Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландиядағы орта білім берудің шолуы
Overview of secondary education in New Zealand
Жаңа Зеландиядағы орта білім беруге кететін уақыт бес жылға дейін созылуы мүмкін, ол 13-тен 18 жасқа дейінгі кезеңді, яғни 9-шыдан 13-ші сыныптарды қамтиды.
Secondary education in New Zealand takes up to five years, covering the ages 13 to 18, corresponding to the school years 9 to 13.
Тарих
1940 жылы Жаңа Зеландияда орта білім беретін 156 мектеп болды: 39 орта мектеп, 96 аудандық орта мектеп және 21 техникалық орта мектеп. 1944 жылы мектептен шығу жасы 14-тен 15-ке көтерілді. Сонымен қатар, жеке орта мектептер мен техникалық орта мектептерден бөлек, барлық білім беретін жалпы орта мектептерге қарай бірте-бірте көшу басталды, ал аудандық орта мектептер жеке орта мектептерге деген қызығушылықты жоғалта бастады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі туу көрсеткішінің артуымен орта мектеп оқушыларының саны өсті және көптеген жаңа орта мектептер салу қажет болды. Құрылыс уақытын және шығындарын үнемдеу үшін 1950-ші, 1960-шы және 1970-ші жылдары салынған орта мектептердің көпшілігі стандартты жобалар бойынша салынды. 1960 жылы орта мектеп оқушыларының саны 39 000-нан 140 000-ға дейін үш есеге көбейді, ал орта мектептердің саны 239-ға жетті, олардың ішінде 102 орта мектеп, 96 аудандық орта мектеп және 41 техникалық орта мектеп болды. Көптеген жеке мектептер, мемлекеттік аумақтық мектептер және мемлекеттік интеграцияланған мектептер 0-13 немесе 7-13 сыныптарға оқушы қабылдайды. Мемлекеттік интеграцияланған мектептер – бұрынғы жеке меншік мектептер, қазір 1975 жылғы «Жеке мектептерді шартты түрде интеграциялау туралы» заңға сәйкес, олар ұсынатын білімнің ерекше сипатын сақтап және қорғайтын негізде мемлекеттік жүйеге интеграцияланған. Білім министрлігінің статистикасына сәйкес, 2012 жылдың 1 шілдесінде Жаңа Зеландия мектептеріне тіркелген 284 052 орта мектеп оқушысының (9-15 сыныптар) 81,6 пайызы (231 817) мемлекеттік мектептерде, 12,6 пайызы (35 924) мемлекеттік интеграцияланған мектептерде, ал 5,7 пайызы (16 230) жеке мектептерде оқыды.
In 1940, there were 156 schools in New Zealand offering secondary education: 39 secondary schools, 96 district high schools, and 21 technical high schools. In 1944, the school leaving age was raised from 14 to 15. At the same time, a gradual move started away from separate secondary schools and technical high schools toward comprehensive secondary schools serving both, and district high schools started falling out of favour to separate secondary schools. Combined with the post World War II baby boom, the number of secondary students swelled and a large number of new secondary schools had to be built. To save construction time and costs, most secondary schools built in the 1950s, 1960s and 1970s were built to standard plans. By 1960, the number of secondary students had tripled from 39,000 to 140,000, and the number of secondary schools had increased to 239, comprising 102 secondary schools, 96 district high schools, and 41 technical high schools. and rely on tuition fees for the rest. State integrated schools are former private schools which are now "integrated" into the state system under the Private Schools Conditional Integration Act 1975 "on a basis which will preserve and safeguard the special character of the education provided by them". According to Ministry of Education statistics, of the 284,052 secondary students (Years 9–15) enrolled in New Zealand schools at 1 July 2012, 81.6 percent (231,817) attend state schools, 12.6 percent (35,924) attend state integrated schools, and 5.7 percent (16,230) attend private schools. Many private schools, state area schools and state integrated schools take students from Years 0 to 13, or Years 7 to 13.
Мемлекеттік мектептерге оқуға түсудің жүйелері
Мемлекеттік мектептер үшін 2000 жылғы Білім беру туралы заңға енгізілген өзгертулер жаңа "мектеп оқушылар саны лимитке жеткен жағдайда және тығыздықтан сақтану қажет болғанда оқушыларды қабылдау жүйесін" енгізеді. Оқуға түсу схемасы бар мектептерде географиялық тұрғыдан анықталған "өз үй аймағы" болады. Осы аймақта тұру, немесе мектеп интернатында (болған жағдайда) оқуға түсу құқығын береді. Мектептің өз үй аймағынан тыс жерде тұратын оқушылар орын болған жағдайда, келесі басымдықтар бойынша қабылданады: арнайы бағдарламалар; қазіргі оқушылардың туыстары; бұрынғы оқушылардың туыстары; басқару қызметкерлерінің балалары; қалған барлық оқушылар. Егер бос орындар саны өтініштерден кем болса, таңдау кездейсоқ таңдау арқылы жүргізілуі тиіс. Сарапшылар бұл жүйенің негізгі кемшілігі ата-аналардың мектеп таңдау құқығын және мектептердің оқушы таңдау құқығын шектеуі екенін айтады. Бұған қоса, кейбір сұранысқа ие мектептер маңындағы жылжымайтын мүліктің құны өсіп, осы аймақта үй сатып алуға мүмкіндігі төмен әлеуметтік-экономикалық топтардың мүмкіндіктері шектелуде.
For state schools, the Education Amendment Act 2000 puts in place a new "system for determining enrollment of students in circumstances where a school has reached its roll capacity and needs to avoid overcrowding." Schools which operate enrolment schemes have a geographically defined "home zone". Residence in this zone, or in the school's boarding house, if it has one, gives right of entry to the School. Students who live outside the school's home zone can be admitted, if there are places available, in the following order of priority: special programmes; siblings of currently enrolled students; siblings of past students; children of board employees; all other students. If there are more applications than available places then selection must be through a ballot, which is randomly selected. Critics have suggested that the system is fundamentally unfair as it restricts the choice for parents to choose schools and schools to choose their students. In addition, there is evidence that property values surrounding some more desirable schools become inflated, thus restricting the ability of lowers socio economic groups to purchase a house in the zone.
Мектеп білімі
Мемлекеттік оқушылардың біліктілік жүйесі Ұлттық білім беру жетістіктері туралы сертификат ("NCEA") болып табылады. Кейбір мектептерде оқушылар IGCSE/A деңгейлерін (әдетте "Кембридж емтихандары" деп аталады) немесе Халықаралық бакалавриат дипломын таңдауға мүмкіндік алады. NCEA үш деңгейден тұрады, олар орта мектептің соңғы үш жылына арналған. Ол ішкі және сыртқы бағалаулардың аралас комбинациясын қамтиды. NCEA бұрынғы Мектеп сертификаты, Жоғары сынып сертификаты және Стипендия жүйелерін алмастырды. Кейбір мектептерде Кембридж халықаралық емтихандар кеңесінің IGCSE және A деңгейлі емтихандары ұсынылады. Бұл біліктіліктер бойынша IGCSE 11-ші сыныпта, AS деңгейі 12-ші сыныпта және A деңгейі 13-ші сыныпта тапсырылады. Бұл тәуелсіз біліктіліктердің ешқайсысы NZQA Ұлттық біліктілік аясында тіркелмеген. NCEA нәтижелеріне негізделген Университетке қабылдау, Жаңа Зеландия университеттеріне түсуге жол береді. Жаңа Зеландия стипендиясы – ең жоғары көрсеткіштерді көрсеткен оқушыларға арналған біліктілік.
The Government run student qualification system is the National Certificate of Educational Achievement ("NCEA"). At some schools students can opt for IGCSE/A levels (popularly known as "Cambridge exams") or the International Baccalaureate Diploma. NCEA has three levels, one for each of the last three years of secondary school. It contains a mix of internal and external assessments. NCEA replaced the old School Certificate, Sixth Form Certificate and Bursary systems. The IGCSE and A level exams of the Cambridge International Examinations Board are offered at some schools. For these qualifications, IGCSE is sat in year 11, AS level in year 12 and A level in year 13. Neither of these independent qualifications are registered on the NZQA National Qualifications Framework. University Entrance, based on NCEA results, allows entrance to New Zealand universities. New Zealand Scholarship is a qualification pitched at students within the top stanine level.
Төлемдер мен сыйлықтар
Шын мәнінде, егер оқушы Жаңа Зеландияның азаматы немесе тұрақты тұрғыны, немесе Австралия азаматы болса, мемлекеттік мектепте білім алу үшін ешқандай төлем қажет емес. Дегенмен, көптеген мектептер ата-аналардан "ерікті сыйлық" сұрайды, бұл "мектеп төлемі" немесе "ата-аналық үлес" деп бейресми түрде танылады.
Strictly speaking, no fees need to be paid for education at a state school provided the student is a New Zealand citizen or permanent resident, or an Australian citizen. However, most schools also ask for a "voluntary donation" from parents, informally known as "school fees" or a "parental contribution".
Кәсіподақтар
Жаңа Зеландиядағы орта білім берудегі ең ірі кәсіподақ – Post Primary Teachers' Association (PPTA). Оның құрамында мемлекеттік және мемлекеттік-жеке интеграцияланған орта мектептерде жұмыс істейтін 18 000 оқытушы бар. Independent Schools Education Association (ISEA) – Жаңа Зеландиядағы жеке (тәуелсіз) мектептердегі оқытушы және оқытушы емес қызметкерлердің кәсіби одағы.
The Post Primary Teachers' Association (PPTA) is the largest trade union in secondary education in New Zealand with 18,000 teaching staff employed in state and state integrated secondary schools being members. Independent Schools Education Association (ISEA) is the union for teaching and non teaching staff in New Zealand independent (private) schools.