Кіріспе

Брент өзені – Англияның Лондон қаласындағы өзен, Темза өзенінің саласы. 29 шақырымға жуық ұзындығы бар, Барнет ауданында басталып, көбінесе оңтүстік-батысқа қарай ағып, Брентфордта Темзаның тасқын су аймағына құяды. Американдық видеоблогер.

Гидронимия және этимология

705 жылы Лондон епискобының Breġuntford, қазіргі Брентфордта кездесу ұсынған хаты осы жердің және, ықтималда, өзеннің ең ерте жазбасы болып саналады. Бұл атаудың кельт тіліндегі *brigant сөзімен, яғни "биік" немесе "көтеріңкі" деген мағынамен байланысты болуы мүмкін, сондай-ақ Бригантия қасиетті құдайымен де байланысты болуы ықтимал.

Англия мұздықтарынан бұрынғы аймақ

ХХ ғасырдың басында Темза өзені Оксфордшир арқылы төмен ағып, Горинг Gap маңында Лондон бассейніне еніп, содан кейін солтүстік-шығысқа қарай жалғасқан. Бұл бағыт мұз басудан бұрын, Уотфордтан өтіп, Сент-Олбанс аңғарының бойымен созылған. Бұл гипотеза кейін көптеген зерттеулермен расталды. Сол "прото-Темза" өзені оңтүстіктен салалар алған. Осы салалардың кем дегенде бірі бүгінгі Сент-Олбанс аңғарының оңтүстік-шығысында орналасқан, тілімделген үстіртіден өтіп кеткен. Бұл үстіртід Буши-Хиттен Нортоуға дейін және одан әрі созылады. Көптеген жерлерде 150 метрден 130 метрге дейінгі биіктікте, шамамен 3 метрлік жұқа құм мен қиыршық тас қабатымен (Pebble Gravel немесе кейбір жерлерде Stanmore Gravel) жабылған. Бұл қиыршық тастың негізгі құрамы – тас болғанымен, 19 ғасырдың соңынан бері оның құрамында Уилд аймағындағы Төменгі Гринсэнд қабаттарынан шыққан шақырдың да бар екені белгілі. Бұл "бұл аймақта бұрын өзендер болғанын көрсетеді" деген болжам тудырды. Кейін С. В. Вулдридж бұл "оңтүстіктен келген, үлкен өзен" болған, ол осы шақырдың көп бөлігін Темза өзенінен солтүстікке қарай орналасқан аймақтарға жеткізгенін айтты. Вулдридж осы өзен үшін жасаған жоспардан оның Моль (немесе Вей) өзенінің ата-бабасы екені анық болды. 1994 жылы Д. Р. Бриджленд Харроу Уэльд Коммон (Буши-Хит маңында) орналасқан Pebble Gravel (немесе Stanmore Gravel) ата-баба Моль-Вей өзенімен шөгіндіргенін және бұл өзен Темза өзені солтүстік-батысқа қарай аққан кезде оның саласы болғанын ұсынды. Бұл шамамен екі миллион жыл бұрын болған болуы мүмкін. Ол сондай-ақ, Нортоу маңындағы, сәл төменгі биіктікте орналасқан ұқсас қиыршық тас та ата-баба Моль-Вей өзенімен шөгіндіргенін, бірақ кейінірек (шамамен 1,75 миллион жыл бұрын) болғанын болжады. Сол кезде Брент су жиналатын аймағындағы елдің топографиясы бүгінгі топографиядан мүлдем өзгеше болған, өйткені Pebble Gravel аңғардың түбінде шөгіндірген, ал бүгін ол аймақтағы ең биік жерді алып жатыр. Рельеф осылайша кері айналдырылды. Бірақ 1979 жылы П. Л. Гиббард Долис-Хилл шағылы деп аталатын жас шөгінділерді картаға түсірді және бұл шөгіндінің табылатын жерлердің бірінің атымен атады, олар да ата-баба Моль-Вей өзенімен шөгіндірген. (Бұл өзен кей жерлерде "прото Моль-Вей" деп те аталады.) Бұл шөгінділер бүгінгі Финчли ойысы деп аталатын жерде, сондай-ақ солтүстік-шығыста және оңтүстік-батыста орналасқан. Мысалы, Долис-Хилл шағылы Хендон мен Хорсенден төбесіндегі ойыстың оңтүстік-батысында, ал Southgate-тен Goff's Oak-қа дейінгі кең аймақтарда ойыстың солтүстік-шығысында кездеседі. Бүгін бұл шөгінділердің ең биік жері шамамен 100 метр биіктікте (мысалы, Muswell Hill) орналасқан. Демек, Финчли маңындағы прото-Моль-Вей аңғары, екі жағындағы биік жерлердің арасындағы төмен жатқан айманы (мысалы, Милл-Хилл мен Хэмпстед-Хит, екеуі де бүгін 120 метрден жоғары биіктікте) Долис-Хилл шағылының ең биік шөгінділері салынған кезде болған. Бұл шамамен бір миллион жыл бұрын болған болуы мүмкін. Осылайша, Долис-Хилл шағылын құрған прото-Моль-Вей өзені бүгінгі Брент өзеніне ұқсас бағытта, бірақ оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарама-қарсы бағытта ағып жатты. Брент су жиналатын аймағындағы осы аңғардың еңісі төмен болды – шамамен километрге 50 см-ден аспады.

Моле-Вей өзенінің прото-ағы

Қазіргі уақытта Брент су жиналатын алабының аумағында орналасқан, Англия мұздығына дейін Моле-Уэй өзеніне құйылатын сала өзендердің саны мен бағыты нақты белгісіз. Бірақ, басқа жерлерде осы мұздықтардың салдарынан қираған өзендердің кейбір салалары бүгінде өздерінің мұздыққа дейінгі аңғарларының бағытын сақтап келеді дегені белгілі. Мысалы, Леа өзенінің жоғарғы ағысындағы Мимрам және Сторт өзендері сияқты салалары осыған дәлел. Сондықтан, қазіргі Брент су жиналатын алабының аумағындағы Моле-Уэй өзенінің протосына құйылатын сала өзендердің желісінің кемінде бір бөлігі де осы мұздыққа төтеп берген болуы мүмкін деп болжауға болады. Осылайша, Моле-Уэй өзенінің өзі Англия мұздығы кезінде Брент өзенімен толығымен алмастырылса, және оның мұз шегімен жанасқан салаларының бір бөлігі бұрылып кеткенімен (төменде сипатталғандай), Брент салаларының бүгінгі желісінің басқа бөліктері Моле-Уэйді қоректендірген Англияға дейінгі сала өзендерінің желісін шамамен көрсетеді. Бұл, мысалы, Доллис Брук, Фолли Брук, Сильк Стрим және Уэльдстон Бруктың жоғарғы бөліктеріне қатысты болуы мүмкін. Мысалы, Барнет қақпасынан Барнет ойын алаңдарына қарай батыс-шығыс бағытында ағатын Доллис Бруктың ең жоғарғы бөлігі, Англия мұздығына дейін шығысқа қарай ағынғанын (кейін оңтүстікке бұрылған, себебі келесі бөлімде түсіндіріледі), бүгінгі шамамен 90 метрлік биіктікте, Шығыс Барнет маңындағы Пимм Бруктың алғашқы саласына қосылған болуы мүмкін. Бұл алғашқы брук солтүстік-шығысқа қарай ағып, Нью-Саутгейт аймағындағы Моле-Уэй протосына қосылған болуы мүмкін.

Англия мұздықтары

XIX ғасырдан бері белгілі болғандай, Англияның солтүстігінен Лондонның солтүстігіне дейін мұз қабаттары түсіп, көп мөлшерде балшық және басқа да мұздық шөгінділерін қалдырған. Бұл мұздың жылжуы кейіннен Англиялық мұзжағуы деп аталды. Осыдан шамамен 450 000 жыл бұрын Уэрге дейін оңтүстікке жеткеннен кейін, осы мұз қабатының тілімдері екі аңғарға қарай созылды – оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай бағытталған прото-Темза (сол кезде Сент-Олбанс аңғарының бойымен ағып, мұз тілімшесі Уотфордқа дейін жеткен) және прото-Моль-Вей (басқа тілімшесі Финчлиге дейін жеткен). XX ғасырдың басында Темза өзенінің қазіргі оңтүстік бағытына Сент-Олбанс аңғары арқылы Уотфордқа дейін мұздың жылжуы салдарынан бұрылғаны болжалды. Жоғарыда айтылғандай, прото-Моль-Вей өзені прото-Темзаның саласы болды. Ол Уэльдтен солтүстікке қарай ағып, кейін қазіргі Брент су жиналатын аймағынан өтті (бірақ бүгінгі Брент өзенінің ағысына кері бағытта). Прото-Темза аңғарына қарай Уотфордқа мұз тілімшесі жылжығанда, өзеннің жолы кесіліп, суы жылжып келе жатқан мұздың алдында көл құрап, деңгейі көтерілді. Көлдегі су солтүстік-шығыста прото-Моль-Вей бассейнімен салыстырылатын төмен жатқан жерлерге дейін көтерілді, онда су осы бассейнге ағып кетуі мүмкін болды. Мұндай екі нүкте Карпендерс-парк және Уксбридж болды. Су прото-Моль-Вей бассейніне көп мөлшерде және күшпен ағып кірді (осылайша, Уксбридждегі ағып кету нәтижесінде Темза өзені сол бағыт арқылы толығымен жаңа арна құрды). Осы ағып кету нәтижесінде Лондонның балшық алабының көп бөлігі қалыптасты, ол бүгінде Брент өзені бассейнінің солтүстік-батыс бөлігін құрайды. Атап айтқанда, бұл Англиялық мұзжағуынан бұрын осы аймақта болған Доллис Хилл шағылының көп бөлігін алып тастаған болуы мүмкін. Сонымен қатар, мұз тілімшесінің оңтүстік-батысқа қарай прото-Моль-Вей аңғары арқылы Финчлиге қарай жылжуы нәтижесінде алдында көл пайда болды, ол прото-Моль-Вей өзенінің ағысын тосқан. Бұл прото-Моль-Вей аңғарындағы көлдің тартылуына әкеп соқты, нәтижесінде көлдегі бұрынғы аралдар Брент өзені бассейнінің солтүстік-батыс бөлігіндегі Лондон балшық алабында оқшауланған төбелер ретінде қалды.

Брент өзенінің пайда болуы

Аймақтың геологиялық картасында көрсетілгендей, Долис Брук өзенінің көп бөлігінде Барнет ойын алаңдары мен Хенли бұрышы арасындағы солтүстік-оңтүстік бағытты ұстанады және Финчлиге дейін созылған мұздық жапырақтың батыс шегіне жақын орналасқан. Сол сияқты, Маттон Брук өзені шығыс-батыс бағытты ұстанады, ол мұздық жапырақтың оңтүстік шегіне жақын. Бұл себебі, Моль-Вей өзені аңғарындағы мұздық жапырағы сол аңғарға көтерілген кезде, жоғарыдан өзенге қарай ағып келген шағын өзендерді батыс және оңтүстік жақтан бөгеп тастады. Атап айтқанда, ол шығысқа қарай ағып келген Долис Брук өзенін мұз жапырағының батыс жиегі бойымен оңтүстікке бұруға мәжбүр етті (сондай-ақ Фолли Брук үшін де осы жағдай орын алды). Сондай-ақ, Highgate және Hampstead-тен төмен ағып келген солтүстікке қарайғы су ағындары мұз жапырағының оңтүстік жиегі бойымен батысқа бұрылды (осылайша Маттон Брук өзені пайда болды). Жақын маңдағы мұздың еріген суларымен қоректенген бұл өзендер жаңа арналары бойынша тез төмендеді. Кейіннен, мұз шегінген кезде, мұздың бұрын болған орнында қалыңдығы айтарлықтай мұздық шөгінділері қалды. (Мысалы, Финчли ойысының аймағында мұздық шөгінділерінің қалыңдығы бүгінде 18 метрге жетеді. Жаңа бағытталған Темза өзені Моль-Вей аңғарының түбін кесіп өтеді. Өте қуатты өзен болғандықтан, ол сол аңғардың түбінен де төменге қарай ойылып, белгілі бір деңгейде түсіп кетті. Финчли мұздық көлінен шыққан су Темзаға құйылып, осы өзен арқылы алысқа тасылды. Жоғарыда айтылғандай, көл осылайша құрғап қалды. Содан кейін Темзадан бастау алған шағын өзен, шамамен Хангер-Лейн аймағынан бұрылып, солтүстік-шығыс бағытта бұрынғы Моль-Вей аңғарының түбімен (сол кезде оның жазық беті мұз жапырағының алдыңғы бөлігінен ағып келген еріген судың әкелген мұздық материалдарымен жабылған болуы керек) ағып өтті. Бұл өзен, тез арада Хенли бұрышындағы мұздық жиегіне жетіп, Брент өзенінің бастамасы болды. Долис Брук және Маттон Брук өзендері осы жаңа өзенге құйды. Жаңа өзеннің оң жағалауына Моль-Вей өзенінің бұрынғы салалары қосылды, атап айтқанда Велдстоун бұлағы және Жібек ағысы. Мұз жапырағы еріген кезде, Брент өзенінің бастамасы еріген мұздың және мұз жапырағы қалдырған мұздық-ағындық материалдармен ауыр жүктелді. Брент өзені Темзаға құятын Хангер-Лейн маңында осы материалдың көп мөлшерін шөгіндірген көрінеді. Осының нәтижесінде, ол қазіргі бағытына, сәл солтүстікке қарай жылжып, Темзамен қосылған жері батысқа қарай, Гринфорд аймағына қарай жылжуға мәжбүр болды. Осылайша, Англия кезеңінің соңында Брент суайдыны бассейніндегі қазіргі су желісі негізінен қалыптасты. Бірақ сол кездегі өзендер мен арықтар қазіргі биіктікке қарағанда жоғары деңгейде ағып жатқан. Орташа есеппен, бұл шамамен 20-30 метрге биік болуы мүмкін.

Англиядан кейінгі ландшафты эволюциясы

Англия кезеңінен кейінгі 400 000 жыл ішінде өзендер мен ағыстар төменде жатқан қабаттарға тереңірек ойылып енді. Бұл эрозия көбінесе «судың көп мөлшерде ағып, суық климат жағдайында» – өзен ағысы артып, өсімдік жамылғысы сиреген кезде жүрді. Атап айтқанда, Хангер Лэйн маңында бүгінгі күні 70 метрлік биіктікте орналасқан және өз арнасын өзгерткен Темза өзені, Англия кезеңінің соңында шамамен 60 метрге дейін төмендеген болуы мүмкін, ал қазір Кьюде 10 метрлік биіктікте. Осылайша, Англия кезеңінен бері шамамен 50 метрге төмендеу арқылы Темза, Брент су жиналатын алабындағы өзендер мен ағыстардың базалық деңгейін төмендетті, және олар да кейбір жерлерде айқын төмендеді, тіпті олар Темзадан әлдеқайда кішкентай болғандықтан эрозиялық күштері аз болса да. Мысалы, Доллис Брук пен Маттон Бруктың қосылатын жері бүгінде 50 метрден аспайтын биіктікте орналасқан. Англия мұз басудан бұрын осы жер арқылы ағып өткен Моль-Вей өзені 68 метрлік биіктікте болған. Доллис Бруктың кейбір бөліктері салыстырмалы түрде тік, мысалы, Вудсайд Паркі маңында, жер Финчли Жолында 90 метрлік биіктіктен өзенге дейін шамамен бір километр қашықтықта 60 метрден төмен түседі. Бұл беткейдің көп бөлігі Англия кезеңінен бері жүрген өзендік ойылудың нәтижесі болуы мүмкін. Англиядан кейінгі ойылу кезінде Темза осы аймақта оңтүстікке қарай жылжыды. Бұл процесте өзен террасаларындағы (көбінесе құм мен қиыршық тас) шөгінділердің жасы мен биіктігі төмендеді. Темза мен Бренттың қосылатын жері де оңтүстікке жылжыды, Брент өзені Гринфордтан Ханвеллге, содан кейін Брентфордқа дейін өзен арнасын бес километрден астамға ұзартты. Брент оңтүстікке жылжығанда, Темзамен шөгіндірілген өзен террасаларын кесіп өтті. Англиядан кейінгі кезеңде Брент өзенінің өзі кейбір жерлерде өзен террасаларының шөгінділерін қалдырды. Ескісі – Брент су қоймасының солтүстігінде 60 метрлік биіктікте орналасқан Бойн Хилл шөгіндісі. Жаңа шөгінділерге аңғардың түбіндегі және Брент су қоймасының төменгі жағындағы беткейлердегі Таплоу және Кемптон Парк шөгінділерінің үзіліссіз участалары кіреді. Брент өзеніне, Велдстоун бұлағына, Шілкі ағысына және Доллис бұлағына тікелей жақын орналасқан жусандықтардың жұқа жолақтары геологиялық тарихтың өте жақын кезеңдерінде шөгіндірген. Олар осы су арналарының барлық ұзындығына дейін созылады. Соңғы 400 000 жылдың ұзақ, суық кезеңдерінде, арктикалық климат пен өсімдіктердің жетіспеушілігі болғанда, «мұзжанамалық солифлюкция ауданда эрозияның ең күшті факторы болды – көктемде қар еріген кезде мұздан ыдыраған материалдың қалдықтарынан тұнба пайда болып, біртіндеп төменге қарай ағып кетті». Бұл процесс Брент су жиналатын алабының көп бөлігінде, әсіресе алаптың солтүстік-батыс бөлігіндегі Лондон сазды алабында, мысалы, Кентон ауданында жер бетінің төмендеуіне әкелді. Бұл сондай-ақ осы сектордағы оқшауланған төбелердің оқшаулануын күшейтіп, олардың көлемінің азаюына әкелді. Бұл Horsenden Hill-дің қазіргі көрінісімен екі жағынан да көрсетілген, оның кішкентай Dollis Hill шағыл шапқышы ең жақын көршісі Уэмблиден (Linden Avenue) үш километрдей қашықтықта орналасқан. Жел эрозиясы да маңызды фактор болды, әсіресе соңғы суық кезеңдерде (соңғы Девенс кезеңінде). Желмен соққан шөгінділер «кірпіш топырағының» (немесе «Лэнгли сілтісінің») шөгінділерінің бір бөлігін құрайды, олар Темза террасаларының бөліктерін жабады.

Римге дейінгі - Норман тарихы

Сол үшін бұл ландшафтқа енгізілген өзгерістер соншалықты кеңейді, мұз келгенге дейін адамның болғанына куәлік қалған аз ғана іздер де су арқылы тасымалданғанын көрсетеді және ешқандай жергілікті ерекшеліктерді ашпайды. Сол сияқты, римдіктер келгеннен бергі кездегі кейінгі қоныстану іздері, тіпті Брент өзенінің бастапқы жағалауларында жатса да, ғасырлар бойы шөгінділердің астында қалған. Брент өзеніндегі римге дейінгі ең маңызды қоныс Брентфордта болған. Бұл қола дәуіріне жататын орын, римдіктердің Ұлыбританияны жаулағанға дейін, демек, Лондоның іргесі қаланғанға дейін пайда болған. Брентфордтың «Ескі Англия» деп аталатын аймағында және оның төңірегінде көптеген римге дейінгі заттар қазылып алынды. Заттардың сапасы мен саны Брентфордтың римге дейінгі тайпалардың жиналатын орны болғанын көрсетеді. Шамамен б.з.д. 100-50 жылдарға жататын темір дәуірінен табылған белгілі бір зат – Брентфорд мүйіз жабыны, бұл жергілікті антиквар Томас Лейтонның коллекциясының бөлігі болған салтанатты көлік құралының бөлігі, қазір Лондоның мұражайында сақталады. Брентфорд пен Ханвеллде Брент өзенінің жағасында римдік заттардың да табылуы, сауда жолының рим және римнен кейінгі дәуірдегі алғашқы ауылдармен сауда жасау үшін өзенді пайдаланғанын көрсетеді. Бірақ Брент өзенін шекара деп санауға бола ма? Оның жерді бөлу қабілеті соншалықты ерекше болғандықтан, осы сипаттамалы атау берілгеніне лайық па? 705 жылғы Брент өзені аңғары бүгінгідей болмаған. Қазіргі кездегі тереңдету жұмыстарына дейін өзені кеңірек және жас болған. Оның бөгеттерін, Брент су қоймасын және Гранд Юнион каналын (және оның Брент суларының көп бөлігін алатын Паддингтон тармағын) салғанға дейін өзен бүгінгіден жиі суға толып тұрған. Сондықтан аллювиалды аңғардың түбі батпақ болған. Google Earth-те батпақты сулы шалғынға айналдырған көптеген ескі су бұру каналдарының іздері әлі де көрінеді. Бұл батпақтардың шекарасында тікенді бұталар мен сабандар өседі. Жергілікті аймақпен, Миддлсекстің оңтүстік-батыс жазықтарымен байланыс орнатуға болады, англосаксондықтар құрған Элторн (қалқан ағашы, «h» әрпі элизиядан жоғалған Хелетхорннан) және Спелторн (сөйлеу/дискурс ағашы) жүздіктерін құрды. Ханвелл ауылы туралы ең алғашқы жазба 959 жылға жатады, ол кезде Альфвин (саксон) паломниктік сапарға ақша табу үшін жерін кепілге бергенде Ханвелл деп тіркелген. Бұл 10 ғасырда өзен жағалауындағы шағын ауыл болған. Тағы бір болжам бойынша, осы көне Ханвелл қауымының этимологиясының бірі – «Хан» сөзі саксон тілінде шекаралық тас, ал «құдық» сөзі саксон тілінде таза су немесе бұлақ. Приход шіркеуінің ректор коттеджінің бағында тоннаға жуық үлкен тас бар. Ірі жер иесі және тарихшы бұл тастың римдік жүздік жерлік бірлікке бөлінген қауымның іздерімен сәйкес келетінін айтты, бұл олар осы тасты дерек ретінде қолданғанын көрсетеді. Алайда, бұл гипотезаны тексеру үшін дала шекаралары мен жолдардың орналасуын статистикалық талдаудан өткізу қажет. Дегенмен, ескі Ordnance Survey карталарына көз жүгіргенде, және қоршаулар мен шекара жолдарының уақыт өте келе өзгеретінін ескергенде, олар римдік дала жүйесінің квинтариалды шектеріне жақын екені анық көрінеді, бұл жай ғана кездейсоқтықтан асып түседі. Ханвелл қауымы шығыс-батыс бағытында өте тар болған. 705 жылғы хат, Шығыс саксон мен Батыс саксон арасындағы дауды шешу үшін Брентфордта кездесуге шақырады; осы кезде Брент өзені ыңғайлы орта нүкте немесе шекара ретінде танылған. Кейінгі тарихи маңызды басқа да кездесулер осы жерде жазылған. Біраз артқа оралсақ, батыс саксонның Чилтернге дейін, соның ішінде солтүстік-батысқа қарайғы қоныстардың атауларын өзгертуінің этимологиялық дәлелдерін олардың көптеген жер атауының аяқталуында көруге болады. Орта ғасырларда малярия Ұлыбританияға жеткен: оңтүстікте жергілікті эндемиялық. Негізгі жағдайлар қойшылар арасында (құла ботақ жүнін қырқып) және Темза бойындағы балықшылар мен Ромни Марш, одан кейін төменгі Темзаның негізгі салалары бір уақыт бойы өздерінің жақын жағалауларында қоныстану үшін қолайсыз болып көрінуі мүмкін; көптеген саз және батпақ туралы аңыздар осы кезеңнен басталуы мүмкін. Өзеннің қиыршық тас төсегі берік болған жерлерде жүзу қауіпсіз болды. Мұндай fording орындары Брентфордтағы Римдік жол арқылы өту болды, ортағасырлық дәуірде көпір мәртебесіне көтерілді, ішінара көпірден өтетін яһудилерге салынатын шағын салықпен қаржыландырылды, Ханвеллдегі Жасыл жолақтар (бұл ескі мал бағыты екенін еске салады, «жасыл» сөзі малдың соңғы сапарында жайылуы мүмкін екенін білдіреді) және Уксбридж жолындағы Ханвелл көпірі. Өзен бойымен бірнеше ғана көтерілетін жер болғандықтан, бұл табиғи қорғаныс кедергісін ұсынды. Ханвеллдің бастапқы қауымы Бостон Манор мен Брентфордты қамтыды, ол өзеннен үш жарым мильге созылды, бірақ ені бір жетіден бір бөлігіне ғана жететін. Ол Norwood Green (батыс) және Ealing (әсіресе Gunnersbury еншісі) шіркеулерін бөліп тұрды. Солтүстік жағынан Greenford және Perivale өзенді пайдаланып шектесетін. Ханвеллдің ені Уксбридж жолының бойындағы шығыс-батыс бағытында 914,40 метрден аспайды. Өзеннің бағыты, батпақтарды кептіруге дейін, оңтүстік-шығыстың рим және римнен кейінгі тайпалары арасындағы табиғи шекараны құрады. Кейбір романдық дәуірдегі есептерде оның друидтермен немесе басқа көне діни құдайлармен байланысы туралы болжамдар бар, бұл жаңа саяхаттардағы оқырмандарды қызықтыру үшін ойлап тапқан нәрселерге жатады, емес, емес, нақты зерттеулерге. Бұл қаланың гербында да көрінеді, онда қалқанда стилденген өзен бейнеленген.

Ең ерте кездескен дерек

Брентфорд б.з.д. 54 жылы Юлий Цезарь мен жергілікті патша Кассивеллаун арасындағы шайқастың болған жері болуы мүмкін. 705 жылы Лондон епискобының Бреггундфордта (қазіргі Брентфорд) кездесуді ұсынған хаты осы жер мен өзен туралы ең алғашқы жазба болып табылады. Өзен Хэндондағы Риверсайд Драйвтегі Брентке қосылу үшін Темпл Фортуна арқылы ағып өтеді. Тағы бір ағысы – Клиттерхаус ағысы – Хэмпстед Хиттің батыс беткейіндегі екі жерде бастау алады. Бір шағын өзен Батыс Хиттегі Моттон тоғанына және Голдерс Хилл паркіндегі төменгі қаздық тоғанына су жеткізеді. Моттон тоғанының жағасында Тас дәуіріне жататын лагерь орны жатыр, оны 1970 жылдары Хендон және аудандық археологиялық қоғам қазып зерттеді. Тағы бір шағын өзен Голдерс Хилл паркіндегі жоғарғы қаздық тоғанына су құйып, төменгі қаздық тоғанындағы басқа тармақпен бірігеді. Голдерс Хилл паркінен өзен Дунстан жолымен шамамен қатар жүріп, жер астынан Childs Hill паркіне дейін ағып өтеді. Гранвилл жолындағы саябақтың оңтүстік шетінде бұрын ағынның таза суын пайдаланған кір жуу және балабақша шаруашылықтары болған, бірақ қазір олардың барлығы жойылды. Гранвилл жолынан өзен жер астынан ағып, Клиттерхаус ойын алаңында пайда болып, Брент Кросс сауда орталығында Брентке қосылады. Брент өзені A406 Солтүстік айналма жолымен қатар Брент паркі арқылы ағып өтеді, содан кейін солтүстік метро желісінің астынан Брент Кроссқа және Брент су қоймасына жетеді, онда оған тағы бір саласы – Жібек ағысы қосылады. Жібек ағысына бірнеше шағын өзендер қоректендіреді, олардың ішінде Жіітілген Емен бұлағы, Эджвар бұлағы және Дианс бұлағы бар.

Брент су қоймасынан Брентфордқа дейін

Осы жерден, әлі де Солтүстік айналма жолымен жақын ағып, өзен Стоунбридж Парк станциясынан өтеді, онда оған Садбери маңындағы Вейл шаруашылығынан бастау алатын Уэмбли (Роулендс) бұлағы қосылады. Өзен Гранд Юнион каналының Паддингтон тармағын алып жүретін су құбырының астынан ағып өтеді. Стоунбридж Паркінен өзен батысқа бұрылып, A40 Батыс даңғылының астынан, Лилбурн жаяу жолы арқылы Харлсдендегі Токингтон демалыс алаңына кіреді, содан кейін үш шақырымға созылған Брент өзені паркі арқылы Перивалға дейін ағады. Одан кейін ол Перивал паркі арқылы жергілікті жүгіру жолының жанынан және теміржол көпірінің астынан өтіп, Аргил жолымен қиылысып, қозғалыс шамдарында Перивал жолына шығады, онда ол Сент-Мэри де Виргин Перивалдегі жаяу және велосипед жолымен Питшенгер паркіне қосылады. 1960 жылдары су тасқынының қаупін азайту үшін, әсіресе Костонс Лейн бойындағы су тасқынынан қорғайтын қабырғасы бар болғандықтан, өзен тереңдетілді және бақылау бөгеті салынды. Бұрын Руисліп Роуд Ист жолы да көбінесе өтпейтін еді. Содан кейін өзен Гринфорд көпірінен оңтүстікке қарай бұрылып, алдағы бір шақырымда Ханвеллге қарай ағып өтеді. Өзен жергілікті велосипед жолымен, Гринфорд көпірінің солтүстік жаяу жолымен өтіп, Перивал паркіне бұрылмас бұрын Костонс Лейнге шығады. Өзен оңтүстік-шығысқа қарай Сент-Мария шіркеуінің жанынан ағып өтеді. Ол 900 фут (270 м) ұзындығындағы Уорнклифф виадугының астынан, Ұлы Батыс теміржолынан өтеді. Соңында ол Олд Брентфордтағы Темас сағасында, Кеу көпірінен бір шақырым жоғарыда, Темазға қосылады. Өзен солтүстіктен оңтүстікке қарай созылған Capital Ring жолының 8-бөлімімен қиылысады, ол Остерли шлюзінен Гринфордқа дейін оның жанынан өтеді.

Брентфорд теңіз айлақтары

Лондонның батысындағы Брентфорд догы Ұлы Батыс темір жолы (GWR) мен Темза өзеніндегі баржалар арасындағы маңызды транзиттік пункт болды. Брентфорд догының құрылысы 1855 жылы басталды және ол 1859 жылы ресми түрде ашылды. 1972 жылы док жаңадан құрылды және қазір Брентфорд док маринасы және Брентфорд док мүліктік кешені болып табылады.

Брент су қоймасы

Брент су қоймасы (көбінесе Уэльс Харп су қоймасы деп аталады) – Лондонның Брент және Барнет аудандарының шекарасында орналасқан, Британдық су жолдарына тиесілі су қоймасы. Су қоймасы өз бейресми атауын 1970 жылдардың басына дейін жақын жерде тұрған «The Welsh Harp» атты пабтан алған. Жақында жүргізілген зерттеуде Брент өзені мен Жібек ағысының су қоймасында және оған іргелес бөліктерінде көптеген балықтар ұсталды, олардың 95%-ы жайын (роуч) құрады. Алайда, су қоймасында балық аулауға тыйым салынған. 1803 жылғы құрылыс жоспарлары құнның жоғары болуына байланысты тоқтатылды, бірақ 1820 жылға қарай Ұлы Одақ каналы мен Регент каналын қамтамасыз етуге жеткілікті су болмады. Сондықтан 1819 жылғы Парламент актісі бойынша Регент каналы компаниясы Брент өзенін бөгеуге және құрғақ ауа райында, қоректендіруші ағындардың кездейсоқ тоқтауы және басқа да қажеттіліктерде өз каналдарына жеткілікті сумен қамтамасыз ету үшін су қоймасын құруға шешім қабылдады. Су қоймасын Уильям Хуф 1834-1835 жылдары салған. Су Кокманның фермасының көп бөлігін басты, Регент каналын Паддингтоннан сумен қамтамасыз ету үшін. Ол «Кингсбери су қоймасы» деп аталды және Ескі Кингсбери шіркеуі мен Эджвар жолы арасында жайылды. Жұмысқа тендер ұтқан Хуф (көпір құрылысын қоса) £2,740 6s сомасын алды. 1835 жылдың тамызында, құрылыс аяқталуға бірнеше ай қалғанда, Сидеботтом есімді төрт бауырлас апат салдарынан суға батып қайтыс болды. Уэльс Харпты қорғау тобы (WHCG) 1972 жылы жергілікті даму жоспарына қарсы күресті. WHCG басқару жұмыстарын ұйымдастырады, мысалы, жыл сайынғы торналық платформаларды жаңарту және Брент және Барнет кеңестерімен бірлесіп, жерді басқару, соның ішінде Ұлттық лотереяға өтінімдерді беру бойынша жұмыс істейді.

Брент өзені саябағы

Брент өзені саябағы – Лондонның ірі қалалық жасыл кеңістіктерінің бірі. Табиғи ландшафт жақында Брент өзені жобасы арқылы жақсартылып, болашақтағы жақсартулар үшін тағы да жоспарлар ұсынылуда. 2008 жылы жаңа велосипед жолы және жабайы табиғатты қорғау аймақтары ашылды. Брент өзені саябағының/Брент өзені аймағының барлық бөлігі қазір табиғатты қорғау аймағы болып белгіленген, және оның үлкен танымалдығының арқасында 2009 жылы қала әкімінің мақұлдау белгісін алды, сондай-ақ қалалық мәжілістің Батыс Лондонның басымдық саябақтары сыйлығы арқылы саябақ жобалары мен жақсартуларға 400,000 фунт стерлинг бөлінді. Саябақ қазір флора мен фаунаға, сондай-ақ оған жақын жатқан шалғындықтар мен жартастардағы құстар колонияларына толы.

Периваль шығыс шалғыны және Питшангер өзен жағалауы шалғыны

Лонгфилд/Периваль шығыс шалғыны және Питшенгер өзен жағалауы шалғыны (Брент өзені паркінің бөлігі) табиғи өзен жағалауларымен бірге Брент өзенінің су тасқыны жазығының бір бөлігін құрайды, онда үйректер, су қаздары, балықшылар және сұр құйрықтар мекендейді. Өзен сонымен қатар, жақында бірнеше құйрықтарды көруге болатын Периваль паркі арқылы өтеді. 1940 және 1970 жылдары жүргізілген кең ауқымды су тасқынынан қорғау жұмыстары нәтижесінде Токингтондағы Токингтон паркіндегі өзеннің осы бөлігі түзетіліп, бетонмен қоршалды. Осылайша, өзен жергілікті тұрғындар үшін демалысқа пайдалы болмады, ал жануарлар дүниесінің мекендеу ортасының сапасы нашар болды. 1999 жылы жергілікті билік, Қоршаған орта агенттігі, жергілікті қоғамдық ұйымдар мен жергілікті компаниялар арасында халық пен жануарлар үшін паркті жақсарту мақсатында серіктестік құрылды.

Брент Лодж Паркі мен Чёрчфилдс

Брент Лодж Паркі (немесе BLP) және Черчфилдс, Брент өзені паркінде орналасқан, қазіргі кезде Лондонның Илинг ауданындағы қалалық аймақта табиғаттың шағын бөлігі саналады. Парктің батыс және оңтүстік жағы Брент өзенімен шектелген, ол жергілікті тұрғындардың тынығу және демалуға баруға ұнататын сүйікті орнына айналды.

Белгілі ғимараттар

Илинг ауруханасы 1970 жылдары Брент өзенінің жағасында, 1832 жылға дейін (Ханвелл психиатриялық ауруханасы ретінде) салынған Сент-Бернард ауруханасының орнында қайта салынды. Брент Лодж паркі мен Черчфилдс аумағының шегінде 2-санатқа жататын тұрақ блогы бар (ішінде жануарлар орталығы орналасқан), ол 1930 жылдары өрт сөндірілген ескі үйдің жалғыз қалдығы. 2010 жылдан бастап Брент аймағы тараған қалалық ластану мен дренаж қате байланыстарынан зардап шегуде. 2010 жылы Silk Stream саласы кем дегенде бір кәріз құбырынан ластануға ұшырады. 2010 жылы Thames Water компаниясы Илинг қаласындағы Queens Walk көшесіндегі құлаған кәріз құбырын ауыстыру үшін шақырылды, бірақ 2000 жылы салынған тұрғын үйлердің бір бөлігі кәріз жүйесіне дұрыс қосылмағаны анықталды; 10 жыл бойы олардың ағынды сулары Брент өзеніне құйылды. Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің экологиялық басқару тобының жетекшісі Сара Миллс: «Шамамен сегіз-тоғыз тұрғын үйдің дұрыс қосылмағаны анықталды, бұл 2000 жыл шамасында салынған кезде болған болуы мүмкін» деді. 2011 жылдың 3 сәуірінде жақын жерде тағы да, бірақ бұл жолы әлдеқайда аз көлемде, кәріз ағындысы орын алды.

Өрлеу және су тасқынын азайту жұмыстары

Көрсеткіш немесе жағалау құрылысы (АҚШ-та құрғақ жердің жағалауларын жасау үшін) көбінесе 20-шы ғасырда, өзеннің көп бөлігі бойында жүргізілді. Каналдық су таратқыш арқылы сақталған су есебінен жағалаудың ені тарытылуы мүмкін. Өзеннің орта ағысы шамамен 1,5 метр тереңдікте болды, су тасқыны кезінде 4,2 метрге дейін көтеріліп, жергілікті су тасқынына себеп болды. Жергілікті су тасқынынан қорғау жұмыстары көбінесе 1940-1970 жылдары Бренттің Токингтон паркі аумағында жүргізілді. Брентфорд бөлігі 19-шы ғасырдың соңынан бері бірнеше рет өзгертіліп, тазартылып, тереңдетілді. Брент өзені, болашақ Брент өзені паркі және оны қоршаған аумақ 1970 жылдары Ұлы Лондон Кеңесінің Илингтегі су тасқынынан қорғану жоспарының бір бөлігі болуға жақын болды. Брент су тасқынынан қорғану жобасы ақыры 1980 жылдары аяқталды. Алпертон қауымдық мектебінің оқушылары, сондай-ақ Қоршаған ортаны қорғау агенттігімен бірлесіп, белсенді азаматтар жобасына қатысып, адамдарды Уэльдстоун бұлағы мен Брент өзенін көше суағыздарын дұрыс пайдаланбау арқылы ластамауға үгіттеді, себебі қоқыс, ескі сантехника және май сияқты қалдықтарды тастау жергілікті балық шаруашылығына зиян келтіреді.