Уильям Скардон: Тыңшылар бастығы және Кембридж бестігінің құпиялары
Jim Skardon
Уильям Скардон – MI5 офицері, сауалнама шебері. Кембридж бестігі мен Клаус Фукс ісін тергеуге қатысты. Фукс ісіндегі табысы – дайын мәліметтер мен көмекшілердің еңбегі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Уильям Джеймс Скардон (1904–1987) 1940 жылы МИ-5-ке қосылған арнайы бөлім офицері болды және тергеуші, сондай-ақ "Күзетшілер" (физикалық қадағалау тобы) басшысы болды. Ол Кембриджтік бестіктің ісін тергеуге және Клаус Фуксті сұраққа алуға тікелей қатысты. Фукстен жылдам және мәжбүрлеусіз мойындау алғаннан кейін Скардон өте шебер тергеуші ретінде танылды. Дегенмен, Фуксті сұраққа алу туралы оның өзінің баяндамасы Фукс – айқын түрде үлкен психикалық күйзелісте болған жағдайда – ешқандай итермелеусіз толық мойындау жасағанын көрсетеді. Питер Райт та осы тергеудің сәттілігі негізінен Скардонға ұсынылған толық мәліметтерге және Фукстің жалғандарын анықтаған "тыңдаушыларға" байланысты екенін айтты. Скардонның кейінгі тергеудегі нәтижелері айтарлықтай нашар болды, ал Фукспен жеткен сәттілігі осы теріс нәтижелерге артық сенім артуға себеп болды. Скардонның кейінгі сәтсіздіктерінің мысалдары:
Ким Филби – он рет сұраққа алынған, бірақ нәтиже болмады (дегенмен, Скардонға еркін қол берілмеген сияқты). Энтони Блант – 1951 мен 1964 жылдар аралығында 11 рет сұхбаттастырылып, ақталды. 1964 жылы жобаға қарсы айғақтар ұсынылғанда мойындады. Джон Кернкросс – 1952 жылы сұхбаттастырылып, ақталды, тіпті Берджесс пәтерінен күдікті заттар табылды. Сұрақтан кейін көп ұзамай елден кетіп, 1967 жылы қайтып келіп, Бланттың мойындауымен бетпе-бет келгенде мойындады. Джим Хилл – Австралия Сыртқы істер министрлігінің байланыс офицері, 1949 жылы Венона жобасының материалдары негізінде құпия ақпаратқа қол жеткізу шектелді, 1959 жылы Скардон үш рет сұраққа алды, ақталды және қол жеткізу қалпына келтірілді. Көп болжам бойынша, НКВД агенты.
William James Skardon (1904–1987) was a Special Branch officer who joined MI5 in 1940 and became an interrogator and head of "The Watchers" (physical surveillance teams). He was intimately involved with the investigation of the Cambridge Five and the interrogation of Klaus Fuchs. After rapidly and non coercively eliciting a confession from Fuchs, Skardon acquired a reputation as a very skilful interrogator. However his own report of the Fuchs interrogation indicates that Fuchs – apparently in a condition of considerable mental stress – volunteered his entire confession with very little prompting. Peter Wright also claimed that the success of that interrogation depended mainly on the detailed brief supplied to Skardon, plus the "listeners" who picked Fuchs's lies to pieces. Skardon's subsequent record in interrogations was considerably less successful, and his success with Fuchs led to these negative results being given too much credence. Some of Skardon's subsequent failures include:
Kim Philby – interrogated ten times without result (although Skardon was apparently never given a free hand). Anthony Blunt – interviewed and cleared 11 times between 1951 and 1964. Finally confessed in 1964 when confronted with incontrovertible evidence. John Cairncross – interviewed and cleared in 1952, despite strong circumstantial evidence being found in Burgess' flat. Left the country very soon after the interrogation but returned in 1967 and confessed when confronted with Blunt's confession. Jim Hill – liaison officer in the Australian Ministry of Foreign Affairs, access was restricted to classified information in 1949 on the basis of Venona project material, interrogated three times by Skardon in 1959, cleared and access restored. Almost certainly an NKVD agent.