Кіріспе

Ішкі мүшелердің ішкі бетін жабатын қорғаныш қабаты.

Шырышты қабық – ағза денесіндегі әртүрлі қуыстарды жабатын және ішкі мүшелердің бетін қорғайтын мембрана. Ол эпителий жасушаларының бір немесе бірнеше қабаттарынан тұрады, олар бос байланыстырылған тіндер қабатының үстінде орналасқан. Көбінесе эндодермадан пайда болады және денедегі көздер, қабақтар, құлақтар, мұрынның іші, ауыздың іші, еріндер, жыныс мүшелері, зәр шығару тесігі және жоғай сияқты ашық жерлерде терімен жалғасады. Кейбір шырышты қабықтар шырыш – қалың қорғаныш сұйықтықты бөліп шығарады. Мембрананың қызметі – патогендер мен кірдің организмге енуін тоқтату және дене тіндерінің құрғап кетуін қамтамасыз ету.

Құрылымы

Қабықша шырыш секрециялайтын эпителий жасушаларының бір немесе бірнеше қабаттарынан және оның астындағы бос дәнекер тінінен тұратын ламина проприясынан құралған. Жасушалардың түрі және бөлінетін шырыш әрбір органда әртүрлі, ал әрқайсысы белгілі бір жол бойында өзгеше болуы мүмкін. Шырышты қабықшалар ас қорыту, тыныс алу және көбелек жолдарының ішкі бетін жабады және сыртқы орта мен дене ішінің арасындағы негізгі тосқауыл болып табылады; ересек адамда қабықшаның жалпы беті шамамен 400 шаршы метрді құрайды, ал терінің беті шамамен 2 шаршы метрді құрайды. Физикалық тосқауыл қызметін атқарумен қатар, олар иммундық жүйенің маңызды бөліктерін қамтиды және дене мен микробиом арасындағы интерфейс ретінде қызмет етеді. Ерекшеліктерге тіл, жақ, ауыздың түбі, қызыл иек, еріндер және пектинатты сызықтан төменгі анальдық канал бөлігі жатады, олардың барлығы эктодермалық текті.

Функция

Оның бір функциясы – тіндерді ылғалды ұстау (мысалы, тыныс алу жолдарында, оның ішінде ауыз және мұрын). Жатырда бұл қабықша эндометрий деп аталады, ол әр ай сайын ісіп, менструация кезінде шығарылады.