Кіріспе

1972 жылғы жазғы Олимпиада ойындары, ресми түрде XX Олимпиада ойындары деп аталады, 1972 жылдың 26 тамызынан 11 қыркүйегіне дейін Батыс Германияның Мюнхен қаласында өтті. Барлығы 121 Ұлттық Олимпиада комитетінен (ҰОК) 7134 спортшы 23 спорт түрінен 195 жарысқа қатысты. Ерлер арасындағы жабық гандбол, каноэдегі слалом және каноэдегі есу алғаш рет Олимпиада бағдарламасына енді, ал садақ ату 52 жылдық үзілістен кейін қайтадан олимпиадалық ойындарға оралды. Ойындар Мюнхен трагедиясы деп белгілі болған оқиғаның салдарынан көлеңкеде қалды. 5 қыркүйекте «Қара қыркүйек» ұйымының сегіз палестиналық террорисі Олимпиада ауылына еніп, тоғыз израильдік спортшыны, жаттықтырушыны және шенеунікті пәтерлерінде кепілге алды. Кепілге алыну кезінде қарсылық көрсеткен екеуі дереу қаза болды, ал Олимпиада ауылындағы келесі тұрақсымалық шамамен 18 сағатқа созылды. 5 қыркүйек күні кешке террористер мен кепілге алынғандар тікұшақпен Фюрстенфельдбрук әскери әуежайына жеткізілді, бұл араб еліне бағытталған ұшаққа отыру үшін жасалған әрекет болды. Неміс билігі оларды сол жерде тұтқынға алуды жоспарлады, бірақ террористердің санын дұрыс бағаламады және жеткілікті күш-қуаты болмады. Сәтсіз құтқару операциясы кезінде барлық израильдік кепілге алынғандар қаза тапты. Төртәүі атып өлтірілді, ал кейін террористердің бірі тікұшақтың ішінде граната жарып, өртке ұшыратты. Қалған бесеуі тағы бір террористпен автоматтан атылып өлтірілді. 48 ҰОК-тан келген спортшылар медальдар жеңіп алды, ал 73 ҰОК медальдар кестесінде өкілдік етілмеді. КСРО жалпы медальдар саны (99-94) және алтын медальдар (50-33) бойынша АҚШ-тан озып шықты. Шығыс және Батыс Германия арасында да қызықты бәсеке болды. Гимнаст Карин Янцтың басшылығымен (екі алтын, екі күміс және бір қола медаль) Шығыс Германия (66 жалпы және 20 алтын медаль) Батыс Германияны (13 алтын және 40 жалпы медаль) жеңіп, жалпы медальдар саны бойынша үшінші орынға шықты. Шығыс Германия 1976 жылы АҚШ-қа жақындап, 1980 және 1988 жылдары медальдар саны бойынша екінші орынды иеленді. Америкалық жүзуші Марк Спиц жеті жарыста жеңіске жетіп, бір олимпиада ойындарында бір спортшының ең көп алтын медаль алған рекордын жаңартты. Ол КСРО құрамасының алтыншы рет Олимпиада чемпионы атануына көмектесті және тағы екі жеке алтын және бір күміс медаль жеңіп алды. Жапондық гимнаст Савао Като үш алтын және екі күміс медаль жеңіп алды, соның ішінде ерлер арасындағы жеке көпсайыс. Бұл Като үшін 1968 жылдан кейінгі екінші жеке көпсайыс титулы болды. Като 1976 жылы көпсайыста күміс медаль жеңіп алып, Олимпиада мансабындағы сегіз алтын, үш күміс және бір қола медальдар жиынтығын аяқтады. Фин жүгірушісі Лассе Вирен 5000 және 10000 метрлік қашықтықта жеңіске жетті. 10000 метрлік қашықтықтағы жарыс ол құлап, қайта тұрып, әлемдік рекордты жаңартқаннан кейін драматикалық аяқталды. Ол 1976 жылғы Олимпиада ойындарында да осы жетістігін қайталады.