Кіріспе

Солтүстік Қытай – Қытайдың географиялық аймағы, екі тікелей басқарылатын қаласынан (Пекин және Тяньцзинь), екі провинциясынан (Хэбэй және Шаньси) және бір автономиялық аймағынан (Ішкі Моңғолия) тұрады. Үлкен Солтүстік Қытай (Бэйфан) аймағының бір бөлігі болып табылатын ол, Цинлин-Хуайхэ сызығының солтүстігінде, Солтүстік Қытай жазығының орталық бөлігінде жатыр. Қазіргі заманда аймақтың әлеуметтік-саяси және экономикалық құрамы өзгеріске ұшырады. Бүгінде Солтүстік Қытай мәдениетін қабылдаған бірегей аймақ, марксизм мен кеңестік өнеркәсіп жүйелерінің ықпалымен қатар, дәстүрлі қытай мәдениетін сақтап келеді. Ауыл шаруашылығында бидай өсіріледі. Аймақ тұрғындарының көпшілігі мандарин сияқты Солтүстік Қытай тілдерінің түрлі нұсқаларында, соның ішінде Пекин диалектісінде және оның туысқан диалектілерінде сөйлейді. Пекин диалектісі Қытай Халық Республикасының (ҚХР) ресми тілі – стандартты қытай (немесе стандартты мандарин) тілінің негізін құрайды. Аймақтың саяси және мәдени тарихына байланысты цзин және моңғол тілдері де кеңінен қолданылады.

Тарих

Тарихқа дейінгі кезеңде бұл аймақта Яншао және Лонгшан мәдениеттері өмір сүрген. Пекин адамы қазіргі Пекин қаласының жанында табылған. Қытайдың негізгі егіс жерлері Орталық жазық деп аталатын аймақта орналасқан, оңтүстік шекарасында Янцзы өзені, солтүстік шекарасында Сары өзен жатыр. Сары өзеннің солтүстігінде Гоби шөлі мен Еуразияға қарай батысқа созылатын далалық аймақтар жатыр. Бұл аймақта суық, ұзақ қыстар болады. Су ресурстары жеткіліксіз. Осы қиындықтарға қарамастан, аймақта ауыл шаруашылығының кейбір түрлері сәтті дамыды, әсіресе мал шаруашылығы, оның ішінде жылқы мен түйе шаруашылығы, сондай-ақ басқа да мал түрлері өріс алды. Паникум миляцеум (ұсақ дән) және Сетария италика (италиялық тары) егінділері, екі түрлі тары, Солтүстік Қытайға тән деп саналады. Паникум миляцеум Хэбэй провинциясындағы Цишан мәдениетінен белгілі, стратиграфиялық қималардан алынған шұңқырлардан фитолиттер түрінде табылды. Шұңқырлардағы шөгінділердің радиокөміртектік жасы 8500–7500 жылдар б.э. аралығында анықталды. Хэбэй провинциясындағы Нанжуанту және Цишаньдағы ерте голоцен қабаттарынан табылған күйген дәннің археологиялық дәлелдері ғалымдарды тарының пайда болу мерзімін шамамен екі мың жылға кері жылжуға мәжбүр етті. Тары егістігінің орындары Лосс және Моңғол үстіртінің шекарасында шоғырланған, Хуабей және Дунбэй жазықтарынан тау тізбегімен бөлінген. Дәдіван жеріндегі Цинлинг тауларына және Юэчжуандағы Итай тауларына қарағанда, тары егістігінің орналасуы ұқсас болды. Макрофоссильдік дәлелдер (түлкіқұйрықты және қораған тарының күйген дәндері) Ішкі Моңғолиядағы Синлунгудан, Ляониндегі Синледен, Хэбэйдегі Цишаннан және Гансудағы Дәдіваннан, сондай-ақ Шығыс және Орталық Қытайдағы басқа да жерлерден табылды. Бұл аймақ Солтүстік Қытай деп аталады, өйткені ол Қытайдың ең солтүстік нүктесінде орналасқан.

Қалалық аумақтағы бір миллионнан астам халқы бар қалалар

Облыстық орталықтар қалың әріппен. #Қалалық аудан Халқының саны Перепись санау күні1Бейжің16,446,85718,827,26219,612,368BJ2010 11 012Тяньцзинь9,562,25511,090,78312,938,693TJ2010 11 013Тайюань3,154,1573,426,5194,201,592SX2010 11 014Шицзячжуан2,770,3442,834,94210,163,788HE2010 11 015Таншань2,128,1913,187,1717,577,289HE2010 11 016Баотоу1,900,3732,096,8512,650,364NM2010 11 017Хохот1,497,1101,980,7742,866,615NM2010 11 018Датун1,362,3141,737,5143,318,054SX2010 11 019Хандан1,316,6741,445,3389,174,683HE2010 11 0110Баодин1,038,1951,138,52111,194,382HE2010 11 01