Кіріспе

Франциядағы Монтсегур қамалы (ағылшын тілінде: Castle of Montsegur; Лангедокия тілінде: Castèl de Montsegur) – Францияның оңтүстігіндегі Ариеж департаментіндегі Монтсегур коммунасының жанында орналасқан бұрынғы бекініс. Оның қираған қалдықтары – катарлардың бұрынғы бастионының орны. Қазіргі қамал, «катар қамалдарының» бірі деп сипатталғанымен, іс жүзінде кейінірек салынған. Ол 1862 жылдан бері Франция Мәдениет министрлігінің тарихи ескерткіш тізімінде тұр.

География

Монтсегурдің қираған үйінділері Пиреней тауларына жақын Францияның оңтүстігінде қауіпті биіктікте орналасқан. Францияның Лангедок-Окситания аймағының орталығында, Каркассонның оңтүстік-батысында орналасқан Монтсегур, пог деп аталатын тау жынысын биіктеп тұр. Бұл термин окситан тілінің Лангедокия диалектісіндегі puòg немесе puèg сөздерінен алынған, яғни "шың, төбе, тау" дегенді білдіреді. Қираған жердің басына жолмен жетуге болады және ол жолдан 170 метр жоғары орналасқан.

Тарих

Бұл аймақтағы адам қонысының ең ерте белгілері Тас дәуіріне дейін жетеді. Римдіктердің басып алғандығының куәліктері, мысалы, римдік валютасы мен құралдары да осы және айналасындағы жерлерде табылған. Атау латын тіліндегі *mons securus* сөзінен шыққан, ол окситан тілінде *mont ségur* деп аударылады, яғни "қауіпсіз төбе". Орта ғасырларда Монсегур аймағын Тулуза графтары, Каркассон виконттары және соңында Фуа графтары биледі. Альбигендік крест жорығына дейін бұл бекініс туралы көп мәлімет белгілі емес.

Катар қамалы

1204 жылы Монтжегурдың екі билеушісінің бірі, ал екіншісі оның туысы Пьер Роже де Мирепои, 40 жылдан астам уақыттан бері қирап жатқан қаланы қайта жаңартуға шешім қабылдады. Жаңадан нығайтылған қамал катарлықтардың қызметінің орталығына айналды және катарлық теолог және епископ Гилхаберт де Кастреге пана болды. 1233 жылы бұл орын катарлық шіркеуінің "тұрағы мен бас кеңсесі" (domicilium et caput) мәртебесіне ие болды. 1242 жылғы 28 мамырда Монтсегур және фейдиттерден шамамен елу адам Авиньонетте инквизиция өкілдерін өлтіргені Монтсегурды бағындыруға бағытталған соңғы әскери жорықтың бастамасы болды – Монтсегур қамалы. 1242 жылы Хью де Арсис шамамен 10 000 патшалық әскердің әскери басшылығын жүргізді, олар шамамен 100 жауынгермен қоршалған, 211 кемел (бейбітшілдік сақтайтын және соғыспаған) және азаматтық босқындарға баспана болған қамалға қарсы күш жұмсады.

Медиа

Iron Maiden 2003 жылы Dance of Death альбомында католиктердің катарларды қудалауы туралы "Montségur" атты ән шығарды. Неміс траш-метал тобы Paradox-тың Heresy альбомы катарлардың қуғын-сүргінін көрсетеді. Бельгиялық симфониялық блэк-метал тобы Lemuria 2010 жылы Chanson de la Croisade альбомын шығарды, ол Альбиген крест жорықтарында катарлардың қудалануын қамтиды. The Era альбомдары катарлар тарихына сілтеме жасайды, ал бірінші альбомның мұқабасында Монтсегур туралы айтылады. Питер Берлингтің "Грааль балалары" және Джулия Наварроның "Бейкүнсіздердің қаны" атты бес томдық романдары Монтсегур қоршауын сипаттайды. Морис Магредің "Тулузаның қаны" және "Альбигендердің қазынасы" романдары катаризм тарихы мен Монтсегур қоршауына арналған. Эжен Сюдің "Халықтың құпиялары" (1849–1856) тарихи романдар сериясында Монтсегурде катарларды қудалау туралы тарихи роман бар. Бұл әңгіме кейін ағылшын тіліне "Темір қысқыш" деп аударылды. Дэн МакНейлдің "Иуда Апокалипсисі" романында, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Нормандияға түскеннен кейін, неміс археологы мен американдық сарбаздар тобы Монтсегурден алынған катар қазынасын іздеуге шығады. Сильви Миллер мен Филипп Уордтың "Монтсегур әні" (Le Chant de Montségur, 2001) романында Рим католик шіркеуі мен Монтсегурде Киелі Гральды іздеген нацистердің ежелгі құпия қоғамы шайқасады. Кэтлин МакГоуэннің "Күтілген" романы катар тарихын баяндауда Монтсегур қоршауының оқиғасын қамтиды. Роберт Шидің 1986 жылғы "Барлық нәрсе - жарық" романы Монтсегур қоршауын өзінің сюжетінің бір бөлігі ретінде көрсетеді. Софи Бернхэмнің "Монтсегур қазынасы" (2003) романы қамалдың қоршауына арналған. Э.Д. де Бирмингемнің "Қауіпті қоршау" романы Монтсегур қоршауының айналасында, біршама баламалы/сиқырлы тарихқа толы. Ричард Стэнлидің "Құпия даңқ" (2001) және "Басқа әлем" (2013) деректі фильмдері жиырмасыншы және отызыншы жылдардағы неокатарлық қайта жандануды, оның қазіргі кездегі салдарларын және Монтсегур мен Граль арасындағы мифтік байланыстарды егжей-тегжейлі көрсетеді. Мария Медичидің сандығы, 1980, детективтік фильм, катар қазынасы туралы аңызға негізделген.