Кіріспе

Венгрияның Чонград-Чанад округі – қазіргі әкімшілік бірлік, Чонград-Чанад (Csongrád Csanád vármegye) округі. Оңтүстік Венгриядағы Тиса өзенінің бойында, Сербия және Румыниямен шекаралас әкімшілік округ (comitatus немесе vármegye). Бач-Кишкун, Яс-Нагикун-Шолнок және Бекес округтерімен шекарасы бар. Чонград-Чанад округінің әкімшілік орталығы – Сегед қаласы. Округ Дунай-Криш-Муреш-Тиса Еурорегионының құрамына кіреді.

Тарих

2017 жылдың 3 қазанында Венгрия Парламенті Цсонград облысын Цсонград-Чанад облысы деп қайта атау туралы қаулы қабылдады, ол 2020 жылдың 4 маусымынан бастап күшіне енді. Қаулыны сол кездегі Премьер-министр кеңсесінің министрі Янош Лазар ұсынды, ол бұл қайта атауды символдық деп атады, себебі аймақтағы оннан астам елді мекен әлі де Чанад облысының тарихын сақтайды.

География

Бұл округтің жалпы ауданы Венгрияның 4,58% құрайды. Цсонград-Чанад округінің аумағы жазық. Ол көп күн сәулесіне толы және өте құнарлы топыраққа ие, бұл оны Венгрияның ең маңызды ауыл шаруашылығы аймағына айналдырады. Оның ең танымал өнімдері – Сегедтен шыққан паприка және Макодан келген пияз, сонымен қатар астық, көкөністер мен жемістер де маңызды. Венгрияда өндірілетін пияздың, паприканың және көкөністердің жартысы Цсонград-Чанад округінен шығады. Округ мұнай мен табиғи газға да бай. Ең биік нүктесі – Асотталом (125 м), ал ең төменгі нүктесі – Гьяларет (78 м; Венгрияның ең төменгі нүктесі).

Демография

1715 жылы Османдық шапқыншылығы аяқталғаннан кейін, округге жақын тұрғын қонбады, халық тығыздығы 5/км²-ден аспады. 18-19 ғасырларда Венгрия Корольдігінің солтүстік және батыс округтерінен, салыстырмалы түрде халық саны тығыз қоныстанған аймақтардан этникалық венгрлер қоныс аударды. 2001 жылғы халық санауы бойынша округте 423 826 адам тұрады (оның 216 936-сы қалалық округтерде), халық тығыздығы 100/км². Оның басым бөлігі венгрлер. 2015 жылы халық саны 406 205 адамды құрады, ал халық тығыздығы 95/км² болды.

Жыл Округ халқының өзгеруі
1949 429 083 н/қ
1960 434 046 1,16%
1970 445 220 2,57%
1980 456 300 (рекорд) 2,49%
1990 438 842 3,83%
2001 423 826 1,25%
2011 417 456 3,67%
2015 406 205 2,76%
2018 400 238 1,49%

Өңірлік құрылым

№Ағылшын және венгр тіліндегі атауларАуданы (км²)Халық саны (2011)Жұптылығы (адам/км²)Орталық қалаМұниципалитеттер саны1Цсонград ауданыЦсонградский ауданы 339.24 22,996 68Цсонград (қаласы)42Ходмезёвашархели ауданыХодмезёвашархели ауданы 707.77 56,560 80Ходмезёвашархели43Кистелек ауданыКистелекский ауданы 410.20 18,185 44Кистелек64Мако ауданыМакоский ауданы 688.85 45,138 66Мако155Морахалом ауданыМорахаломский ауданы 561.71 28,986 52Морахалом106Сегед ауданыСегедский ауданы 741.10 204,263 276Сегед137Сентес ауданыСентесский ауданы 813.84 41,328 51Сентес8 Чонград-Чанад қаласы 4,262.71 417,456 98Сегед60

Облыстық ассамблеяның төрағалары

Президент Терминус Иштва́н Леман (MSZP) 1990–1998 ж.
Доктор Жо́зеф Франк (Fidesz) 1998–2006 ж.
А́нна Мадья́р (Fidesz KDNP) 2006–2014 ж.
Бе́ла Ка́каш (Fidesz KDNP) 2014–ж.