Кіріспе

Трансиорданиядағы ежелгі қала Рамот-Гилеад (רָמֹת גִּלְעָד, "Гилеад биіктіктері" деген мағынаны білдіреді) – Еврей Киелі кітабында Иордан өзенінің шығысындағы Левилік қала және паналауға арналған қала. Ол "Гилеадтағы Рамот" (; ; ) немесе Дуай-Реймс Киелі кітабында "Рамот-Галаад" деп те аталады. Бұл қала Ғад тайпасының жеріне бөлінген аймақта орналасқан.

Киелі кітап оқиғалары

(Патшалар 4:13) бойынша, Рамот-Гилеад Бен-Гебердің, Сүлеймен патшаның аймақтық әкімдерінің бірі болған. Ол Манаса ұлы Жайырдың Ғилаад аймағындағы және Башандағы Арғап аймағындағы қалаларға ("оныкі болған") жауапты болды: қабырғалары мен қола есік таяқшалары бар алпыс ірі қала. Солтүстік Израиль патшалығы мен Сирия арасындағы шайқастар кезінде Сирияға (Арам Дамаск) қарасты болған сияқты, өйткені Израиль патшасы Ахаб оны қайтарып алу үшін шайқасуға ұсыныс жасады. Жеңіс мүмкіндіктері туралы пайғамбарлармен кеңескеннен кейін, Ахаб Яһуда патшасы Жосапаттың көмегімен Ғилаадтағы Рамот үшін шайқасқа барды. Шайқас кезінде Ахаб жебеден жарақат алды. Ол жауға қарап тұрып, көлігінде бекітілді, бірақ кешке дейін Ахаб қансырап қайтыс болды және сириялықтар шайқасты жеңіп алды. Кейіннен Ахазия мен Жорам Арам Дамаск патшасы Хазаилге қарсы соғысып, Жорам жараланған оқиға болды (2 Патшалар 8:28). Сондай-ақ, осы қалада Құдайдың пайғамбары Еліша пайғамбарлардың біріне Жорамның қолбасшысы Ехуді Израиль патшасы етіп майлауды бұйырды (Патшалар 9:16). Британдық Киелі кітап зерттеушісі Хью Дж. Шонфилд Армагеддонның Жаңа өсиетте ғана айтылған жері (Аян 16:16), Рамот-Гилеадтың кейінгі арамей тіліндегі атының грекше бұрмалануы деп теориялады; бұл жер ежелде еврей руы Гадқа тиесілі болғандықтан, Жаңа өсиет дәуірінде Декаполис деп белгілі грек аймағының бөлігі болды, ол (Шонфилд теориясы бойынша) Рама Гад Яван (Яван гректерді білдіреді) деп аталды, ал грек тіліне аударғанда Армагеддонға айналды (Раматайым Арматеяға аударғандай).