Кіріспе
Адам қолының бас бармағынан екінші саусақ – орта және кіші саусақтардың арасында орналасқан төртінші саусақ. Көптеген мәдениеттерде неке сақиналарын тағумен байланысты болғандықтан, кейде "сақина саусағы" термині сол қолдың төртінші саусағын ғана білдіреді, бірақ барлық мәдениеттер осы саусақты сақина саусағы ретінде пайдаланбайды. Дәстүр бойынша, неке сақинасын әйел ғана тағар еді, бірақ соңғы кезде көптеген ерлер де неке сақинасын тағады. Кейбір мәдениеттерде жағдайы бар адамдар сақина саусағына жүз сақинасын тағу артықшылық саналады. Анатомияда сақина саусағы digitus medicinalis, төртінші саусақ digitus annularis, digitus quartus немесе digitus IV деп аталады. Латын тілінде anulus сөзі "сақина", digitus сөзі "саусақ", ал quartus сөзі "төртінші" деген мағынаны білдіреді.
The ring finger, third finger, fourth finger, leech finger, or annulary is the fourth digit of the human hand, located between the middle finger and the little finger. Sometimes the term ring finger only refers to the fourth digit of a left hand, so named for its traditional association with wedding rings in many societies, although not all use this digit as the ring finger. Traditionally, a wedding ring was worn only by the bride or wife, but in recent times more men also wear a wedding ring. It is also the custom in some societies to wear an engagement ring on the ring finger. In anatomy, the ring finger is called digitus medicinalis, the fourth digit, digitus annularis, digitus quartus, or digitus IV. In Latin, the word anulus means "ring", digitus means "digit", and quartus means "fourth".
Этимология
Төртінші саусақтың сақина саусағы ретінде таңдалуының шығу тегі нақты белгісіз. Ласло А. Мадьярдың сөзінше, көптеген тілдерде сақина саусағының атауы оның сиқырлы саусақ екендігіне қатысты ежелгі сенімді көрсетеді. Ол сиқырға немесе сақиналарға байланысты аталған, немесе атаусыз деп аталады (мысалы, ). Жапон тілінде ол (кусури юби, "дәрі саусағы") деп аталады, себебі дәстүрлі ұнтақ дәріні қабылдағанда оны жиі қолданған, ал басқа жағдайларда сирек қолданғандықтан, ең таза саусақ деп есептелген. Санскрит, фин және орыс тілдерінде сақина саусағы сәйкесінше "Анамика", "Ниметён" және "Безымянный" (bezymianny, "атауы жоқ") деп аталады. Араб және еврей тілдері сияқты семит тілдерінде сақина саусағы тиісінше бансур ("жеңіс" мағынасында) және кмитса ("бір жұдырық алу" мағынасында) деп аталады.
Тарих
Медициналық ғылым қан айналымы жүйесінің қалай жұмыс істейтінін анықтағанға дейін адамдар сол қолындағы төртінші саусақтың жүрекке тікелей тамырмен жалғасқан деп сенген. Осы қол мен жүрек байланысының нәтижесінде, олар осы тамырға латын тілінде «махаббат тамыры» деген мағына беретін vena amoris деген ат қойған. Осы атқа сүйене отырып, сол замандағы неке-қадақ әдептерінің сарапшылары неке сақинасын осы саусақта тағудың лайықты екенін жазған. Сол қолының төртінші саусағына сақина тағып, күйеу мен әйел бір-біріне деген мәңгілік сезімдерін көрсетеді. Ұлыбританияда бірінші және екінші дүниежүзілік соғысқа дейін неке сақинасын көбінесе әйелдер ғана таққан, ал соғыстан кейін еркек сарбаздар да әйелдерін еске алу үшін сақина тағуды бастады.
Батыс әдет-ғұрыптары
Батыс мәдениеттерінде дәстүрлі түрде төртінші саусақта, көбінесе "сақина саусағы" деп аталатын жерде, неке сақинасы тағылады. Бұл римдік anulus pronubis-тен пайда болған, онда ер адам әйеліне неке рәсімінде сақина сыйлаған. Неке сақинасын баталау және оны келіншектің саусағына салу 11 ғасырдан басталады. Орта ғасырлық Еуропадағы христиандық неке рәсімінде сақина сол қолдың бас бармағына, көрсеткіш, орта және сақина саусақтарына тізбектей салынатын. Содан кейін сақина сақина саусағында қалатын. Кейбір еуропалық елдерде сақинаны некеге тұру алдында сол қолға тағып, рәсім кезінде оң қолға ауыстырады. Мысалы, Шығыс православие шіркеуіндегі келіншек сақинаны сол қолына тағып, тойдан кейін оң қолына көшіреді. Англияда 1549 жылғы "Дұғалар кітабында" "сақина сол қолға салынуы керек" деп айтылған. 17-18 ғасырларда сақина рәсімнен кейін кез келген саусақта, тіпті бас бармақта да болуы мүмкін еді. Неке сақинасы әдетте бұрынғы Британ империясында, Батыс Еуропаның кейбір бөліктерінде, католик Мексикасының, Боливияның, Чилидің және Орталық және Шығыс Еуропаның кейбір бөліктерінде сол қолдың сақина саусағында тағылады. Бұларға Австралия, Ботсвана, Канада, Египет, Ирландия, Жаңа Зеландия, Оңтүстік Африка, Ұлыбритания және АҚШ, сондай-ақ Франция, Италия, Португалия, Швеция, Финляндия, Чехия, Словакия, Швейцария, Нидерланды (католик болса), Хорватия, Словения, Румыния, Каталония, Валенсия және Балеар аралдары кіреді. Испанияда сақина көбінесе оң қолға тағылады. Неке сақинасы кейбір православиелік және аз ғана католик еуропалық елдерде, кейбір протестанттық Батыс Еуропа және Орталық және Оңтүстік Американың католик елдерінде оң қолдың сақина саусағында тағылады. Шығыс Еуропадағы бұл елдерге Беларусь, Болгария, Грузия, Латвия, Литва, Солтүстік Македония, Ресей, Сербия және Украина кіреді. Орталық немесе Батыс Еуропадағы бұл елдерге Австрия, Бельгия, Дания, Германия, Грекия, Венгрия, Польша, Нидерланды (католик емес болса), Норвегия және Испания (каталон тілінде сөйлейтін аймақтардан басқа) жатады. Орталық және Оңтүстік Америкадағы бұл елдерге Колумбия, Куба, Перу және Венесуэла кіреді. Түркияда, Ливанда, Сирияда, Румынияда және Бразилияда сақинаны үйлену күніне дейін оң қолға тағып, содан кейін сол қолға ауыстырады. Батыс гитара музыкасында "I M A" - гитараның ішектерін тарту стилі, онда "I" - көрсеткіш саусақ, "M" - орта саусақ, ал "A" - сақина саусақты білдіреді. Бұл "саусақ стилінде" ойнаудың танымал түрі, мұнда "A" латын тілінен келген, онда anulus сөзі сақинаны білдіреді.
Таяу Шығыс, яһуди және азиялық әдет-ғұрыптар
Сингаль және тамил мәдениеттерінде күйеу жігіт оң қолына, ал қалыңдық сол қолының сақина саусағына үйлену сақинасын тағады. Мұндайды Сингала және тамил мәдениетінің әсері зор Шри-Ланка сияқты елдерде көруге болады. Үйлену сақинасы мұсылман дініндегі неке рәсімінің дәстүрлі бөлігі емес, және көптеген ислам елдерінде үйлену сақинасы тағылмайды. Егер ислам елінде үйлену сақинасы тағылса, оны сол қолға (мысалы, Ирандағыдай) немесе оң қол саусағына (мысалы, Иорданияда нике сақинасы үшін оң қол саусағы, ал үйлену үшін сол қол саусағы) тағу мүмкін. Үйлену сақинасынан өзгеше, нике немесе құдалықты білдіретін сақинаны мұсылман елдерінде, әсіресе Батыс және Азия елдерінде жиі қолданады. Мұндай сақиналарды ерлер де, әйелдер де оң немесе сол қолдың сақина саусағына тағуға болады. Дәстүрлі еврей неке рәсімінде үйлену сақинасы қалыңдықтың оң қолының көрсеткіш саусағына салынады, бірақ кейбір дәстүрлерде оны ортаңғы саусаққа немесе бас бармаққа да тағады, соңғы кезде осылай тағу жиі кездеседі. Бүгінде сақинаны рәсімнен кейін көбінесе сол қол сақина саусағына ауыстырады. Кейбір еврей күйеу жігіттері үйлену сақинасын тағуды қабылдаған, бірақ ортодоксалдық иудаизмде көптеген ер адамдар үйлену сақинасын тақпайды. Үнді некесінде сақина тағу дәстүрлі емес, бірақ қазіргі қоғамда, егер үйленбесе, құдалық сақинасын тағу әдетке айналып келеді. Сол қол діни амалдар үшін ыңғайсыз деп есептелсе де, сақина (ол үйлену сақинасы деп атаылмайды) сол қолға тағылады. Әдетте, ерлер сақинаны оң қолына, ал әйелдер сол қолына тағады.