоним), Фанни Хиллдің «Паприка» романы және Альберто Моравияның «Л'uomo che guarda» романы («Көруші»), ал 2002 жылғы «Сенсо '45» фильмі Лучино Висконти бұрын түсірген «Сенсо» фильмінің бейімделуі. Брасстың көптеген туындыларын тарихи драма деп санауға болады, олар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде (Берлин мен Асолодағы «Салон Китти» және «Сенсо '45»), соғыстан кейінгі Италияда («Миранда» және «Каприччо»), соғысқа дейінгі Италияда («Кілті») және 1950-ші жылдардағы Италияда («Паприка» және «Монелла») орын алады. Брасстың өзі де, әдетте, досы Осириде Певарелло үшін және өзі үшін эпизодтық рөлдерде түседі. Ол сондай-ақ 1999 жылы төрт томдық «Tinto Brass presenta Corti Circuiti Erotici» эротикалық қысқаметражды фильмдер жинағында жүргізуші ретінде де көрінді.

Жеке өмір

Брасстың лақап аты Тинторетто (кейіннен Тинто деп қысқартылды) оны атақты Горизия суретшісі, оның әкесі Италико Брасс берді. Ол Карла Циприаниге үйленген (1930 жылы туған, "Тинта" лақап атымен), 1957 жылдан оның 2006 жылы қайтыс болғанға дейін. Карла Гарри Бардың негізін қалаушы Джузеппе Циприанидің қызы болды, ол Венециядағы Торчелло аралында Локанда Циприани мейрамханасын басқарды және Брасстың фильмдерінде сценарийші ретінде де жұмыс істеді. Олардың Беатрис есімді қызы мен Бонифасио есімді ұлы болды. Әйелі қайтыс болғаннан кейін, Брасс адвокат Катерина Варзимен (1961 жылы туған) қарым-қатынас бастады, ол оның 2009 жылғы "Hotel Courbet" атты қысқаметражды фильмінде түсті. Олар 2017 жылы үйленді. 2010 жылдан бастап Брасс саяси тұрғыдан Италиялық радикалдармен байланысты. 2010 жылдың 18 сәуірінде ол бас миында қан құйылуды бастан өткерді.

Артқа қарап

2012 жылы Голливуд Reel тәуелсіз кинофестивалі Брасстың 1960-жылдардың басы мен 1970-жылдардағы фильмдеріне ретроспектива жасап, жаңа қалпына келтірілген нұсқаларын көрсетті. Қалпына келтіру жұмыстары Александр Тушинскийпен бірлесіп жүзеге асырылды, ол соңғы жылдары Брасстың 1960-1970-жылдардағы туындыларын зерттеп, «Тинто Брасстың ең білікті зерттеушісі» деп танылды.

Актерлік кинографиясы

Соңғы метро, суретші. Андреа Прандстраллер (1999)
Экзистенциалдық әлсіздер, суретші. Джузеппе Сирилло (2009)