Кіріспе
Ұлыбританияда жолаушылар пойыздарын пайдаланатын компаниялар
Пойызды пайдаланатын компания (TOC) – Ұлыбритания теміржол жүйесінде National Rail жалпы брендімен жолаушылар пойыздарын пайдаланатын теміржол мекемесін белгілеу үшін қолданылатын термин. TOC 1993 жылғы Теміржол заңына сәйкес желі жекешеленгеннен бері бар. TOC-тің екі түрі бар: көпшілігі Транспорт министрлігі (DfT) арқылы тендерлік жүйе бойынша белгілі бір маршруттарда белгілі бір мерзімге қызмет көрсетуге лицензия алған, ал ашық қолжетімді операторлардың аз бөлігі таңдалған маршруттарда қосымша қызметтер ұсынуға лицензия алған. Бұл операторлар лицензияның қолданылу мерзімі ішінде қызметтерді жүзеге асыра алады. Жекешелендіруден бері франчайзингтік операторлар көп өзгерді: бұрынғы франчайзингтер бөлінді, біріктірілді, жаңа операторларға қайта тапсырылды немесе атауы өзгертілді. Кейбір жекеменшік франчайзингтер күтілген нәтижелерге жетпегендіктен немесе теміржол жүйесіндегі жағдайларға байланысты мемлекеттік соңғы шара операторына өткізілді. Бұл термин кейде басқа компанияға немесе ұлттық желі иесіне тиесілі рельстерде жолаушылар немесе жүк тасымалы бойынша теміржол қызметтерін жүзеге асыратын компанияларды сипаттау үшін де қолданылады.
Менеджмент
Франчайзингтер бастапқыда Жолаушылар теміржолы франчайзингтік кеңсесі (OPRAF) арқылы берілді. Кейіннен ол Стратегиялық теміржол органымен алмастырылды, бірақ ол кейін таратылды. Англияда франчайзингтің жауапкершілігі көбінесе Көлік департаментіне жүктеледі. Шотландияда бұл жауапкершілік Transport Scotland компаниясына тиесілі. Уэльсте 2017 жылдан бері Wales & Borders франшизасының талаптарын анықтау және сатып алу Transport for Wales компаниясының жауапкершілігінде. Англияның екі аймағында жергілікті басқару органдары жауапты: Мерсисайдте Мерсисайд жолаушылар көлігі атқарушы органы Merseyrail франшизасын береді, ал Лондонда Лондон көлігі (TfL) жаңа Лондон жерүсті және Элизабет желісінің концессияларын қадағалайды. (Лондон метрополитені, Лондон көлігі компаниясының толық иелігіндегі еншілес компания, көбінесе өзінің желісіндегі өзінің бекеттеріне қызмет көрсететін пойыздарды пайдаланады: бұл жердегі анықтама бойынша ол Пойыздарды басқарушы компания емес.) Теміржол жеткізу тобы (RDG) (бұрынғы Пойыздарды басқарушы компаниялар қауымдастығы) TOC компаниялары үшін ортақ платформа ұсынады және орталықтандырылған үйлестіруді қамтамасыз етеді. Оның қызметтеріне ұлттық кесте және онлайн жолжоспарлау құралы, сондай-ақ Railcard жеңілдіктер схемаларын ұсыну кіреді. Eurostar да RDG мүшесі, бірақ ол өзі TOC емес.
Ұйым
Тарихи және географиялық себептерге байланысты Ұлыбританияның теміржол желісі екі тәуелсіз жүйеге бөлінген: бірі – Ұлыбританияда (Уайт аралы қоса), екіншісі – Солтүстік Ирландияда, ол Ирландия Республикасының теміржол жүйесімен тығыз байланыста.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда жолаушылар пойыздарын тасымалдауды пойыздарды басқарушы компаниялар немесе TOC деп аталатын бірқатар компаниялар жүзеге асырады, әдетте олар DfT Rail Group берген өңірлік франшизалар негізінде жүзеге асырылады. 2005 жылға дейін бұл рөлді Стратегиялық темір жол басқармасы атқарды. Англия, Шотландия және Уэльстегі темір жол инфрақұрылымы, соның ішінде жолдар мен сигнал беру желілері темір жол компанияларына емес, 2002 жылы Railtrack-тен жауапкершілікті алған Network Rail-ке тиесілі және олармен жұмыс істейді. Жолаушылар пойыздарының көпшілігі аздаған жылжымалы құрам компанияларына (ROSCO) тиесілі және жеке TOC-ларға жалға беріледі. Алайда, бірнеше TOC өздерінің жылжымалы құрамдарының бір бөлігіне ие. Пойыздарды басқаратын компаниялар желідегі көптеген станцияларды өздерінің станциялардың иелері (SFO) ретінде басқарады, олар Network Rail-ден ғимараттар мен байланысты жерлерді жалға алады. Network Rail кейбір ірі темір жол станцияларын басқарады, ал бірнеше станцияны Лондон метросы немесе басқа компаниялар басқарады. Ұлыбританиядағы барлық жолаушылар TOC-лары жеке меншік болып табылады. Олардың көпшілігі теміржолдың белгілі бір бөліктерінде теміржол қызметін жүргізу үшін франшиза иелері болып табылады және National Rail брендімен қамқорлық жасайды. Бұдан басқа, компаниялар өздерінің жеке қызметтерін (франчайзилер жүргізбейтін) жүргізу үшін «жолдар» (Ұлттық теміржолдың жалпы кестесінің нақты бөліктері) үшін сауда-саттық жасай алады. Бұл операторлар ашық қолжетімді операторлар ретінде жіктеледі және франчайзилер емес. Қазіргі уақытта Ұлыбританияда үш ашық қатынас операторы бар: Лондонның Кингс-Кросы мен Халл арасында қызмет көрсететін Hull Trains, Кингс-Кростың Сандэрленд пен Кингс-Кростың Брэдфорд арасында қызмет көрсететін Grand Central және Кингс-Кростың Эдинбург Уэверли арасында қызмет көрсететін Lumo. Сонымен қатар, National Rail-тің құзырына кірмейтін операторлар бар, олар Ұлыбритания темір жолдарына жаңадан қосылған арнайы қызметтерді жүзеге асырады. Негізгі мысалдар: Еуропаға арналық туннель арқылы жүретін Eurostar және Лондоннан Хитроу әуежайына жылдам рейстерді жүргізетін Heathrow Express. Желідегі бірқатар метрополитенді темір жолдарды жергілікті франшиза иеленушісі жолаушылар тасымалын атқарушы немесе қоғамдық көлікті басқаруға жауапты басқа да азаматтық органмен бірлесіп басқарады. Осы органдардың бірі, Мерсисайд жолаушылар көлігі атқарушы (Merseytravel) орталық үкімет тапсырмаған үш Ұлттық темір жол франшизасының біріне, атап айтқанда Merseyrail франшизасына жауапты, ал Солтүстік Лондондағы кейбір Ұлттық темір жол қызметтерін 2007 жылдың қарашасында Лондон жер асты желісі ретінде TfL бақылауына алды. Тағы екі франшиза, қазіргі уақытта ScotRail басқаратын Шотландияның ұлттық франшизасы және Уэльстің ішкі франшизасы, Transport for Wales басқарады, екі құраушы елдің өкілетті үкіметтері береді. Rail Delivery Group Ұлыбританиядағы пойыз операторы компанияларының үйлестіру органы болып табылады және National Rail брендіне ие, ол бұрынғы British Rail қос жебе логотибін қолданады және жалпы билет құрылымын ұйымдастырады. Пойыздарды басқаратын көптеген компаниялар шын мәнінде бірнеше франшизаларды басқаратын үлкен компаниялардың бөлігі болып табылады.
Солтүстік Ирландия
Солтүстік Ирландиядағы теміржол желісі Ұлыбританияның қалған бөлігінен өзгеше басқарылады. Солтүстік Ирландияда пойыз қатынасын жүзеге асыратын жалғыз компания – NI Railways, ол Translink компаниясының еншілес кәсіпорны, мемлекеттік көлік корпорациясы. Translink сонымен қатар Белфаст қаласындағы Metro автобустарын және бүкіл ел бойынша Ulsterbus автобустарын басқарады. NIR 1993 жылғы Теміржол заңының талаптарына сәйкес TOC (поезд операторы) емес, бұл заң тек Ұлыбританияға ғана қолданылады. Enterprise (Белфаст – Дублин) трансшекаралық қызметі Ирландия Республикасының мемлекеттік ұлттық теміржол компаниясы Iarnród Éireann-мен бірлесіп жүзеге асырылады.
1996/97 жылдар
Франчайзинг процесі іске асырылды, әртүрлі жеке компаниялар көлеңкелі франчайзингтерді қабылдады. Үшін басқару сатып алуларына берілді. Great Western Holdings компаниясының басшылығына Солтүстік-Батыс аймақтық темір жол франшизасы да берілді. Қалған бөлігі бірнеше ірі көлік операторлары арасында бөлінді:
+Британдық темір жолы жекешелендірілгеннен кейінгі бастапқы франчайзилер және операциялық компаниялар ФранчайзилерПоезд операциялық компаниясыЕскертулерConnexConnex South Central, Connex South EasternFirstBusFirst Great Easternплюс Great Western Holdings акцияларының 24,5%GB RailwaysАнглия темір жолдарыGo Ahead GroupThames TrainsGo Ahead Group (65%), Басқару (35%)GoviaThameslinkGreat Western HoldingsGreat Western Trains, North Western TrainsБасқару (51%), FirstBus (24,5%), 3i (24,5%)M40 TrainsChiltern RailwaysБасқару (51%), John Laing (26%), 3i (23%)MTLMerseyrail Electrics, Northern SpiritNational ExpressCentral Trains, Gatwick Express, Midland Mainline, ScotRail, SilverlinkPrism RailLTS Rail, Valley Lines, Wales & West, WAGNSea ContainersGNERStagecoach GroupIsland Line Trains, South West TrainsVirgin Rail GroupVirgin CrossCountry, Virgin Trains West Coast
+Initial franchisees and operating companies following British Rail privatisationFranchise holderTrain Operating CompanyNotesConnexConnex South Central, Connex South EasternFirstBusFirst Great Easternplus 24.5% shareholding in Great Western HoldingsGB RailwaysAnglia RailwaysGo Ahead GroupThames TrainsGo Ahead Group (65%), Management (35%)GoviaThameslinkGreat Western HoldingsGreat Western Trains, North Western TrainsManagement (51%), FirstBus (24.5%), 3i (24.5%)M40 TrainsChiltern RailwaysManagement (51%), John Laing (26%), 3i (23%)MTLMerseyrail Electrics, Northern SpiritNational ExpressCentral Trains, Gatwick Express, Midland Mainline, ScotRail, SilverlinkPrism RailLTS Rail, Valley Lines, Wales & West, WAGNSea ContainersGNERStagecoach GroupIsland Line Trains, South West TrainsVirgin Rail GroupVirgin CrossCountry, Virgin Trains West Coast
Солтүстік Ирландияда NIR, IÉ компаниясымен бірлесіп жаңа пойыз паркін сатып алғанда, Белфаст пен Дублин арасындағы Enterprise қызметіне өзінің брендін қолдануын тоқтатты, орнына Enterprise брендін жеке атау ретінде іске қосты.
1998 жыл
Great Western Holdings, Great Western Trains және North West Trains компанияларын басқарған, 24,5% үлесіне ие акционері серіктестерін сатып алған кезде 100% FirstGroup еншілес компаниясы болды. TOC компаниялары Бірінші Ұлы Батыс және Бірінші Солтүстік Батыс деп қайта аталды. Go Ahead Group компаниясы Thames Trains компаниясының қалған 35% үлесін сатып алды. Virgin Group компаниясы CrossCountry және West Coast бағыттарын басқарған Virgin Rail Group компаниясының 49% үлесін Stagecoach компаниясына сатты. Хитроу әуежайына теміржол байланысының аяқталуы франчайзинг жүйесінен тыс ашық қолжетімді оператор Хитроу Экспресстің Лондон Паддингтоннан Хитроуға дейін 2023 жылға дейін пайдалану құқығымен қызмет көрсетуін бастауына әкелді.
1999 жыл
M40 Trains компаниясының акциялары қайта құрылды, Джон Лэинг компаниясының 84% үлесі болды, ал қалған 16% бұрынғы BR менеджерлеріне тиесілі болды.
2000 жыл
MTL компаниясы Merseyrail Electrics және Northern Spirit желілерін, ал Prism Rail компаниясы c2c (жыл басында LTS Rail деп аталған), Valley Lines Trains, Wales & West және West Anglia Great Northern желілерін сатып алды. Arriva және National Express компаниялары осы желілерді сәйкесінше сатып алып, соның нәтижесінде National Express тоғыз франшизаның иесіне айналды. Arriva компаниясына өткен екі желі Arriva Trains Merseyside және Arriva Trains Northern деп қайта аталды. National Rail брендін пайдаланатын алғашқы жеке оператор Hull Trains King's Cross және Hull қалалары арасында қызмет көрсетуді бастады.
2001 жыл
2001 жылы Англияның оңтүстік-шығысында екі франшизаны басқарған Connex компаниясы Network SouthCentral франшизасын басқару құқығынан айырылып, оның орнына Govia компаниясы келді. Govia бұл франшизаны South Central деген атпен пайдалана бастады. Сондай-ақ 2001 жылы Valley Lines және Wales & West компанияларына қарасты Уэльс пен шекара аймағындағы басым бөлік қызметтер біріктіріліп, жаңа Wales & Borders франшизасы құрылды. Жаңа франшиза алғашқыда Wales & Borders деген атпен жұмыс істеді. Wales & West компаниясының Англияның батысындағы қалған қызметтері Wessex Trains деп өзгертілді.
2002 жыл
Джон Лэйн M40 Trains компаниясындағы өнімділерін сатып алды.
2003 жыл
2001 жылы Оңтүстік Орталық франшизасын жоғалтқан Connex, 2003 жылы нашар қаржылық басқару салдарынан Оңтүстік Шығыс франшизасынан алынды. Оның орнына, франшиза иегері ретінде Стратегиялық Темір Жол Органына толыққандай тиесілі болған South Eastern Trains компаниясы келді, ол жаңа тендер жарияланғанға дейін франшизаны басқаратын болды. Arriva Trains Wales және Merseyrail жаңа франшиза иелері ретінде жұмысын бастады. FirstGroup, Anglia Railways және Hull Trains компанияларына ие болған GB Railways компаниясын сатып алды.
2004 жыл
Лондонның әр терминалынан көрсетілетін қызметтердің көпшілігі (ұзақ қашықтыққа және қала ішіндегі) бір франшизамен жүзеге асырылатын саясат ішінара іске асырылды. 2004 жылдың сәуірінде One Anglia Railways және First Great Eastern франшизаларын, сондай-ақ Ливерпуль-стриттен басталатын West Anglia Great Northern қызметтерін біріктіретін Greater Anglia франшизасын пайдалануға кірісті. Ал қалғандары WAGN ретінде жұмысын жалғастырды. Солтүстік Англияда 2004 жылға дейін екі аймақтық франшиза болды: Солтүстік-Шығыс аймақтық франшизасы және Солтүстік-Батыс аймақтық франшизасы. 2004 жылы олар қалааралық қызметтер үшін TransPennine франшизасына, ал жергілікті қызметтер үшін Northern франшизасына айналдырылды, олар тиісінше First TransPennine Express және Northern Rail компанияларына берілді. Солтүстік-Батыс бағытындағы бірқатар қызметтер Arriva Trains Wales франшизасына ауыстырылды. Осы жылы Thames Trains First Great Western Link, ал ScotRail (National Express) First ScotRail компанияларымен алмастырылды.
2005 жыл
BAA және First Great Western бірлесіп басқаратын Heathrow Connect жаңа операторы Лондон Паддингтон мен Хитроу әуежайы арасындағы Heathrow Express қызметін толықтыратын, аялдамалы пойыз қатынасын бастады.
2008 жыл
2008 жылдың қаңтар айында M40 Trains компаниясына және Лондондық Overground теміржол операцияларының 50% үлесіне ие болған Laing Rail компаниясы Deutsche Bahn компаниясына сатылып, DB Regio тобының құрамына кірді. 2008 жылдың ақпан айында One компаниясы National Express компаниясы тарапынан National Express East Anglia деп қайта брендтелді, бұл East Coast франшизасымен үйлестіру мақсатында жасалды. 2008 жылдың сәуір айында Wrexham & Shropshire компаниясы Wrexham мен Лондон Marylebone арасында ашық қолжетімді сервистерді іске қоса бастады. 2008 жылдың маусым айында Gatwick Express франшизасы Southern компаниясы басқаратын South Central франшизасымен біріктірілді.
2009 жыл
Үкімет National Express East Coast компаниясының ECML бағытындағы қалааралық жолдарды пайдалану франшизасы тоқтатылатынын, ал франшиза тікелей басқарылатын теміржол компаниясына (Directly Operated Railways), Шығыс жағалауының бас компаниясы ретінде, берілетінін хабарлады.
2010 жыл
Grand Central Лондоннан Брэдфордқа ашық қолжетімді сервисі 2010 жылдың 23 мамырында басталды.
2011 жыл
DB Regio компаниясының Ұлыбританиядағы қызметі, Deutsche Bahn компаниясының өткен жылы Arriva компаниясын сатып алғаннан кейін, оның құрамына енді. Ұдайы заласының салдарынан Wrexham & Shropshire 2011 жылдың 28 қаңтарында жұмысын тоқтатты.
2012 жыл
Abellio Greater Anglia 2012 жылдың 5 ақпанында Greater Anglia франшизасын жұмысын бастады. 2012 жылдың қыркүйегінде FirstGroup компаниясы Батыс жағалау франшизасын басқару құқығын жеңіп алды, бұл Virgin Trains West Coast компаниясының наразылығын тудырды. Транспорт министрлігі конкурстық процедура кезінде қате ақпарат ұсынғандықтан, 2012 жылдың қазан айында ұсыныс кері тартылып, 40 миллион фунт стерлингтік байқау шығындары қайтарылды.
2014 жыл
2014 жылдың қыркүйегінде Govia Thameslink Railway Thameslink, Southern & Great Northern франшизасының аясында бұрын First Capital Connect компаниясы басқарған қызметтерді қабылдап алды және оларды Thameslink және Great Northern деп белгіледі. Келесі жылы Govia-ның тағы бір еншілес компаниясы Southern басқаратын қызметтер жаңа франшизаға қосылды. Hull Trains компаниясы FirstGroup компаниясының 100% еншілес компаниясы болды, себебі 80% үлесіне ие акционері өз серіктестерін сатып алды.
2015 жыл
2015 жылдың наурыз айында Stagecoach және Virgin бірлескен кәсіпорны Virgin Trains East Coast сауда белгісімен InterCity East Coast франшизасын пайдалана бастады. 2015 жылдың сәуір айында ScotRail франшизасы бөлінді, Caledonian Sleeper қызметтері Serco компаниясы басқаратын жеке франшизаға айналды, ал қалған қызметтер Abellio ScotRail франшизасы ретінде сақталды. 2015 жылдың мамыр айында Лондон Ливерпуль көшесінен Abellio Greater Anglia басқаратын бірнеше метро бағыттары TfL-ге Лондон Overground және Crossrail сияқты концессия ретінде (TfL Rail деген атпен) берілді. Берілген бағыттар: Шенфилд, Энфилд Таун, Чингфорд, Чешунт, Ромфорд және Апминстер.
2016 жыл
2016 жылдың сәуірінде FirstGroup компаниясы TransPennine Express атты тауарлық белгісімен TransPennine Express бағытын жеке басқара бастады, бұрын Keolis компаниясымен бірлескен кәсіпорында басқарған болатын. Сол күні Arriva Rail North компаниясы Northern франшизасын іске қосты. 2016 жылдың қарашасында Arriva Rail London London Overground Rail Operations компаниясынан London Overground желісінің концессиясын қабылдады.
2017 жыл
2017 жылдың ақпан айында National Express өзінің c2c еншілес компаниясын Trenitalia компаниясына сатты. 2017 жылдың наурыз айында Abellio компаниясы Abellio Greater Anglia компаниясының 40% үлесін Mitsui компаниясына сатты. 2017 жылдың тамызында FirstGroup/MTR бірлескен кәсіпорны, South Western Railway деген атпен, South Western желісін пайдалануға кірісті. 2017 жылдың желтоқсанында Abellio, East Japan Railway Company және Mitsui бірлескен кәсіпорны, West Midlands Trains деген атпен, West Midlands желісін пайдалануға кірісті.
2018 жыл
2018 жылдың мамыр айында Үкімет Virgin Trains East Coast компаниясымен жасалған келісім-шарттың қаржылық қиындықтарға байланысты мерзімінен бұрын тоқтатылатынын жариялады. 2018 жылдың маусым айында компанияның орнына мемлекеттік Лондон Солтүстік-Шығыс темір жолы операторы келді. 2018 жылдың мамыр айында TfL Rail Heathrow Connect қызметтерін қабылдады, нәтижесінде Ұлттық теміржол желісінде алғаш рет Хитроу әуежайында Oyster және контактсіз төлем жүйелері қолданысқа енгізілді. 2018 жылдың қазан айында Transport for Wales Arriva Trains Wales компаниясынан Wales & Borders франшизасын иеленді.
2019 жыл
2019 жылдың тамызында «Шығыс Мидлендс темір жолы» «Шығыс Мидлендс» желісін «Шығыс Мидлендс пойыздары» компаниясынан қабылдады. 2019 жылдың желтоқсанында «Avanti West Coast» «Virgin Trains West Coast»-ты алмастырған жаңа «Батыс жағалау серіктестігін» жұмысын бастады.
2020 жыл
2020 жылдың 1 наурызында «Солтүстік» франшизасының жұмысы Arriva Rail North компаниясынан Ұлыбритания үкіметіне тиесілі Northern Trains компаниясына ауыстырылды. Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясы жолаушылар санын дерлік нөлге дейін төмендеткендіктен, Ұлыбритания үкіметі пойыз операторларына қолдау көрсету үшін олардың қаржылық тәуекелдерін өз мойнына алып, шұғыл шаралар қабылдады. Компанияларға үкіметтің келісімінсіз кестелерді немесе штатты өзгертуге рұқсат берілмеді. Ұлттық статистика бюросы компанияларды мемлекеттік қаржы емес корпорациялар ретінде қайта жіктеді, осылайша қарыздар мен қызметкерлер мемлекеттік секторға енгізілді. Олар тиімді түрде уақытша мемлекеттік меншікке қайтарылған деп есептелді.
2021 жыл
2021 жылдың 7 ақпанында Уэльс және шекаралар франшизасының күнделікті жұмысы Уэльс үкіметіне тиесілі соңғы шара операторы Transport for Wales Rail компаниясына, Transport for Wales компаниясының еншілес кәсіпорнына берілді. 2021 жылдың 17 қазанында Оңтүстік-Шығыс франшизасы Лондон және Оңтүстік-Шығыс темір жолынан мемлекеттік соңғы шара операторы Southeastern компаниясына ауыстырылды. 2021 жылдың 25 қазанында Lumo Лондон Кингс-Кросс пен Эдинбург арасындағы Шығыс жағалау магистральдық желісінде еркін қолжетімді сервистерді іске қосуға кірісті.
2022 жыл
2022 жылдың 1 сәуірінде Шотландия үкіметі үшін Scottish Rail Holdings иелігінде болған ScotRail компаниясы ScotRail франшизасын іске қосты. 2022 жылдың 24 мамырында MTR басқаратын TfL Rail компаниясы Paddington мен арасындағы негізгі бөлім ашылғаннан кейін Elizabeth желісі деп қайта аталды. 2022 жылдың желтоқсан айында Grand Union компаниясына Темір жол және автомобиль жолдары басқармасы 2024 жылдың желтоқсан айынан бастап Лондон Паддингтон мен арасында пойыздарды жүргізуге рұқсат берді.
In December 2022, Grand Union, an open access operator, was authorised by the Office of Rail and Road to operate trains between London Paddington and starting in December 2024.
2023 жыл
2023 жылдың 28 мамырында, бірнеше ай бойы үзілістер мен қызмет көрсетудің бұзылуынан кейін, FirstGroup компаниясының TransPennine Express шарты жаңартылмады. DfT OLR Holdings компаниясының TransPennine Express компаниясы қызметті өз мойнына алды. 2023 жылдың 25 маусымында Scottish Rail Holdings компаниясы Serco компаниясынан Caledonian Sleeper қызметін қабылдады.
Темір жолмен саяхат
British Rail компаниясын жекешелендіру ашық қолжетімді операторлардың пайда болуына жағдай жасады, онда компаниялар белгілі бір ақы төлегеннен кейін басты желіде жеке слоттарды сатып ала алады. Бұл чартерлік пойыздар ұсынатын компаниялардың өсуіне және теміржол саяхаттарының дамуына әкелді. Көптеген теміржол саяхаттарын ұйымдастырушы компаниялар елдің бір бөлігінде қызмет көрсетеді, алайда, бүкіл ел бойынша қызмет ететін бірнеше компания бар. Әдетте, мұндай пойыздар экс-BR жылжымалы құрамынан құралып, жүк тасымалдау компанияларының бірінен жалданып алынған локомотивпен тасымалданады. Кейде, мұндай чартерлік рейстер үшін басты желіде жүруге сертификатталған, сақталған экс-BR локомотивтері қолжетімді болады.
Теңіз байланыстары
Біріккен Корольдіктегі бірқатар жағалау теміржол станциялары бірнеше бағыттарға қатынайтын паром қызметтерімен байланыс жасауға мүмкіндік береді. Көбінесе, мұндай жағдайларда паром операторлары өз кестелерін паром терминалдарына қызмет көрсететін станциялардан келген және кеткен теміржол пойыздарының уақытына сәйкес құрады. Олардың бірнешеуі тіпті теміржол және паром саяхаты үшін біріктірілген баға ұсынады. Island Line ұлттық теміржол желісінің бөлігі болғандықтан, жолаушылар Ұлыбританиядағы кез келген станциядан Уайт аралындағы кез келген станцияға билет сатып ала алады. Бұл билет Портсмут портынан Райд Пир Хедке дейін Wightlink катамаранымен жүру құнын да қамтиды. Red Funnel паромдарын пайдалана отырып, Ұлыбританиядағы кез келген станциядан Уайт аралындағы Коуес немесе Шығыс Коуеске паром құны кірген билеттерді де сатып алуға болады, бірақ бұл қалалардың ешқайсысымен теміржол байланысы жоқ.
Басқа елдерде
Пойыздарды пайдаланатын компаниялар мен теміржол инфрақұрылымын басқаратын компаниялар арасындағы айырмашылық Еуропалық Одақ заңнамасымен міндетті түрде белгіленді және барлық Еуропалық Одаққа мүше елдерде кездеседі. Германияда пойызды пайдаланушы компаниялар (Eisenbahnverkehrsunternehmen – EVU) 1993 жылғы «Жележол туралы» жалпы заңның 2(1) тармағында (Allgemeines Eisenbahngesetz (AEG), 1993 жылғы 27 желтоқсанда қабылданған) пойыз қызметтерін ұсынатын компаниялар ретінде анықталған. Олар теміржол инфрақұрылымын иеленуші және күтіп ұстаушы Eisenbahninfrastrukturunternehmen (EIU) компанияларынан ерекшеленеді. Жеке меншік EVU көп, олар аймақтық желісін алған, бірақ алыс қашықтыққа жүретін EVU аз ғана (ең ірісі – DB Fernverkehr); инфрақұрылым да Deutsche Bahn еншілес компанияларына дерлік толығымен тиесілі.