Кіріспе

Франциядан тыс Корсика аралы, бәлкім, музыка жағынан көп дауысты хор дәстүрімен ең жақсы танымал. Осы жанрдың қайта жандануы 1970 жылдардағы Корсика ұлтшылдығының күшеюімен байланысты. Корсиканың әнұраны – "Dio vi Salvi Regina". Маусым айында Кальвиде Халықаралық джаз фестивалі, ал қыркүйек айында жыл сайынғы Rencontres de Chants Polyphoniques өтеді.

Билеу

Корсикада екі ежелгі би бар: қараколу, әйелдердің жерлеу биі, және мореска, мұсылмандар мен христиандардың арасындағы күресті бейнелейді. Бүгінде олар биленбейді. Квадрилья (квадриль) немесе скоттиска (шотланд) сияқты дәстүрлі билер соңғы жиырма жылда қайта жандануға ұшырады, Диана ди Л'альба және Допу Чена топтары музыкасын жазды, ал Tutti in Piazza және Ochju à Ochju бірлестіктері би кештерін ұйымдастырып, үйретеді. Гранитула, спираль тәрізді процессия, әлі де Ұлы жұма күні бауырластықтар тарапынан орындалады.

Монофоникалық ән

Ең көне дауыстық түрлерге voceri (sing. voceru) – өлгендерге арналған, әдетте әйелдер импровизациялайтын азартты жырлар; қарақшылардың азартты жырлары; жануарларға арналған азартты жырлар; жұбату әндері; сапарға шығу әндері; tribbiere (sing. tribbiera) немесе астық сапыру әндері; қашырлардың әндері; chjam' è rispondi («шақыру және жауап беру», импровизацияланған поэзиядағы сайыс); currente (мысалы, қонақтарды қарсы алу; оларға ерекше скрипкамен сүйемелдеу тән) және cuntrastu (жас жігіт пен әйел арасындағы әңгіме).

Полифониялық ән

Корсикадағы полифониялық әндер (pulifunie) а капелла орындалады және рухани немесе зайырлы болуы мүмкін. Әндер, мотеттер және жоқтау әндері (lamentu) – бұлардың біріншісінің мысалдары, ал nanna (жайлау әні) және paghjella – екіншісінің мысалдары. Дәстүрлі түрде 4-тен 6-ға дейін дауысты импровизациялық полифонияны тек ерлер ғана орындайды, бірақ voceru (тек әйелдер орындайды), cuntrastu (әдетте 2 дауысты) және nanne әйелдермен жиі орындалады. Полифониялық әншілердің бауырластықтары (cunfraternita) әлі де сақталған, олардың кейбіреулері 12 ғасырға дейін жетеді. Корсиканың қазіргі заманғы импровизациялық вокалды полифониясы 15 ғасырдан бастау алады. Ол ренессанс кезеңіндегі фальсобордон тәсілімен және генуэздік Trallalero дәстүрімен байланысты. Корсика полифониялық ән айту дәстүрі 1970 жылдары қайта жаңғырғанға дейін жойылуға жақын болды. Қазір ол Корсика ұлттық өзіндігінің маңызды бөлігі болып табылады және кейде автономия немесе тәуелсіздік үшін саяси күреске байланысты. Танымал заманауи топтардың қатарында I Chjami Aghjalesi, Palatini, A Filetta, Terra, Voce di Corsica, Alte Voce, Barbara Furtuna, Vaghjime, Cinqui So', толығымен әйелдерден құралған Donnisulana, Les Nouvelles Polyphonies Corses, Tavagna, Canta u Populu Corsu, I Muvrini және Ployphonies Corses Sarocchi бар. Балань аймағы Корсика музыкасының орталығына айналды, ол U Fiatu Muntese сияқты топтарды өндірді.

Әлемдік музыка нарығы

Корсикалық ұлттық әндермен және 1970-ші жылдардағы Корсиканың дәстүрлі музыкасының қайта жандануымен тығыз байланысты болған корсикалық полифониялық ән салудың бір стилі – паджхелла, бұрын тек аралдың ішкі аймақтарындағы ауылдарда ғана сақталған болатын. Паджхелла дәстүрлі түрде бассу, секунда және терца деп аталатын үш дауыстан тұрады, олар полифониялық мелодиялық желілерді жасайды және әдетте үш дауыстың кезең-кезеңмен кіруін және Пикардия үшіншісін жиі пайдаланады. 1980-ші жылдардың соңында, «әлемдік музыка» танымалдылығының артуына байланысты, әсіресе «Le Mystère des Voix Bulgares» альбомындағы болгар полифониялық хорының жетістігіне байланысты, Voce di Corsica сияқты корсикалық әртістер халықаралық нарық үшін музыка жаздыра бастады. Бұл нарыққа ұмтылу Корсика музыкасына елеулі әсер етті. Этномузыколог Каролина Бителл осы өзгерістердің кейбірін сипаттап, паджхелла жазбаларының көбірек полифониялық дыбыстан «дауыстардың жиынтығынан туындайтын әсерге басымдық беретін, көбірек гомофониялық дыбысқа» қарай өзгере бастағанын айтады. Бұл, паджхелланың алдыңғы үлгілерінен өзгеше, «жеке дауыстар мен мелодиялық желілер әлдеқайда анық ерекшеленеді және тәуелсіз түрде әрекет етеді». Сонымен қатар, жас әншілер музыка тұтынушылары «типикалық корсикалық» деп санайтын элементтерді, мысалы, мелизмді қолдануды артық көрсетуге бейім болуы мүмкін. Әлемдік музыка нарығымен байланыс нәтижесінде болған өзгерістерге қарамастан, Бителл Корсиканы «бір кезде бірегей және гүлденген музыкалық мәдениеттердің жоғалып кету қаупі бар дәуірде музыкалық жағынан сәттілікке жеткен мысалдардың бірі» деп санайды және ішінара коммерциялық жазбалардың арқасында «жергілікті музыка қабірден құтқарылып, ұлттық нышан ретінде өз орнын тапты» дейді. Дегенмен, корсикалық дәстүрлі музыка «әлемдік музыка» деген анықтамаға толыққанды сәйкес келмейді, себебі ол көбінесе Корсика аралында жазылады, Корсикадан тыс жерде табу және тыңдау қиын, және «дискотекаға лайықты» дыбыс жасауға ұмтылмайды. Корсикалық дәстүрлі музыка «халық музыкасы» деген анықтамаға да толық сәйкес келмейді, өйткені «дәстүрді білетін мамандар мен жергілікті халықтың көпшілігі» арасында нақты шекара жоқ, яғни корсикалық музыкалық дәстүр күнделікті өмірдің бір бөлігі болып қала береді.